تهافت در کلام شیخ انصاری در بحث نیت   کتاب الصوم مرحوم شیخ دو نسخه هست. نسخه ‌ ها مختلف بود. یکی در پاورقی صفحه ١١۶ بود، یکی هم در متن صفحه ١١٨ و ١١٩ بود. دیروز از پاورقی به ‌ عنوان پیش ‌ زمینه ذهنی صحبت کردیم، مرحوم شیخ ابتدا یک مطلب خیلی خوبی را فرمودند. همانی را که بعداً در صفحه ١١٩ تعبیر می ‌ کنند به «کما یترائ فی بادی النظر». این «بادی النظر» را در صفحه ١١۶ می ‌ گویند. فقط از آن برگشتند و گفتند: «الّا أنّ ظاهر قوله: «يوم وفّق له»- في الأخبار- معارض»؛ یعنی با یک فضای معارضه از یک مطلب خوب اولی و بادی النظر بر می ‌ گردند. معارضه را هم با سه امر توضیح دادند. کلمه «اجزاء» دال بر مباینت است، «تفضل» دال بر این است که مجزی است و بدل آن است، و الا تفضل معنا ندارد. سوم هم «تعجب راوی» بود؛ «کیف یجزی صوم التطوع؟!» که حضرت فرمودند اجزاء از باب تفضل است. لذا فرمودند مرکوز در اذهان عقلاء است و اجزاء، تعبد می ‌ شود. این سه بحثی بود که مطرح شد. آن چه که قطع داریم مرحوم شیخ راضی هستند و از امثال من طلبه می ‌ خواهند، این است که فرمایشاتی که دارند و مباحثی که در کلاس هست، تا ممکن است انسان آن فضایی را که ضوابط کلاس به معارضه منجر می ‌ شود، بتوانیم به همان چیزی که بادی النظر و ارتکاز است، برگردانیم. ایشان مخالف نیستند و تشویق هم می ‌ کنند. فضای طلبگی است. مهم ‌ تر این ‌ که این سؤال به ذهن من آمد و الآن هم جوابش را نمی ‌ دانم، این فرمایشی که مرحوم شیخ   در اینجا دارند تا اندازه ‌ ای که من تصور کردم با فرمایش خود ایشان در سائر جاها یک نحو تهافت دارد. یعنی خود مرحوم شیخ در کتاب الطهاره، در کتاب الصلاة، در وسائل، در همین کتاب الصوم صفحه ١٠١، قصد وجه را قبول ندارند و می ‌ گویند اگر اشتراک بالفعل است، تعیین می ‌ خواهد. اصلاً مبنای ایشان این است. من همه این ‌ ها را نگاه کرده ‌ ام. حالا چون خیلی به تفصیل تأمل تام نکرده ‌ ام، بر عهده شما می ‌ گذارم. شاگرد: دوباره تکرار کنید. استاد: مبنای ایشان در قصد وجه و نیت عبادت این است که می ‌ گویند تعیین نیازی نیست. الا درجایی ‌ که اشتراک بالفعل بین دو امر باشد که تعیین نیاز است. و الا وقتی امری خودش معین است و اشتراک شأنی با چند چیز دارد، می ‌ فرمایند در اشتراک شأنی نیاز نیست. اگر بالفعل متعین است ولو شأنا و ماهیتاً متعین باشد –این را در چند جا فرمودند-…. . شاگرد: تعیّن هم یعنی تعین واقعی؟ استاد : بله، اگر تعین دارد و بالفعل مشترک نیست اصلاً تعیین نمی ‌ خواهد. این مبنای خودشان است. حالا در اینجا که این ‌ ها را فرموده ‌ اند باید فکر کنیم. کسی که این مبنای خوب را در بحث نیت دارد، چرا در اینجا این ‌ طور حرف زده ‌ اند؟