# آیا وجود یک دانای مطلق (علیم) ممکن است؟

## <span lang="AR-SA" style="font-size: 13.0pt; mso-ansi-font-size: 16.0pt; mso-bidi-language: AR-SA;">  
</span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">یکی دیگر از استدلالات بی‌خدایان مثبت‌گرا بر نفی وجود خدا : آیا وجود یک دانای مطلق (علیم) ممکن است؟ می‌باشد:</span>

> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">آیا وجود یک دانای مطلق (علیم) ممکن است؟  
> فرمولاسیون  
> 1- محدود کردن **دانش** محال است.  
> 2- برای اینکه موجودی علیم باشد <span style="color: red;">باید</span> **دانش** را محدود کند.  
> 3- هیچ موجود علیمی نمیتواند وجود داشته باشد.  
> 4- خدا وجود ندارد. </span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">  
اساس مغالطه به بند دوم کلمه <span style="color: red;">باید</span> مربوط می‌شود ، و به کلمه **دانش** در بند یک و دو توجه کنید و ببینید بعدا چند جور معنی می‌شود.<a name="hm3-1"></a></span>

> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">بحث  
> ایده اصلی این برهان از نظر ویتناشتاین (</span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Wittgenstein) (1</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">) است که در کتاب تراکتاتوس (</span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Tractatus</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">) آورده است. او در آنجا گفته است، "کسی نمیتواند بر اندیشه نهایتی قرار دهد"، زیرا برای اینکه ما بتوانیم اینکار را بکنیم "باید بتوانیم به در دو طرف این نهایت را تفکر کنیم، یعنی باید بتوانیم فکر نکردنی را تفکر کنیم". (2) آنچه من در این برهان به آن خواهم پرداخت این است که علیم (3) بودن دقیقاً به معنی این است که کسی بتواند اینکار را انجام دهد. </span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">  
ملاحظه می‌کنید در ایده اصلی فقط صحبت از اندیشه و فکر است و در ایده فرعی تصریح می‌کند که علیم بودن دقیقا به همین معنی است که کسی این کار را ( یعنی محدود کردن اندیشه و تفکر فکر نکردنی ) بکند ، و حال آنکه واضح است که تفکر غیر از دانش است ، انسانها به وسیله تفکر به دانش و علم به حقائق نائل می‌شوند ، و علیم تفکر ندارد سابقه جهل ندارد ، و علاوه در </span>[<span lang="AR-SA" style="color: blue; mso-bidi-language: AR-SA;">نوشتار قبلی</span>](#hm2-22)<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;"> تفاوت علم شهودی را با علم شناختی و منطقی توضیح دادم.<a name="hm3-2"></a></span>

> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">فرض کنیم </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">X</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> موجودی فرضی و علیم است، ، و فرض کنیم </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Y</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> مجموعه کلیه واقعیت‌هایی (همان عبارتی که ویتنشتاین استفاده کرده) که جهان را تشکیل داده است، میباشد. برای اینکه </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">X</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> علیم باشد باید </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Y</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> را در تمامیت آن بداند. </span>

<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">در </span>[<span lang="AR-SA" style="color: blue; mso-bidi-language: AR-SA;">نوشتار قبلی</span>](#hm2-17)<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;"> ثابت شد که چنین مجموعه‌ای وجود ندارد و آنچه واقعیت دارد عضوهای بینهایت اوست که ممکن نیست نظریه مجموعه‌ها آنها را صید کند و در یک مجموعه مرجع قرار دهد ، و خدای علیم بینهایت واقعیات را به علم شهودی می‌داند.<a name="hm3-3"></a></span>

> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">این قضیه را میتوان همچنین اینگونه بیان کرد. برای اینکه </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">X</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> وجود داشته باشد باید </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Y</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> دانسته شود. اما یکی از چیزهایی که موجود </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">X</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> باید بداند این است که او یک موجود علیم است، و مشکل از اینجا آغاز میشود. </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">X</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> برای اینکه بداند علیم است باید بداند که هیچ واقعیتی یا دانسته‌ای غیر از آنچه او میداند وجود ندارد. بنابر این او باید چیزی را علاوه بر </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Y</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> بداند. او باید عبارت وجودی سلبی (4) (</span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Negative existential</span><span style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">statement</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">) "هیچ واقعیت نادانسته‌ای برای من وجود ندارد" را بداند. حال بیابید دانستن این عبارت را </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Z</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> بنامیم، حال سوال این است، آیا دانستن </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Z</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> ممکن است؟ </span>

**<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">اولا </span>**<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;">در </span>[<span lang="AR-SA" style="color: blue; mso-bidi-language: AR-SA;">نوشتار سابق</span>](#hm2-5)<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;"> رسوب زدایی از مفهوم وجود کردم پس این جمله : ( باید بداند که هیچ واقعیتی یا دانسته‌ای غیر از آنچه او میداند وجود ندارد) اگر به معنای وجود وصفی است ناقص است و اگر به معنای وجود اشاری است مقابل ندارد تا بگوییم وجود ندارد یعنی واقعیات گاهی حقیقتی است ثابت و گاهی حقیقتی است موجود و گاهی حقیقتی است معدوم ، و دار حقائق مکشوف علیم است ولو معدوم باشد به عدم وصفی ولی موجود است به وجود اشاری ، که توضیح آن در پست </span>[<span lang="AR-SA" style="color: blue; mso-bidi-language: AR-SA;">دوم</span>](#hm2-12)<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;"> و </span>[<span lang="AR-SA" style="color: blue; mso-bidi-language: AR-SA;">چهارم</span>](#hm2-29)<span lang="AR-SA" style="mso-bidi-language: AR-SA;"> گذشت.  
<a name="hm3-4"></a>**ثانیا** علیم آن است که بینهایت واقعیت را شهود می‌کند و بیان شد که این بینهایت در یک مجموعه نمی‌تواند قرار بگیرد پس اساسا فرض وجود داشتن واقعیتی دیگر که مجهول باشد معنی ندارد ، چون این بینهایت همه را در خود جای داده است ، مثلا شما مجموعه بینهایت اعداد طبیعی را به کسی معرفی کنید و سپس از او سؤال کنید ( عبارت وجودی سلبی ) : از کجا می‌دانی که عددی طبیعی که در شمارش به کار می‌رود غیر از آنچه تو در این مجموعه قرار دادی نیست؟! آیا از این سؤال شما نمی‌خندد؟؟ می‌گوید چون در موضوع شمارش من بینهایت عدد را آوردم فرض وجود غیر آن معنی ندارد.</span>

> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">حال ما حقیقت را راجع به برخی از عبارات وجودی سلبی میدانیم. مثلاً من میدانم که در این اتاق اکنون هیچ فیلی وجود ندارد. اما ما میدانیم که یک عبارت وجودی سلبی محدود به موقعیت‌هایی دارد که واقعیت‌های آنها محدود است (5). اما </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Z</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> کاملاً عبارتی از جنس دیگر است. </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Z</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> ادعایی را مطرح میکند که کاملاً غیر قابل مشخص کردن از لحاظ زمانی و فضایی است. بنابر این دانستن </span><span dir="LTR" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-bidi-language: AR-SA;">Z</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> مانند دانستن این است که بدانیم هیچ القَنْطُوری (6) در هیچ زمانی در هیچ کجا وجود نداشته است. </span>

<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;"> </span>

<span lang="FA">نزد خداباوران واضح است که خدا محیط بر تمام مکانها و تمام زمانها است و بلکه به معنای خاص، بینهایت است که به معنای فرابعدی و رهایی است که برای توضیح آن به </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; text-decoration: none; text-underline: none;">نوشتار قبلی</span>](#hm2-27)<span lang="FA"> مراجعه کنید.</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-language: AR-SA;">  
</span><span lang="FA">و جواب از بقیه فقرات به همین مطالب واضح می‌شود.</span>