# انشاء اولی طولی وجوب صوم بر حائض **شاگرد۲**: برای حائض و مریض، اصل حکم وجوبی جعل می‌شود؟ اگر حکم وجوب بر این‌ها جعل شود اصلاً قبیح نیست؟! **استاد**: چه مانعی داریم که بگوییم بر او واجب است، لولا العسر؟! نه این‌که بگوییم چون عذر هست بر او واجب نیست. این دو عبارت فرق دارد. می‌گوییم لولا العذر بر او واجب است. شیخ هم فرمودند خب عذر رفت. اصلش که واجب بود که هست. اما یک وقتی است که می‌گوییم وقتی عذر هست واجب نیست. می‌گوییم خب وقتی عذر رفت چرا چیزی که واجب نبود بیاید؟! شیخ می‌گویند وقتی عذر هست نگو که واجب نیست. بگو لولا العذر واجب است. وقتی عذر رفت اصل الوجوب هست. اتفاقا این عبارت برای آن مراتب طولی خیلی خوب است. **شاگرد**: یعنی حتی در آنات اولیه هم وجوب می‌آید؟ **استاد**: بله، وجوب اقتضائی هست. یعنی اگر تا ساعت هشت پاک نبود، وجوب اقتضائی بود. یعنی می‌گفت همین ساعت هفت هم بر تو واجب است، لولا العذر. یعنی اقتضاء آن در طول هست. انشاء طولی که از بین نمی‌رود. با وجود عذر در طول هست، ولو بالفعل نیست. وجوب بالفعل نیست اما یک وجوب انشائی در طول این بالفعل هست که اگر آن از بین رفت، رجوع به اصل می‌شود. یعنی به آن انشاء طولی رجوع می‌شود که اقتضاء آن باقی است. **والحمد لله رب العالمین**