# ۴. واثله بن الاسقع

##### <span lang="FA"> واثله بن الاسقع</span><span lang="FA">[<span dir="LTR"><sub>\[1\]</sub></span>](#_ftn1)</span>

## <span lang="FA" style="font-size: 13.0pt; mso-ansi-font-size: 16.0pt;">[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"></span></span>](#_ftn1)</span>**<span lang="FA" style="font-size: 15.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; mso-bidi-language: FA;">طبرانی</span>**

<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">١٥٨ - حدثنا مطلب بن شعيب، ثنا أبو صالح، عن العلاء بن الحارث، عن مكحول قال: دخلت أنا، وأبو الأزهر، على واثلة بن الأسقع فقلنا: يا أبا الأسقع حدثنا بحديث سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم، ليس فيه وهم، ولا تزيد، ولا نسيان فقال: " هل قرأ أحد منكم من القرآن الليلة شيئا، فقلنا: نعم، وما نحن له بالحافظين جدا، إنا لنزيد الواو والألف وننقص قال: **فهذا القرآن مكتوب بين أظهركم لا تألون حفظه، وأنتم تزعمون أنكم تزيدون وتنقصون، فكيف بأحاديث سمعناها من رسول الله صلى الله عليه وسلم عسى أن لا نكون سمعناها منه إلا مرة واحدة، حسبكم إذا حدثناكم بالحديث على المعنى**[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-LB;">\[2\]</span></span></span>](#_ftn2) "</span>

<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">١٢٨ - حدثنا بكر بن سهل، ثنا عبد الله بن صالح، حدثني معاوية بن صالح، عن العلاء بن الحارث، عن مكحول قال: دخلت أنا، وأبو الأزهر، على واثلة بن الأسقع فقلنا له، يا أبا الأسقع، حدثنا بحديث سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم ليس فيه وهم، ولا تزيد، ولا نسيان قال: " هل قرأ أحدكم الليلة من القرآن شيئا، فقلنا: نعم، وما نحن له بالحافظين جدا، إنا لنزيد الواو والألف وننقص قال: فهذا القرآن مكتوب بين أظهركم لا تألون حفظه، وأنتم تزعمون أنكم تزيدون وتنقصون، فكيف بأحاديث سمعناها من رسول الله صلى الله عليه وسلم، عسى أن لا يكون سمعناها منه إلا مرة واحدة حسبكم إذا ما حدثناكم بالحديث على المعنى [<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-LB;">\[3\]</span></span></span>](#_ftn3)"</span>

<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">١٩٨٣ - وعن العلاء بن الحارث: عن مكحول قال: دخلت أنا وأبو الأزهر، على واثلة بن الأسقع فقلت له: يا أبا الأسقع حدثني بحديث سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم، ليس فيه وهم، ولا تزيد فيه ولا نسيان، فقال: «هل قرأ أحد منكم من القرآن الليلة شيئا؟» قلنا: نعم، وما نحن له حافظون جدا، إنا لنزيد فيه الواو والألف وننقص، قال: «فهذا القرآن مكتوب بين أظهركم لا تألون حفظه وإنكم تزعمون أنكم تزيدون وتنقصون، فكيف بأحاديث سمعناها من النبي صلى الله عليه وسلم عسى أن لا نكون سمعناها منه إلا مرة واحدة، حسبكم إذا حدثناكم بالحديث على المعنى[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-LB;">\[4\]</span></span></span>](#_ftn4)»</span>

**<span lang="AR-LB" style="font-size: 15.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; mso-bidi-language: AR-LB;">حاكم </span><span lang="FA" style="font-size: 15.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; mso-bidi-language: FA;">نیشابوری</span>**

<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">٦٤٢١ - فحدثنا أبو إسحاق إبراهيم بن فراس الفقيه بمكة حرسها الله تعالى، ثنا بكر بن سهل الدمياطي، ثنا عبد الله بن صالح، حدثني معاوية بن صالح، عن العلاء بن الحارث، عن مكحول قال: دخلت على واثلة بن الأسقع فقلت: يا أبا الأسقع، حدثنا حديثا سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم، ليس فيه وهم ولا مزيد ولا نسيان، فقال: «هل قرأ أحد منكم الليلة من القرآن شيئا؟» فقلنا: نعم، وما نحن له بالحافظين، قال: «فهذا القرآن مكتوب بين أظهركم لا تألون حفظه، وأنتم تزعمون أنكم تزيدون وتنقصون، فكيف بأحاديث سمعناها من رسول الله صلى الله عليه وسلم عسى أن لا نكون سمعناها إلا مرة واحدة حسبكم إذا جئناكم بالحديث على معناه» وقد قيل: كنيته أبو قرصافة "</span>

