# امتحانات الهی

## <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; mso-bidi-language: AR-SA;">  
</span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">آیات امتحان و فتنه هم زیاد است[<sup><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[1\]</span></span></sup>](#_ftn1).</span>

### <span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; mso-ansi-font-size: 12.0pt;">«ما کان الله لیذر المؤمنین</span><span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; mso-ansi-font-size: 12.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: 'B Titr'; mso-hansi-font-family: 'B Titr';">…</span><span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; mso-ansi-font-size: 12.0pt;">حتی یمیز الخبیث من الطیب»</span>

<span lang="FA"><span style="mso-spacerun: yes;"> </span>یک آیه‌ای که یادم می‌آید، </span><span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">این آیه است که مطلب در آن تمام است. خطاب می کند نه به منافقین؛ می فرماید: «</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-ansi-font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-ascii-font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRLotus; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">ما کان الله لیذر المؤمنین علی ما انتم علیه حتی یمیز الخبیث من الطیّب[<sup><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;">**<span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-bidi-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">\[2\]</span>**</span></sup>](#_ftn2)» </span>**<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">در زمان پیامبر خطاب می کند. این آیه صریحاً دارد می گوید الآن که شما این طور دور هم نشسته اید،‌در شما خبیث و طیب است. باید جدا شوند. آیات متعدّد است. جواب حلّیش یکی دو تا نیست.</span>

### <span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; mso-ansi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: AR-SA;">ارتداد اصحاب در صحیح بخاری</span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">در همین صحیح بخاری روایات متعدد دارد که : فردا اصحاب می آیند طرف حوض امّا «</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-ansi-font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-ascii-font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRLotus; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">یذادنّ</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">» یعنی آنها را بر می گردانند:«</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-ansi-font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-ascii-font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRLotus; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">اقول : یا ربّ اصحابی ! یقال : انک لا تدری ما احدثوا بعدک ، انهم ارتدوا بعدک علی ادبارهم القهقهری[<sup><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;">**<span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-bidi-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">\[3\]</span>**</span></sup>](#_ftn3)</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">» این در صحیح بخاری است. </span>

#### <span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; line-height: 150%; font-family: 'B Titr'; mso-bidi-language: AR-SA;">«مثل همل النعم»</span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">می گویند شما شیعه ها می گویید: «**ارتد الناس الا ثلاث**». صحیح بخاری بالاترش را دارند. حضرت گفتند اصحاب مدام می آیند و به طرف آتش می<span style="mso-spacerun: yes;"> </span>روند. حضرت گفتند <span style="mso-spacerun: yes;"> </span>: «</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-ansi-font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-ascii-font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRLotus; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">حتی لا یبقی منهم إلا مثل همل النعم[<sup><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;">**<span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-bidi-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">\[4\]</span>**</span></sup>](#_ftn4)</span>**<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">» . قافله شتر که از بیابان بر می گردد ، یکی دو تا شتر گم می شود. حضرت فرمودند: همه ی اینها که من می شناختم در آتش جهنم رفتند ، فقط مثل دو سه تا شتری که ازقافله فرار کرده است، باقی ماند[<sup><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[5\]</span></span></sup>](#_ftn5). این همه که به جهنم می روند، نقص پیامبر است یا نقص دیگران؟[<sup><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[6\]</span></span></sup>](#_ftn6)\]</span>

<div id="bkmrk-" style="mso-element: footnote-list;">  
---

<div style="mso-element: footnote;">  
</div></div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[1\]</span></span></span></span>](#_ftnref1) <span lang="FA">به عنوان نمونه می توان به این موارد اشاره کرد:</span>

<span lang="FA">الإسراء : 60 و إذ قلنا لك إن ربك أحاط بالناس و ما جعلنا الرؤيا التي‏ أريناك إلا فتنة للناس و الشجرة الملعونة في القرآن و نخوفهم فما يزيدهم إلا طغيانا كبيرا </span>

<span lang="FA">الأنبياء : 35 كل نفس ذائقة الموت و نبلوكم بالشر و الخير فتنة و إلينا ترجعون </span>

<span lang="FA">الفرقان : 20 و ما أرسلنا قبلك من المرسلين إلا إنهم ليأكلون الطعام و يمشون في الأسواق و جعلنا بعضكم لبعض فتنة أ تصبرون و كان ربك بصيرا </span>

