فضای علمی کلاسیک وجه اعراض اصحاب از روایت یقطینی

(49:18)

اما نسبت به اعراض اصحاب؛ اگر اعراض اصحاب کاشف از تکذیب و عدم صدور حدیث است، تسلیم هستیم. اصحاب اعراض کرده اند یعنی صدور حدیث را تکذیب کرده‌اند. ما تسلیم هستیم. اصحاب اعراض کرده‌اند یعنی گفته اند جهت صدورش تقیه ای است، کاشفیت از تقیه دارد، اینجا هم تسلیم هستیم. ما اصلاً مشکلی نداریم. اعراض اصحاب از ادله رؤیت هلال اگر کاشف از تکذیب صدور است، یا کاشف از جهت صدور است، تسلیم هستیم. ولی فضا در این است که عمل اصحاب و اعراضشان به‌خاطر فضای بحث است. بر سر نظری است که می‌دیدند نمی‌شود. وقتی مشکل بحث و کلاسیک سبب اعراض اصحاب بشود این‌که مانعی نمی‌شود برای پیشرفت بحث. یعنی قبول دارند که روایت صادر شده است. قبول دارند که تقیه هم نبوده است. ولی می‌گویند نمی‌شود.

شاگرد: صاحب حدائق تقیه را مطرح می‌کنند.

استاد: بله آوردیم مفصل بحث کردیم. یکی از بحث‌هایی که برای خودم خاطره خوبی است، این است: صاحب کفایه، شیخ انصاری را رد کردند. شیخ گفتند بهترین دلیل استصحاب این است. صاحب کفایه گفتند هر کسی به روایات باب مراجعه کند می‌بیند که این جور نیست. ما هم گفتیم چشم، امر صاحب کفایه را امتثال کردیم و دیدیم اتفاقا حرف شیخ درست است. ایشان که می‌گویند هر کسی مراجعه کند می‌بیند، اگر به اندازه مباحثه ما مراجعه کرده بودند، این جور نمی گفتند. ما که از جیبمان در نیاوردیم. ایشان یقین را طوری معنا کرده‌اند که تقریباً ظن قوی بود که خود ایشان آن وقت مراجعه نکرده بودند و همه روایات را مرور نکرده بودند. در حافظه ایشان تمرکز اصلی روی «صم للرویه و افطر للرویه» بود. درحالی‌که مقابل آن این همه روایات بود و همه آن‌ها را خواندیم و دیدیم اتفاقا حرف شیخ درست بود. این‌ها از خاطرات خوب برای خود من طلبه است. مباحثه یوم الشک بود. روزه گرفتن یوم الشک خیلی بحث های خوبی بود.

شاگرد۲: اگر منشأ اعراض معلوم نباشد چه می‌شود؟

استاد: اگر منشائش معلوم نباشد توقف می کنیم. ولی در مانحن فیه وقتی مراجعه می‌کنید می‌بینید که همه بحث‌ها و استظهارات عرفی است.