<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">\[التعليق - من تلخيص الذهبي\]٦٤٢١ - سكت عنه الذهبي في التلخيص[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-LB;">\[5\]</span></span></span>](#_ftn5)</span>

**<span lang="FA" style="font-size: 15.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; mso-bidi-language: FA;">بیهقی</span>**

<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">٥٠٨ - أخبرنا أبو الحسين ابن بشران، وأبو القاسم عبد الرحمن بن عبيد الله الحرفي ببغداد، قالا: أخبرنا حمزة بن محمد بن العباس، حدثنا أبو إسماعيل محمد بن إسماعيل الترمذي، حدثنا أبو صالح، حدثنا معاوية بن صالح، عن العلاء بن الحارث، عن مكحول قال: دخلت أنا وأبو الأزهر على واثلة بن الأسقع، فقلنا له: يا أبا الأسقع، حدثنا بحديث سمعته من رسول الله - صلى الله عليه وسلم - ليس فيه وهم ولا تزيد ولا نسيان، فقال: هل قرأ أحد منكم من القرآن شيئا، قال: فقلنا: نعم، وما نحن له بحافظين جدا، إنا لنزيد الواو والألف، وننقص، قال: فهذا القرآن مكتوب بين أظهركم لا تألونه حفظا، وأنتم تزعمون أنكم تزيدون وتنقصون، فكيف بأحاديث سمعناها من رسول الله - صلى الله عليه وسلم -، عسى ألا نكون سمعناها منه إلا مرة واحدة، حسبكم إذا حدثناكم بالحديث على المعنى [<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 14.0pt; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: IRLotus; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">\[6\]</span></span></span>](#_ftn6)</span>

<div id="bkmrk-" style="text-align: justify;">---

</div>[<span class="MsoFootnoteReference"><span lang="AR-SA"><span dir="LTR" style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[1\]</span></span></span></span>](#_ftnref1) [<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">الصحابي</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9 "صحابة")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">واثلة بن الأسقع</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">بن عبد العزى بن عبد ياليل بن ناشب بن غيرة بن سعد بن ليث بن</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">بكر بن عبد مناة</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%83%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A9 "بكر بن عبد مناة")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">بن</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">كنانة</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A9 "كنانة")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">،</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">الليثي</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%86%D9%8A_%D9%84%D9%8A%D8%AB "بني ليث")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">الكناني</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A9 "كنانة")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">من قبيلة</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">كنانة</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A9 "كنانة")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">. وقيل: واثلة بن عبد الله بن الأسقع، كنيته أبو شداد، وقيل: أبو الأسقع وأبو قرصافة.</span>

<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">أسلم</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">النبي</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">يتجهز إلى تبوك\[</span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">هل المصدر موثوق؟</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D9%8A%D9%83%D9%8A%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A7:%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%88%D8%AB%D9%88%D9%82%D8%A9 "ويكيبيديا:مصادر موثوقة")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">\]، وقيل: إنه خدم</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">النبي</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">ثلاث سنين. وكان من أصحاب الصفة.</span>