<span lang="FA">العنكبوت : 10 و من الناس من يقول آمنا بالله فإذا أوذي في الله جعل فتنة الناس كعذاب الله و لئن جاء نصر من ربك ليقولن إنا كنا معكم أ و ليس الله بأعلم بما في‏ صدور العالمين </span>

<span lang="FA">الزمر : 49 فإذا مس الإنسان ضر دعانا ثم إذا خولناه نعمة منا قال إنما أوتيته على‏ علم بل هي فتنة و لكن أكثرهم لا يعلمون </span>

<span lang="FA">الروم: ٢و ٣ احسب الناس ان یترکوا ان یقولوا آمنّا و هم لا یفتننون و لقد فتنّا الذین من قبلهم فلیعلمن الله الذین صدقوا و لیعلمنّ الکاذبین</span>

<span lang="FA">البقرة : 155 و لنبلونكم بشي‏ء من الخوف و الجوع و نقص من الأموال و الأنفس و الثمرات و بشر الصابرين </span>

<span lang="FA">آل‏عمران : 154 ثم أنزل عليكم من بعد الغم أمنة نعاسا يغشى‏ طائفة منكم و طائفة قد أهمتهم أنفسهم يظنون بالله غير الحق ظن الجاهلية يقولون هل لنا من الأمر من شي‏ء قل إن الأمر كله لله يخفون في‏ أنفسهم ما لا يبدون لك يقولون لو كان لنا من الأمر شي‏ء ما قتلنا هاهنا قل لو كنتم في‏ بيوتكم لبرز الذين كتب عليهم القتل إلى‏ مضاجعهم و ليبتلي الله ما في‏ صدوركم و ليمحص ما في‏ قلوبكم و الله عليم بذات الصدور </span>

<span lang="FA">آل‏عمران : 186 لتبلون في‏ أموالكم و أنفسكم و لتسمعن من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم و من الذين أشركوا أذى كثيرا و إن تصبروا و تتقوا فإن ذلك من عزم الأمور </span>

<span lang="FA">الأحزاب : 11 هنالك ابتلي المؤمنون و زلزلوا زلزالا شديدا </span>

<span lang="FA">محمد : 31 و لنبلونكم حتى نعلم المجاهدين منكم و الصابرين و نبلوا أخباركم <span style="mso-spacerun: yes;"> </span></span>

<span lang="FA">و در جریان حضرت موسی:</span>

<span lang="FA">طه : 85 قال فإنا قد فتنا قومك من بعدك و أضلهم السامري </span>

<span lang="FA">طه : 90 و لقد قال لهم هارون من قبل يا قوم إنما فتنتم به و إن ربكم الرحمن فاتبعوني‏ و أطيعوا أمري </span>

<span lang="FA">النمل : 47 قالوا اطيرنا بك و بمن معك قال طائركم عند الله بل أنتم قوم تفتنون </span>

<span lang="FA">الدخان : 17 و لقد فتنا قبلهم قوم فرعون و جاءهم رسول كريم </span>

<div id="bkmrk--1" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--2" style="mso-element: footnote;"></div><div style="mso-element: footnote;">  
</div></div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[2\]</span></span></span></span>](#_ftnref2) <span lang="FA">سورة آل عمران، آیه ١٧٩</span>

<div id="bkmrk--3" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--4" style="mso-element: footnote;"></div><div style="mso-element: footnote;">  
</div></div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[3\]</span></span></span></span>](#_ftnref3) <span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">بحث ار</span><span lang="FA">تداد صحابه در صحاح </span><span lang="FA" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr;">اهل‌سنت</span><span lang="FA"> با کلیدواژه های متعدد به کار رفته است:</span>

**<span lang="FA">ارتدوا بعدک علی ادبارهم القهقری</span>**

<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">٦٥٨٧ - حدثني ‌إبراهيم بن المنذر: حدثنا ‌محمد بن فليح: حدثنا ‌أبي قال: حدثني ‌هلال، عن ‌عطاء بن يسار، عن ‌أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «بينا أنا قائم إذا زمرة، حتى إذا عرفتهم خرج رجل من بيني وبينهم فقال: هلم، فقلت: أين؟ قال: إلى النار والله،</span><span lang="FA"> قلت: وما شأنهم؟ قال: إنهم ارتدوا بعدك على أدبارهم القهقرى، ثم إذا زمرة حتى إذا عرفتهم خرج رجل من بيني وبينهم، فقال: هلم؟ قلت: أين؟ قال: إلى النار والله، قلت: ما شأنهم؟ قال: إنهم ارتدوا بعدك على أدبارهم القهقرى، فلا أراه</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> يخلص منهم إلا مثل همل النعم(</span><span lang="FA">كتاب</span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;"> صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/9830#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية ، ج ٨، ص121</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> و </span><span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/735/9928#p1)<span lang="FA"> ت البغا ، ج ۵، ص2407)</span>

