ج) اختلاف در تعیین روز روایت ابن راشد در نرم‌افزارها و راه‌حل احتمالی دوره دویست ساله قمر

(16:15) 

 حالا که این‌ها را گفتم، برای مراجعه شما عرض می‌کنم؛ ما دو جور نرم‌افزار داریم که در محاسبه مهم هستند. الآن در «اسالة» که فرمودند طبق محاسبات دقیقه، در آن سال در غروب سه‌شنبه در معظم آفریقا قابل رؤیت بوده –همان‌طور که آقای شعرانی هم فرمودند- ما در اینجا دو جور نرم‌افزار داریم. یک جور نرم‌افزارهایی است که تبدیل تقویم را نشان می‌دهد. سایت‌هایی هم هست که این تقویم ها را می آورد. یعنی شما وارد سایت می‌شوید –مثل سایت باحساب- مثلاً می‌زنید تاریخ هجری دویست و سی و دوم، اول شهر مبارک. سریع به شما می‌گوید که موافق چه زمانی بوده است. این سایت‌ها بیست و پنجم نیسان را نشان می‌دهند، درحالی‌که پنج روز متأخر است؛ جمعه می‌شود. این سایت‌ها این جور می‌آورند. اما نرم‌افزارهای رؤیت هلال، مثل نرم‌افزار مُنظور احمد، نرم‌افزار عوده، اینها طبق همینی است که در «اسالة» فرمودند. وقتی در این نرم‌افزارها سال هشت صد و چهل و هفت میلادی، ماه آوریل که ماه چهارم میلادی است را می‌آورید، -آن سال دویست و سی و دو که مکاتبه صورت گرفته حدود اوائل اردیبهشت بوده- بیستم نیسان را نشان می‌دهد. این پنج روز از کجا می‌آید؟ آیا در بحث ما دخالتی دارد یا نه؟ احتمال دارد که این تفاوت دخالتی نداشته باشد. فقط یک محاسبه‌ای در برچسب زنی روز میلادی است. این احتمال هست. احتمال هم دارد که اگر یکی از این‌ها ادق است، دیگری نتواند به‌خوبی محاسبه را دقیق ارائه بدهد و لذا در بحث ما دخیل باشد. فعلاً احتمال راجح در ذهن من این است: با این‌که این نرم‌افزارها دو جور جواب می‌دهند، در خروجی بحث ما که می‌خواهیم رؤیت هلال را با نقشه عمومی تعیین کنیم، خیلی تأثیر نداشته باشد. فعلاً راجح این است. ولی حتماً پی جویی کنید که اولاً چرا این نرم‌افزارها تفاوت می‌کنند. چرا با پنج-شش روز با تفاوت جواب می‌دهند؟ اول ماه مبارک بیستم نیسان بوده یا نه؟ بیستم نیسان اوائل اردیبهشت می شده. طبق نرم‌افزار پنجم اردیبهشت می‌شده، لذا تفاوت می‌کند. 

 یک احتمال در ذهن من آمد؛ قمر یک دوره دویست و سی و یک ساله‌ای دارد. شاید قبلاً هم اسم آن را برده‌ام. آیا تا زمان ما یعنی از دویست و سی و دو تا هزار و چهارصد و چهل و شش، چند دوره دویست ساله گشته؟ دور نیست که هر دویست سال، محاسبه را یک روز تفاوت انداخته باشد. اگر در این هزار سال، پنج دویست سال دور گشته باشد، این نرم‌افزارها پنج روز متفاوت شده باشند. این احتمال هست. آن وقت باید ببینیم در بحث ما تأثیری دارد یا نه. این‌ها خیلی به کارهای خوبی نیاز دارد.