روایت کلیدی عبد العظیم الحسنی ع در فهم معنای رؤیت

یک روایت داشتیم؛ هر روایتی که می‌خوانید آن را تکرار کنید. چرا؟ چون در یک روایت شریفه هر دوی آن‌ها در کنار هم آمده است. آن روایت خیلی قیمتی بود. روایت حضرت امام رضا علیه‌السلام در باب ششم، حدیث نهم. حضرت شاه عبد العظیم این روایت را از سهل بن سعد نقل کرده بودند. می‌گوید حضرت فرمودند؛ بیان خیلی قوی و محکمی است.

عن عبد العظيم بن عبد الله الحسني، عن سهل بن سعد قال: سمعت الرضا عليه السلام يقول: الصوم للرؤية والفطر للرؤية، وليس منا من صام قبل الرؤية للرؤية وأفطر قبل الرؤية للرؤية قال: قلت له: يا بن رسول الله فما ترى في صوم يوم الشك؟ فقال حدثني أبي عن جدي، عن آبائه عليهم السلام قال: قال أمير المؤمنين عليه السلام: لان أصوم يوما من شعبان أحب إلي من أن أفطر يوما من شهر رمضان[1]

«الصوم للرؤية والفطر للرؤية، وليس منا من صام قبل الرؤية للرؤية وأفطر قبل الرؤية للرؤية»؛ به این محکمی می‌فرمایند. همین‌جا سؤال می‌کند شما که به این محکمی می‌گویید «لیس منا»، پس یوم الشک چه؟ از بس لسان حضرت در این روایت محکم بود، فوری می‌گوید: «قال: قلت له: يا بن رسول الله فما ترى في صوم يوم الشك؟»؛ حضرت چه پاسخی دادند؟ فوری در لسان موافق، ترغیب تام کردند که یوم الشک را روزه بگیر. «فقال حدثني أبي عن جدي، عن آبائه عليهم السلام قال: قال أمير المؤمنين عليه السلام: لان أصوم يوما من شعبان أحب إلي من أن أفطر يوما من شهر رمضان»؛ آن چیزی که مکرر تأکید کردم، کلمه «من» در قبال «لیس منا» بود. شما فکر کنید. «لیس منا من صام»، بعد می‌گویند «لان ان افطر یوما من شهر رمضان»، این «من» به چه معنا است؟ یعنی این‌که گفتم «لیس منا» یا «صم للرؤیة» نمی‌خواستم شهر مبارک را ضیق کنم. نمی‌خواستم علم و یقین شما را در شهر مبارک دخالت بدهم. لذا در یک روایت هر دو آمده است. «افطر یوما من شهر رمضان»، خب این‌که «صم للرؤیة» کرده است؟ می‌گویند نه، روزه می‌گیرم، ولی به «من شهر رمضان» صدمه نزد. آن بیان قبلی من در «صم للرؤیة» در تهافت با آن نیست. قرینه متصله در این روایت بسیار مهم است. کلمه «من» و «لیس منا».

[1] همان ص۱۷