تبعض ماهیت صوم در رویت قبل از زوال

شاگرد: استفاده شما از فرمایش ایشان در مقابل وحید چه بود؟

استاد: ایشان گفتند صیام البعض معنا ندارد. عرض من این است که ما انواعی از شکسته شدن صوم را دیدیم که تبعض صوم به این معنایی که ایشان می‌خواهند بگویند نیست در آن نقض شده. خب یکی از آن‌ها را صیام قبل از زوال بگیرید. وقتی قبل از زوال دیدند، چندتا فرض ممکن است؟ یکی از آن‌ها همانی است که سید می‌فرمایند. اگر چیزی نخورده از حالا روزه او شروع شد، نیت روزه هم می‌کند و برای اول ماه مجزی هم هست. چون اول ماه شروع شده.

 ایشان روی مبنایی که بعض الصوم نداریم و باید کل روز صائم باشد، چطور می‌توانند حرف سید را رد کنند؟ سید می‌گویند ما این پنج نوع روزه‌ای که در فقه دیدیم، این هم برای آنها ششمی است. شارع می‌گوید کل روز را صائم هستی، ولو ده صبح هلال را دیدی، اما کل روز را به‌عنوان اول ماه صائم هستی.

شاگرد: تعبیر امساک با صوم تفاوت دارد. یعنی وقتی صوم می‌گوییم اعم از این نیتی است که می‌کنم و تروکی که دارم. خب الآن که شما می‌فرمایید اگر مفطر انجام داد صوم باقی است و لذا هر چه افطار کند کفاره می‌آید، آن طرفش را هم ملاحظه کنید. یعنی برای هر لحظه‌ای یک نیت دارد؛ یعنی می‌گوییم تو نسبت به هر لحظه صائم هستی و لذا اگر یک روز را عمداً روزه نگرفتی، می‌گوییم در لحظات متعدد عدم صیام داشتی؟! به این ملتزم می‌شوند؟

استاد: نه، ظاهراً محقق به این صورت ملتزم نمی‌شوند. لازمه حرف ایشان این نیست که اگر کسی از صبح عاصیا و به‌طور قطع ناوی صوم نیست، می‌گوید اصلاً روزه نیستم؛ خب قوام صوم به نیت است. به گردن محقق بگذاریم و بگوییم چون او از صبح نیت کرده که من صائم نباشم، پس از صبح تا شب، به تعداد همه این‌ها، دارد معاقب می‌شود. عقاب یک صوم ندارد، عقاب هزاران آنی دارد که در آن آن، عدم ناوی صوم بوده. یک صوم را نگرفته. ظاهراً ایشان در این مشکلی ندارند.