انواع فازی شدن ملاک

شاگرد: الآن ملاکات فازی شد.

استاد: فازی شدن ملاکی که شما می‌فرمودید، شدت و ضعف در ملاک دو جور بود. گاهی فازی بودن ملاک، مسأله تابعی بودن است. یعنی ما یک چیزی درست می‌کنیم که ورودی‌هایی به آن می‌دهیم و یک خروجی از آن می‌گیریم. یعنی خروجی ما دیگر فازی نیست. ملاکات چندتا هستند و لذا فازیِ شما فقط به این معنا می‌شود. ورودی‌های تابع ارزش چندتا است ولی خروجی آن خلاصه یکی است. این فازیِ منظور شما است. ولی طیفی که من عرض می‌کنم این‌طور نیست. می‌خواهم عرض کنم وقتی ورودی‌ها چندتا شد، خروجی هم یک طیف است.

شاگرد: عرضی که داشتم باید خروجی چند تا باشد. رأس مخروط فقط روز اول شوال است، همین‌طور که پایین می‌آید بهره‌هایی از اثبات است. یکی از آن‌ها «لاترد صدقة الله» است. یکی از آن‌ها حرمت تشریعی است.

استاد: درسته، این‌ها ورودی‌های کار است.

شاگرد: بنابر این ورودی‌ها همین‌طور حکم فازی عوض می‌شود، تا همین‌طور که پایین مخروط یک گناه کبیره سنگینی می‌شود. می‌خواستم این‌طور عرض کنم که با ارتکاز هم جمع می‌شود.

استاد: شانیت را چطور درست می‌کنید؟ شانیتی که امروز عرض کردم اگر درست سر برسد، با ورودی‌ها و فازی که شما می‌گویید جور در نمی‌آید. ما می‌خواهیم بگوییم اثبات باید بالفعل باشد، اگر مانع پیش آمد اثبات طیفی در انشاء حکم دخالت کرده. اگر مانع پیش آمد شانیت اثبات هم برای این‌که حرمت را بالفعل کند برای کسی که می‌داند مانع در کار است، مشکلی نداشت. من الآن فازی در خروجی را می‌گفتم. فازی در خروجی در انشاء. نه اثبات به‌معنای خارج. انشائیت.

شاگرد۲: این روایت شاهد کلام شما است. کفاره قتل خطایی که باید دو ماه روزه بگیرد، حضرت تصریح می‌کنند که باید روز عید را هم بگیرد. خود شیخ هم تحلیلی دارند.

استاد: بله، فرمایش ایشان این است: «لان التحریم انما وقع علی من یصومهما مختارا مبتدئا[d1] ». خودش می‌داند روز عید است و روزه می‌گیرد. پس کسی که قتل خطای کرده و شارع می‌گوید خودت باید روزه ها را بگیری، برای او حرمت ندارد. حتی به فرمایش شیخ دیگر به تخصیص هم نمی‌رود. تخصیص صوری می‌شود. تخصیص به‌معنای تقیید ملاکی.

شاگرد۲: روایت «اتخوف» حضرت می‌خواهند از مفسده حداقلی خوف کنند و دیگر لازم نیست روایت را ببریم به باب اقناع

استاد: این‌که فرض گرفتیم نیست. بیان فازیِ شما حداقلیش چه بود؟

شاگرد: خود طبیعت بود.

استاد: خود طبیعت مفسده دارد؟

شاگرد: بله. ولی اصلاً به حرمت نمی‌رسد.

استاد: ادعای من این نبود. یک تقریر جدیدی است که انشائات طولی هست و نقطه انطلاقش هم در نفس اول شوال عند الله تعالی یک اقتضای بد بودنِ صوم است. بله، روی این مبنا آن روایت خوب است.

والحمد لله رب العالمین