عدم تنافی تفکیک بین روز و شب در قاعده رؤیت قبل از زوال، با قاعده عرفی محاسبه اول ماه از شب

شاگرد: اگر هلال بعد از زوال دیده شد، چه می‌شود؟

استاد: بعد از زوال را می‌رسیم. آن را هم می‌گویم. در آن جا بحث‌های خوب روائی داریم. قدم به قدم جلو می‌رویم. باید روشن شود. فعلاً تا اینجا آن بلادی که قبل از زوال هستند مشکلی ندارند. روز اولشان است. خب می‌گویند دیشب آن‌ها چه می‌شود؟ حاج آقای سیستانی فرمودند این‌که عرب از اول شب، اول ماه را حساب می‌کردند، شرع مقدس امضاء کرده است. خب امضاء شرع مقدس که ایجاب انحصاری نمی‌آورد. عرف به این صورت مانوس بودند و شارع هم گفته که مانعی ندارد. مانعی ندارد یعنی راه بدل آن، حرام است؟! یعنی من شارع قبول ندارم؟! پس این همه ادله شرعیه برای چیست؟! ادله اثباتیه مختلفی داریم. تعارض آن‌ها را بعداً عرض می‌کنم. ما مدام می‌گوییم متعارض شده‌اند! درحالی‌که متعارض نشده‌اند. هم شارع آن طریقه عرف را امضاء کرده و آن‌ها را عقاب نمی‌کند و می‌گوید به همین صورت بروید، و هم خود شارع گزینه‌های ثبوتی دیگر را هم بیان کرده.

 چرا؟ چون این گزینه‌ها گزینه‌های هستند در عرض هم. مرحوم مجلسی در بحارالانوار چه فرمودند؟ فرمودند چندین گزینه هست که ما می‌توانیم به ماه و سال، نظم بدهیم. هر کدام از آن‌ها هم فوائدی دارد. از ابوریحان بیرونی هم نقل کرده بودند که پارسال خواندیم.

پس تا اینجا، این را ملکه ذهنتان کنید؛ لحظه‌ای را که ایشان در مورد آن می‌فرمایند «و ان کان ثابتا فی اصله» را پر رنگ کنید و بگویید این لحظه را که هر دو قبول دارید، کره زمین هم که هر دو را دارد. همه ساعات را دارد. ما به تک‌تک این ساعات برویم وتفحص کنیم.