<span lang="FA">در همین صفحه از کتاب بخاری دو روایت دیگر نیز با مضامینی مشابه و با تکرار واژه ارتداد آمده است: و </span><span lang="FA" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr;">همین‌طور</span> [<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">روایت دوم</span>](https://shamela.ws/book/735/9926#p1)<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> و<span style="mso-spacerun: yes;"> </span></span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">روایت سوم </span>](https://shamela.ws/book/735/9927#p1)<span style="mso-spacerun: yes;"> </span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">انهم لم یزالوا مرتدین علی اعقابهم</span>**

<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">٣٤٤٧ - حدثنا ‌محمد بن يوسف حدثنا ‌سفيان عن ‌المغيرة بن النعمان عن ‌سعيد بن جبير عن ‌ابن عباس رضي الله عنهما قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم «تحشرون حفاة عراة غرلا </span><span lang="FA">ثم قرأ {كما بدأنا أول خلق نعيده وعدا علينا إنا كنا فاعلين} فأول من يكسى إبراهيم ثم يؤخذ برجال من أصحابي ذات اليمين وذات الشمال فأقول أصحابي فيقال إنهم لم يزالوا مرتدين على أعقابهم منذ فارقتهم فأقول</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> كما قال العبد الصالح عيسى ابن مريم {وكنت عليهم شهيدا ما دمت فيهم فلما توفيتني كنت أنت الرقيب عليهم وأنت على كل شيء شهيد} إلى قوله العزيز الحكيم»(</span><span lang="FA"> كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/5324#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية، ج ۴، ص168</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">)</span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">ما برحوا یرجعون علی اعقابهم</span>**

<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">إني على الحوض حتى أنظر من يرد علي منكم، وسيؤخذ ناس دوني، فأقول: يا رب م</span><span lang="FA">ني ومن أمتي، فيقال: هل شعرت ما عملوا بعدك، والله ما برحوا يرجعون على أعقابهم» ف</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">كان ابن أبي مليكة يقول: اللهم إنا نعوذ بك أن نرجع على أعقابنا، أو نفتن عن ديننا {أعقابكم تنكصون} ترجعون على العقب(</span><span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/9835#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية ، ج ٨، ص121</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">) عبارت مازالوا یرجعون علی اعقابهم هم در صحیح مسلم آمده است: (</span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح مسلم</span>](https://shamela.ws/book/1727/5907#p2)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> ت عبد الباقي </span><span lang="FA">، ج ۴، </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">ص1794</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">) و </span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IRBadr; color: black;">همین‌طور</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> عبارت:«مشوا علی القهقری»(</span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/10516#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> ط السلطانية </span><span lang="FA">، ج ٩، </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">ص46</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">)</span>

<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">جدا از عبارت «انک لا تدری ما احدثوا بعدک» که ترجیع بند نوع روایات باب است، یکی از مضامین پرتکرار این است که اصحاب از رسیدن به حوض منع </span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IRBadr; color: black;">می‌شوند</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">. این مضمون با عبارات مختلفی گزارش شده است:</span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">لیختلجنّ</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">: وليرفعن رجال منكم، ثم ليختلجن دوني، فأقول: يا رب أصحابي، </span><span lang="FA">فيقال: إنك لا تدري ما أحدثوا بعدك(كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/9820#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية ، ج ٨، ص119</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">) و اختلجوا دونی در </span>**<span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/9826#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية ، ج ٨، ص120</span>

