قاعده الجمع مهما امکن و تطبیق آن در نظام چند ارزشی احکام

  

 مرحوم شیخ در استبصار سریع نمی‌گویند تقیه است؛ همان کاری که صاحب حدائق می‌کنند. ایشان جمع می‌کنند. الجمع مهما امکن اولی من الطرح. «اولی» به‌معنای «یجب» نیست. قبلاً مباحثه کردیم. اولویت در اینجا برای تخفیف بر ما است. یعنی بسیار نادر می‌شود روایاتی که از معصومین علیهم‌السلام صادر شده، تعارض واقعی داشته باشد. آن‌ها نادر وانگشت شمار است. روایاتی که صادر شده، اگر در ذهنتان حیثیات احکام بیش از پنج ارزشی واضح شود، شما مثل استبصار شیخ به‌راحتی وجوه این روایات را می‌فهمید. پس چرا «اولی»را فرمودند؟ چرا فرمودند «اذن فتخیر»؟ چرا کلینی فرمود «لانعرف من ذلک الّا اقله»؟ خیلی جالب است؛ مفید و شیخ فرموده‌اند که این روایات خلاف کتاب است. خب کلینی یک بابی را برای روایات مخالف کتاب باز کرده‌اند، بعد هم در مقدمه کافی می‌گویند «لانعرف من ذلک الّا اقله». یعنی شما کدام روایت را پیدا می‌کنید که مخالف کتاب باشد؟! روایات عدد که مخالف کتاب نیست. شما می‌خواهید آیه را طوری معنا کنید، تا بعد هم بگویید این روایت مخالف کتاب است. ولی کسی که این روایت را قبول دارد باید ببینیم با قرآن ضد است؟! او هم از آیات قرآن فهمی دارد. کسی را هم که مدافع این‌ها است را هم نگاه کنیم.