<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">قال الواقدي: إن واثلة بن الأسقع كان ينزل ناحية</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">المدينة</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%A9 "المدينة المنورة")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">، حتى أتى</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">رسول الله</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">فصلى معه الصبح، وكان</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">رسول الله</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">إذا صلى الصبح وانصرف فيتصفح وجوه أصحابه، ينظر إليهم، فلما دنا من واثلة أنكره، فقال: من أنت? فأخبره، فقال: ما جاء بك? قال: أبايع. فقال</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">رسول الله</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">: على ما أحببت وكرهت? قال: نعم. فقال</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">رسول الله</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">: فيما أطقت? قال واثلة: نعم. وكان</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">رسول الله</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">يتجهز إلى تبوك، ولم يكن لواثلة ما يحمله، فجعل ينادي: من يحملني وله سهمي? فدعاه</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">كعب بن عجرة</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D8%B9%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%AC%D8%B1%D8%A9 "كعب بن عجرة")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">وقال: أنا أحملك عقبة بالليل، أسوة يدي، ولي سهمك. فقال واثلة: نعم. قال واثلة: فجزاه الله خيراً، كان يحملني عقبي ويزيدني، وكل معه ويرفع لي، حتى إذا بعث</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">رسول الله</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 "محمد بن عبد الله")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">خالد بن الوليد</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AF "خالد بن الوليد")<span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">إلى أكيدر الكندي بدومة الجندل، خرج كعب وواثلة معه فغنموا، فأصاب واثلة ست قلائص، فأتى بها كعب بن عجرة فقال: اخرج فانظر إلى قلائصك. فخرج كعب وهو يتبسم ويقول: بارك الله لك، ما حملتك وأنا أريد آخذ منك شيئاً. ثم سكن</span><span lang="FA" style="font-family: 'Cambria',serif; mso-bidi-font-family: Cambria; mso-bidi-language: FA;"> </span>[<span lang="FA" style="color: windowtext; mso-bidi-language: FA; text-decoration: none; text-underline: none;">البصرة</span>](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D8%A9 "البصرة")<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">. وله بهادار، ثم سكن الشام على ثلاثة فراسخ من دمشق بقرية البلاط وشهد فتح دمشق، وشهد المغازي بدمشق وحمص، ثم تحول إلى فلسطين، ونزل البيت المقدس، وقيل: بيت جبرين.</span>

<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">روى عنه أبو إدريس الخولاني، وشداد بن عبد الله أبو عمار، وربيعة بن يزيد القصير، وعبد الرحمن بن أبي قسيمة، ويونس بن ميسرة. توفي سنة ثلاث وثمانين، وهو ابن مائة وخمس وسنين، قاله سعيد بن خالد.</span>

<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">وقال أبو مسهر: مات سنة خمس وثمانين، وهو ابن ثمان وتسعين سنة. وقيل: توفي بالبيت المقدس، وقيل: بدمشق. وكان قد عمي. وكان يصفر لحيته.</span>

<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">روي عنه أنه قال: إني عند رسول الله صلى الله عليه وسلم إذ جاء علي وفاطمة وحسن وحسين فألقى صلى الله عليه وسلم عليهم كساء له، ثم قال: «اللهم هؤلاء أهل بيتي، اللهم أذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيرا» قلت: يا رسول الله، وأنا؟ قال: «وأنت» قال: فوالله إنها لأوثق عملي عندي.(الموسوعة الحرة، ویکی پدیا)</span>

[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[2\]</span></span></span></span>](#_ftnref2) <span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">المعجم الكبير</span>](https://shamela.ws/book/1733/22153#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> للطبراني</span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">، ج ٢٢، ص ۶۵</span>

[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[3\]</span></span></span></span>](#_ftnref3) <span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">المعجم الكبير</span>](https://shamela.ws/book/1733/22123#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> للطبراني</span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">، ج ٢٢، ص ۵۴</span>

[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[4\]</span></span></span></span>](#_ftnref4) <span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">مسند الشاميين</span>](https://shamela.ws/book/13162/2706#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> للطبراني</span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">،ج ٣، ص ١۵۶</span>

[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[5\]</span></span></span></span>](#_ftnref5) <span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">كتاب </span>[<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;">المستدرك على الصحيحين</span>](https://shamela.ws/book/2266/7036#p1)<span lang="AR-LB" style="mso-bidi-language: AR-LB;"> للحاكم ط العلمية</span><span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">، ج ٣، ص ۶۵٨</span>

[<span class="MsoFootnoteReference"><span dir="LTR"><span style="mso-special-character: footnote;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: IRBadr; mso-fareast-font-family: IRBadr; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">\[6\]</span></span></span></span>](#_ftnref6) <span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">كتاب </span>[<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;">المدخل إلى السنن الكبرى</span>](https://shamela.ws/book/39268/334#p2)<span lang="FA" style="mso-bidi-language: FA;"> البيهقي ت عوامة، ج ١، ص ٢۴۴</span>

<div id="bkmrk--1" style="mso-element: footnote-list;"><div id="bkmrk--2" style="mso-element: footnote;"></div></div>