<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"><span style="mso-spacerun: yes;"> </span>و </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: blue; mso-themecolor: hyperlink; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح مسلم</span>](https://shamela.ws/book/1727/5930#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> ت عبد الباقي </span><span lang="FA">، </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">ج 4</span><span lang="FA"> ، </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">ص1800</span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">یحال بینی و بینهم:</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> «ليردن علي </span><span lang="FA">أقوام أعرفهم ويعرفوني ثم يحال بيني وبينهم</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">»</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">(</span><span lang="FA"> كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/9827#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية ، ج ٨، ص120</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">)</span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">لیذادنّ</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">:«</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black; mso-bidi-language: AR-LB;"> </span><span lang="FA">ألا ليذادن رجال عن حوضي كما يذاد</span><span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black; mso-bidi-language: AR-LB;"> البعير الضال. أناديهم: ألا هلم! فيقال: إنهم قد بدلوا </span><span lang="FA">بعدك. فأقول: سحقا سحقا»( </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: blue; mso-themecolor: hyperlink; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح مسلم</span>](https://shamela.ws/book/1727/530#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> ت عبد الباقي</span><span lang="FA">، ج ١، </span><span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">ص218</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">)</span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">«لیصدنّ»:</span>**<span lang="FA"> وليصدن عني طائفة منكم فلا يصلون. فأقول: يا رب! هؤلاء من أصحابي. فيجيبني ملك فيقول: وهل تدري ما أحدثوا بعدك؟( </span><span lang="AR-LB" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr; mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح مسلم</span>](https://shamela.ws/book/1727/528#p1)<span lang="AR-LB" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr; mso-bidi-language: AR-LB;"> ت عبد الباقي </span><span lang="FA">، ج ١، </span><span lang="AR-LB" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr; mso-bidi-language: AR-LB;">ص217</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">)</span>

**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">لاذودنّ:«</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black; mso-bidi-language: AR-LB;"> </span><span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IRBadr; color: black; mso-bidi-language: AR-LB;">والذي نفسي بيده، لأذودن رجالا عن حوضي، كما تذاد الغريبة من الإبل عن الحوض</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> »(</span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> </span><span lang="AR-LB" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr; mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/735/3791#p1)<span lang="AR-LB" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr; mso-bidi-language: AR-LB;"> ت البغا</span><span lang="FA">، ج ٢، </span><span lang="AR-LB" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr; mso-bidi-language: AR-LB;">ص834</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">)</span>

<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">طبیعی است که شارحین صحاح برای توجیه این فقرات گرفتار مشکلات شوند و از جمله آن را به ارتداد مسلمانان پس از رحلت رسول خدا صلی الله علیه و آله نسبت دهند. اما جالب اینجاست که اعتراف براء بن عازب در صحیح بخاری راه را بر این توجیه هم </span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IRBadr; color: black;">می‌بندد</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">. او در پاسخ به کسی که مقام صحابی بودن و بیعت رضوان را برای او متذکر </span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: IRBadr; color: black;">می‌شود</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> و حسرت مقام او را </span><span lang="FA">می‌خورد می‌گوید: يا ابن أخي، إنك لا تدري ما أحدثنا بعده</span>**<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black; mso-bidi-language: AR-LB;">(</span>**<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-language: AR-LB;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/735/6236#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> ت البغا ج ۴، ص1529</span>**<span lang="AR-LB" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black; mso-bidi-language: AR-LB;">)</span>**<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> عبارت ابن ابن ملیکه نیز در پناه بردن به خدا از فتنه ارتداد و استمرار او بر این مطلب که در ضمن روایات گزارش کردیم ،گواه دیگری است.</span>

<span lang="FA">تفصیل مستندات این بخش را در </span>[<span lang="FA">پیوست شماره ٣</span>](#_%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%A3:)<span lang="FA"> مشاهده فرمایید </span>

<div id="bkmrk--5" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--6" style="mso-element: footnote;"></div><div style="mso-element: footnote;">  
</div></div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[4\]</span></span></span></span>](#_ftnref4) <span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;">٦٥٨٧ - حدثني ‌إبراهيم بن المنذر: حدثنا ‌محمد بن فليح: حدثنا ‌أبي قال: حدثني ‌هلال، عن ‌عطاء بن يسار، عن ‌أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «بينا أنا قائم إذا زمرة، حتى إذا عرفتهم خرج رجل من بيني وبينهم فقال: هلم، فقلت: أين؟ قال: إلى النار والله،</span><span lang="FA"> قلت: وما شأنهم؟ قال: إنهم ارتدوا بعدك على أدبارهم القهقرى، ثم إذا زمرة حتى إذا عرفتهم خرج رجل من بيني وبينهم، فقال: هلم؟ قلت: أين؟ قال: إلى النار والله، قلت: ما شأنهم؟ قال: إنهم ارتدوا بعدك على أدبارهم القهقرى، فلا أراه</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> يخلص منهم إلا مثل همل النعم(</span><span lang="FA">كتاب</span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;"> صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/1681/9830#p1)<span lang="FA"> ط السلطانية ، ج ٨، ص121</span><span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri; color: black;"> و </span><span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-ansi-font-size: 15.0pt; mso-fareast-font-family: Calibri;">صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/735/9928#p1)<span lang="FA"> ت البغا ، ج ۵، ص2407)</span>

