لزوم صدق هلال در امارات کاشفه از دخول شهر   شاگرد: اگر رؤیت نقشی نداشته باشد باید ccd هم مشکلی نداشته باشد. استاد: اگر اهلال صدق بکند و عرف عام بگویند و مجاز نباشد؛ من بعضی از عکس ها را که دیدم تردید کردم که به این هلال می‌گوییم یا نمی‌گوییم؟! همه حرف من این است که آن را به دست عرف عام بدهید. اگر گفتند این هلال است؛ اگر می‌گویند که این هلال است، هلال است. شارع هم فرموده «اذا اهلّ الهلال»، نگفته که من برای طرق موضوعیت قرار می‌دهم. اما اگر نگوید نه. وقتی هم در تمسک به اطلاق شک داشته باشیم باید احراز کنیم که عرف به این حتماً هلال می‌گوید. تا مادامی که شک داریم نمی‌توانیم به اطلاق تمسک کنیم. شاگرد: در ccd نمی‌گویند که هلال است؟ استاد: نمی‌دانم. یکی-دو عکسی که آن عکاس آلمانی انداخته بود را نگاه کردم، گفتم این چه هلالی است؟! مثل یک چیزهایی بود که با یک زحمتی در یک صفحه جمع شده بود. عرف می‌خندند که کجای این هلال است؟! بله، به اعتبار ما یؤول و این‌که چند ساعت بعد هلال می‌شود، هلال می‌گویند که مجاز است. عرف هم می‌فهمد که وقتی به آن هلال می‌گوییم از باب این است که می‌گویند سرکه ریختم. چرا می‌گوید سرکه ریختم؟ الآن که سرکه نیست. شما انگور ریختید. می‌گوید یعنی سرکه می‌شود. در اینجا هم می‌گویند هلال دیده، یعنی چند لحظه دیگر هلال است. اگر شک داشته باشیم و شائبه مجاز داشته باشد، نمی‌توانیم به اطلاق تمسک کنیم.   والحمد لله رب العالمین