# ه) امر طولی به صوم در روز؛ خروج شب از ظرف امساک بعد «عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ»[\[1\]](#_ftn1)؛ یعنی قرار شد یک مرتبه ثبوتی‌ای در طول قبلی باشد. اقتضاء از بین نرفته است، «یرید الله بکم الیسر»؛ آن اقتضاء هست اما چون شما ضعیف هستید و خداوند به شما اراده یسر دارد، پس حالا «کلوا و اشربوا حتی یتبین». یعنی شب از ظرف امساک بیرون رفت. نه به‌خاطر عدم اقتضاء آن، بلکه به‌خاطر ملاحظه یسر بر مکلفین و این‌که این یک ماه است.
---
[\[1\]](#_ftnref1) البقره ١٨٧