برچسب بیست و چهار ساعت در قوس سیر قمر

(10:34)

آن چه که عرض من است، می‌خواهم استفاده فقهی ببرم. دیروز عرض کردم که ما واضحات بحث را به نحو تحلیلی پیاده کنیم و بعد ببینیم با ارتکازات و ادله چطور جور در می‌آید. آن چه که دیروز عرض کردم از واضح‌ترین چیزی که مورد اتفاق همه است، شروع کردم. یک لحظه‌ای داریم که لحظه مقارنه است. یعنی شمس و قمر و زمین، عند المحاق کنار هم می‌آیند. یعنی لحظه‌ای است که آن لحظه مقارنه است. هیچ کسی اختلاف ندارد که خلاصه در این مسیر مقارنه برقرار بشود. حالا یا به‌نحوی‌که مرکزها هم یک جا باشند و خسوف و کسوف باشد، یا نه، به‌خاطر عرضش رد می‌شود و در مقارنه کسوف صورت نمی‌گیرد اما خلاصه مقارنه به‌معنای محاذات مرکزها در یک لحظه خواهد شد.

اگر فرض گرفتیم که این مقارنه هست، حالا قوس دایری قمر را در نظر بگیریم. درجاتی دارد؛ قمر از غرب به شرق در حرکت ثانیه، در هر دو ساعتی یک درجه می‌رود. در هر دو ساعت ماه از طرف غرب به شرق یک درجه می‌رود. و لذا امروز اگر شما استهلال کردید، بیست و چهار ساعت بعد وقتی ماه را می‌بینید، بالاتر است. یعنی با بیست و چهار ساعت، دوازده درجه جلوتر رفته است. هر دو ساعت، یک درجه است لذا بیست و چهار ساعت، دوازده درجه جلوتر رفته است. یعنی از غرب به طرف شرق حرکت کرده است. به این حرکت، حرکت به توالی می‌گویند؛ یعنی به توالی بروج. بروج هم همین‌طور است؛ وقتی به آسمان نگاه می‌کنید حمل، ثور و جوزا است. از غرب به شرق می‌روید، نه از شرق به غرب. حرکت به توالی بروج است.

عرض کردم هر دو ساعت، قمر یک درجه در این خط خودش می‌رود. اگر بخواهیم برچسب بزنیم، برچسبی که همه قبول داشته باشند، عرض کردم لحظه مقارنه، کره زمینی داریم که در آن لحظه بیست و چهار ساعت را موجود دارد. بعد یک دور کامل می‌زند، بیست و چهار ساعت می‌شود. خب در این بیست و چهار ساعت، قمر دوازده درجه در قوس خودش جلو رفته است. شما روی این دوازده درجه برچسب می‌زنید و می‌گویید بیست و چهار ساعت اول است. این یک چیز خیلی روشنی است. همین‌طور روی دوازده درجه‌ها برچسب می‌زنید تا به سیصد و نود درجه برسید. چرا؟ چون سیصد و شصت درجه که رسید، زمین هم یک ماه در مدار خودش رفته است. لذا قمر هنوز به مقارنه نخواهد رسید. چون شمس هم به حذاء زمین رفته و جای شمس عوض شده است. و لذا مقارنه تا مقارنه، قمر باید حدود سیصد و نود درجه برود تا برسد؛ سیصد و هشتاد و هشت درجه. خب این دوری است که از مقارنه تا مقارنه انجام می‌شود تا ما برچسب ها را بزنیم.