حمل روایت «اذا رئی الهلال قبل الزوال» بر محوریت زوال هر بلد

شاگرد: … اگر شروع ماه با اهلال هلال باشد، در آن مبناء هم جواب گو است یا نه؟  

استاد: جلسه قبل راجع به گزینه دیگری صحبت شد. احتمالی عرض شد. حالا باید ببینیم لوازم آن چیست. حالا که شما مطرح کردید این را جلو می‌اندازم.

علی ای حال طبق احتمالی که در جلسه قبل برای روایت «اذا رئی قبل الزوال» بیان شد، امر متشرعه به‌عنوان وظیفه خودشان، منظم می‌شود. اصلاً مشکلی هم نیست. یعنی روایات زوال روی این احتمال، چیزی را به دست متشرعه می‌دهند و می‌گوید خیالت جمع باشد. می‌گوید وقتی هلال رؤیت شد…؛یا به این‌که خبر دادند آن را دیدیم، یا به‌معنای قابلیت رؤیت که به ادله قطعیه هیئت و نجوم فهمیدیم که اهلال هلال شده؛ منظور شما که مقارنه نیست؟

شاگرد: خروج از تحت الشعاعی که شما فرمودید منظورتان اهلال هلال بود؟

استاد: بله، من که خروج از تحت‌الشعاع می‌گویم همان اصطلاح رایجش منظورم است که اهلال هلال می‌شود. نه خروج از نقطه مقارنه و لحظه مقارنه. فاصله­اش خیلی می‌شود.

فقط مشکلی که داریم این است: می‌گوییم ای متشرعه! تا اهلال هلال شد به ساعتتان نگاه کنید. اگر ظهر نشده، همین امروز روز اول ماه است؛ یا شوال و عید فطر است یا ماه مبارک است. اگر زوال شده، دیگر امروز گذشته. امروز دیگر اول ماه نیست. یعنی امروز را بگذرانید و فردا اول ماه است. احتمال به این صورت شد. ببینید از نظر وظیفه شرعی‌ای که هر متشرعه ای طبق این ضابطه دارد، به گمانم در کل کره نسبت به متشرعه ای که در هر جایی ساکن هستند و می‌خواهند با خیال راحت امروز و فردا را معین کنند، خیلی خوب است. نگاه به ساعتت بکن و تمام! اما این لوازمی دارد. آن لوازم را چه کار کنیم؟