ب) لحن به‌‌معنای معاریض و محامل کلام

  

 وجه دوم شاید معاریض کلام باشد. معاریض کلام یعنی امام علیه‌‌السلام در یک عبارت چند محمل قرار می‌‌دهند. فقیه چه کسی است؟ کسی است که همه محامل را می‌‌داند. این‌‌طور نیست که ذهن او مضیق باشد. «حتی یعرف معاریض الکلام [1] » در روایت دیگری آمده است. معاریض، محامل است. محتملاتی است که در یک کلام می‌‌آید.  

 

 [1] معاني الأخبار، النص، ص: ۲ ؛ عن إبراهيم الكرخي عن أبي عبد الله ع أنه قال: حديث تدريه خير من ألف حديث ترويه و لا يكون الرجل منكم فقيها حتى يعرف معاريض كلامنا و إن الكلمة من كلامنا لتنصرف على سبعين وجها لنا من جميعها المخرج.