تعبیر «ان کان اطول فهو ابین»، اشکالی به احتیاط صاحب جواهر در لحظه زوال

علی ای حال بحث در تمییز موضوع دقیق حکم شرعی، از طرق اثبات آن متفاوت می‌شود. دیروز من به زوال مثال زدم. آقا هم فرمودند چرا سراغ ذره‌بین رفتید و از مناره شروع نکردید؟ درست هم بود. قبلاً هم مطرح شده بود. نمی‌دانم به چه مناسبت بود، به‌دنبال آن نرفتم، به چشمم برخورد. خیلی جالب است. امام علیه‌السلام در آن جایی که می‌خواستند زوال را نشان بدهند، فرمودند برو یک چوب بردار که «ثلاثة اشبار» باشد؛ سه وجب باشد. در اینجا صاحب جواهر می‌گویند بهتر از این روایت می‌خواهید؟! شما چه کار دارید که سراغ مناره صد متری برود؟! خود حضرت می‌گویند «ثلاثة اشبار». وقتی خودشان سه وجب را می‌گویند ما هم باید تابع شارع باشیم. زوالی که با مقیاس سه وجبی طولش باشد را اندازه‌گیری کنید. جوابش چیست؟

شاگرد: ذیل روایت دارد اگر بیشتر باشد ابین است.

استاد: احسنت. خود حضرت دنباله آن می‌گویند «و ان کان اطول فهو ابین». چقدر زیبا است! من که سه وجب گفتم برای این بود که کارت در برود. و الا هر چه طولانی تر باشد ابین است. یعنی وسیله در تشخیص زوال دقیق‌تر است. این جمله خیلی یادداشت‌کردنی است. لذا اگر سراغ مناره صد متری بروید که از مرام شارع فاصله نگرفته‌اید. اتفاقا دارید دقیق‌تر سراغ کشف موضوعی می‌روید که شارع قرار داده است.