پیشـگفتار(چـکیده) موضوع اصلی:  مشکله تقویم و فوضی لازمه حمل روایت «اذا رئی قبل الزوال» بر محوریت زوال هر بلد، سه احتمال در جمع دو واژه لیل و یوم در روایت حماد و روایت عبید موضوعات فرعی: حمل روایت «اذا رئی الهلال قبل الزوال» بر محوریت زوال هر بلد   دو اشکال مهم   احتمال فوق احتمالات ممکن در جمع بین روایت حماد و عبید؛ «اذا راوا الهلال قبل الزوال فهو للیلته الماضیة» و «إذا رأى الهلال قبل الزوال فذلك اليوم من شوال»