<span lang="FA">مفاد این روایت به قدری سنگین است که با وجود نقل در صحیح بخاری، البانی که خود در صحیح الجامع الصغیر سیوطی آن را تصحیح کرده بود(</span>[<span lang="FA">صحیح الجامع الصغیر و زیادته</span>](https://shamela.ws/book/10757/491#p3)<span lang="FA">، ج ١، ص ۵۵٣)در کتاب سلسلة الاحادیث الضعیفة سند را برنمی تابد و آن را تضعیف </span><span lang="FA" style="font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: IRBadr; mso-hansi-font-family: IRBadr;">می‌کند</span><span lang="FA">!(</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus;"> </span><span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA">سلسلة الأحاديث الضعيفة والموضوعة</span>](https://shamela.ws/book/12762/10997#p2)<span lang="FA"> وأثرها السيئ في الأمة ج 14، ص 1031-1034)</span>

<div id="bkmrk--7" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--8" style="mso-element: footnote;"></div><div style="mso-element: footnote;">  
</div></div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[5\]</span></span></span></span>](#_ftnref5) <span lang="FA" style="color: black;">هي </span><span lang="FA">ضوالّ الإِبل (الفائق ؛ ج‏3 ؛ ص408) الْهَمَلُ‏: ضوالّ الإبل، واحدها: هَامِلٌ‏. أى إن النّاجى<span style="color: black;"> منهم قليل فى قلة النّعم الضّالّة</span>(النهاية في غريب الحديث و الأثر ؛ ج‏5 ؛ ص274 و لسان العرب، ج‏11، ص: 710)</span>

<span class="NoSpacingChar"><span lang="FA">٦٥٨٧ - قوله: (إلا مثل همل النعم) والمراد منه أن النعم التي ليس لها راع قلما تهتدي إلى الطريق السوي، بل يخبط أكثرهم، فتضل، فتهلك</span></span>**<span lang="FA">(</span>**<span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA">فيض الباري على صحيح البخاري</span>](https://shamela.ws/book/98124/3201#p4)<span lang="FA">، ج ۶، ص294)</span>

<span lang="FA">(يحال بيني وبينهم رجل) هؤلاء هم المرتدون قال رسول الله - صلى الله عليه وسلم - (فلا أراه يخلص منهم إلا مثل همل النعم) -بفتح الهاء والميم- جمع هامل، وهي الضالة من النعم، يشير إلى أن فيهم من ينجو من العصاه من كان من أهل التوحيد وقليل ما هم؛ لأن الضالة في النعم قليل.(</span><span lang="FA" style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus;"> </span><span lang="FA">كتاب </span>[<span lang="FA">الكوثر الجاري</span>](https://shamela.ws/book/16584/4696#p4)<span lang="FA"> إلى رياض أحاديث البخاري ج 10،ص224)</span>

<span lang="FA">برای بررسی تفصیلی به </span>[<span lang="FA">پیوست شماره ٣</span>](https://almabahes.ir/books/baystgy-hay-hozoy-dr-aasr-hadr/page/pyost-shmarh-3-artdad-ashab-ala-mthl-hml-alnaam)<span lang="FA"> مراجعه فرمایید.</span>

<div id="bkmrk--9" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--10" style="mso-element: footnote;"></div><div style="mso-element: footnote;">  
</div></div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[6\]</span></span></span></span>](#_ftnref6) <span lang="FA">درس تفسیر سوره مبارکه ق، ت</span>[<span lang="FA">اریخ ٢١/ ١٢/ ١٣٩٠</span>](http://amafhhjm.ir/wp/almobin/Amafhhjm/q-tfs-050-000-bahth/q-tfs-050-000-bahth-01-tafsir-0138-1390-qaaf-138.html)

<div id="bkmrk--11" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--12" style="mso-element: footnote;"></div></div>