بررسی خروج از مقارنه در یهود و امکان نسخ یا عدم نسخ آن در اسلام به وسیله خروج از تحت الشعاع

شاگرد٢: حتی یک مرتبه فرمودید چه بسا موضوع شهر، خروج از تحت‌الشعاع نباشد، بلکه خروج از تحت‌الشعاع کاشف از این است که از مقارنه گذشته است. فرموده بودید این شروع ماه نزد قوم یهود است.

استاد: نه، عرض کردم به قوم یهود نسبت داده‌اند. من به‌دنبال آن نرفتم. مرحوم مجلسی نسبت داده بودند. ولی صحبت سر این است که علماء یهود به این صورت گفته‌اند؟ یا متخذ از شرع حضرت موسی علی نبینا و آله و علیه‌السلام است. اگر از آن باشد آن وقت بحث می‌شود از این‌که آیا شریعت اسلامی آن را نسخ کرده یا نکرده؟ اگر از ادله، ناسخیت آن را بفهمیم دیگر تمام است. آن حرف یهود است و تمام. اما اگر از ادله اماریت بفهمیم؛ یعنی این‌که در شریعت اسلامی گفته‌اند «ليس على أهل القبلة إلا الرؤية ليس على المسلمين إلا الرؤية»[1]؛ این روایت در کافی شریف بود. این «الا الرویة» یعنی آن شریعت را ناسخ است؟ البته روی این فرض که آن در شریعت یهود باشد. من نمی‌دانم. آیا ناسخ شریعت قبلی هست؟ یا نه، این خودش اماره سهله است؟ چون «بعثت علی الشریعة السهلة السمحة»[2]، از باب سماحت شریعت، «لیس الا الرویة»؛ همه راحت باشید، این‌طور نیست که مکلف باشید و حتماً آن را احراز کنید.

[1] الكافي- ط الاسلامية نویسنده : الشيخ الكليني    جلد : ۴ صفحه : ۷۷

[2]  الكافي- ط الاسلامية نویسنده : الشيخ الكليني  جلد :۵ صفحه : 494؛ «لَكِنْ بَعَثَنِي بِالْحَنِيفِيَّةِ السَّهْلَةِ السَّمْحَةِ».