امتیاز نرم افزار مُنظور احمد
(13:22)
عرض کنم که در این شکل چون چهار خصوصیت را اعمال کرده، ؛ رنگ را برای سن هلال گذاشته است، نقاط را برای لایههای سهمی گذاشته است، چون چهار خصوصیت را در شکل نشان داده، لازمۀ آنها خصوصیت پنجم هم در این شکل پیدا شده است. آن پنجمی هم رسم خط غروب است. خط غروبی که خط خیلی نافعی هم است، بهخاطر این چهار خصوصیت، در این شکل پیدا شده است. الآن میخواهیم این خط غروب را در این شکل ببینیم. اول یک مقدمه عرض کنم.
دیروز که مدام میگفتم یک لحظه غروب ما، اگر برای این لحظه ساعت پنج ما به ذهنتان بیاید، بعداً ذهنتان در این نقشه سرگردان میشود. یک نگاه به نقشه بیاندازید. مرکز نقشه صفر است. صفر همان نصف النهار گرینویچ است. طول و عرض صفر است. ولو عرض گرینویچ صفر نیست ولی فعلاً در این نقشه میگویم. طرف راست و چپ این نقطه صفر، دوازده ستون هست که با خطها معین شده. اگر از این صفر بشمارید و جلو بروید، تا دوازده ساعت است. دست چپ هم دوازده ساعت است. صفر هم ساعت بینالمللی گرینویچ است. پس معلوم باشد که هر کدام از این ساعتها ساعت محلی آن بلد را یک ساعت جلو میبرد. یعنی اگر از این صفر به جایی که سی نوشته بروید، یعنی ساعت محلی نقطه سی نسبت به ساعت صفر، دو ساعت تفاوت دارد. هر قاچ جغرافیایی پانزده درجه است، هر پانزده درجه هم یک ساعت است. الآن هم دوازده تا پانزده درجه داریم که صد و هشتاد درجه میشود. دست چپ هم دوازده پانزده درجه داریم.
شاگرد: دو تا ستون که جلو میآید ساعت جلوتر میرود؟
استاد: ببینید اگر صفر را دوازده ظهر در نظر بگیرید، آن جایی که سی است، ساعت دو بعد از ظهر است. سی این طرف هنوز ساعت ده صبح است. چرا؟ چون محور صفر را دوازده گرفتهایم، سیِ قبلش دو بعد از ظهر میشود و سیِ دست چپش –غربش- ده صبح میشود. حتماً باید به این عنایت کنیم. البته در این دو خطی که برای عرض قرار داده، سی و شصت و نود است. عرض سی درجه و عرض شصت درجه و عرض نود درجه؛ این هم در قسمت بالا برای عرض است. این هم سی درجه طول شرقی و این هم سی درجه طول غربی است. هر کدام از این ستونها یک ساعت تفاوت ساعت محلی دارند. حالا که این تفاوت ساعت را در نظر گرفتیم، به رنگهایی که سن هلال را در وقت غروب تعیین کرده است[ملاحظه کنید] من چهار-پنج عکس پشت سر هم در این صفحه آوردهام؛ عکس اول مربوط به غروب سهشنبه بیست و هفتم دی ماه است. یعنی درست در تابستان است. شکل بعدی بیست و شش مرداد است.
شاگرد: غروب روز سهشنبه ایران است؟
استاد: برای کل جهان است. اسم این نقشه، اسکن بینالمللی است. اسکن سراسری است. این برای همه جا است، برای کل کره است که باز شده است. الآن مقداری سخت است تا ببینید این سهمی دارد چه کار میکند، بعداً که ذهن شریفتان انس گرفت میبینید واضح میشود. نقشه بعدی مربوط به بیست و شش مرداد است. نقشه بعدی چهاردهم شهریور است. نقشه بعدی بیست و سوم آبان است؛ برای همین ماهی که ما هستیم. بعد هم یکی از دی ماه آوردهام.
شاگرد۲: این سهمی ها شبکه رؤیت پذیری در زمان غروب محلی شان است؟
استاد: بله. یعنی هر نقطهای از سهمی که میبینید، یعنی زمان غروب آن، هلال وضعیتِ رؤیت پذیریش به چه صورت است. همه اینها را باید در نظر بگیرید.
بهترین شکلی که در بین اینها هست، رنگ فیروزه ای است. رنگ فیروزه ای را در نظر بگیرید، یا سبز و قرمز. آن چه که منظور من است، این است: وقتی در تابستان هستیم سرِ این شکل به طرف راست است، پایه اش به طرف چپ است. این خط مورب خط غروب است. همه اینها ساعت عمر هلال را نشان میدهد.
شاگرد: یعنی هر کدام از اینها خط غروب است؟
استاد: هر نقطهای خط غروب دارد. اینجا دارد آن را نشان میدهد. رنگ فیروزه ای برای چه زمانی است؟ برای سی تا سی و پنج است که مربوط به عمر هلال است. الآن خط طرف راست، خط غروب سرِ سی ساعت است. خط چپش که به سبز وصل میشود، خط سی و پنج ساعت عمر هلال است. ولی این کج و معوج بودنش، اینکه چرا سرش به طرف راست است؟ اگر به شکلها نگاه کنید، در تابستان، سر خط غروب در این لایهها بالای آن به طرف راست است و پایینش به طرف چپ است. در دو وقت سال به جای اینکه سر این خطها راست و چپ باشد، صافِ صاف است؛ در اعتدالین به این صورت میشود؛ اول فروردین و اول مهرماه. هر کجا رؤیت هلال را در اول فروردین و اول مهرماه نگاه کنید، میبینید که این خطها صاف است. چرا؟ چون خط غروب در اعتدالین میل ندارد. هر بلدی که در نصف النهار با هم شریک هستند، در این دو وقت سال –اول فروردین و اول مهرماه- همین جوری که ظهرشان با نصف النهار یکی است، طلوع و غروبشان هم یکی است. اما به محض اینکه بهسوی تابستان یا بهسوی زمستان رد شد، نصف النهارشان یکی است اما طلوع و غروبشان یکی نیست. چون هر چه شمالی تر بشوید، روزها در تابستان برای شمالی ها بلندتر است، زمستان هم هر چه شمالی تر بشوید روزها کوتاهتر است.
شاگرد: باز هم مقدار کمی اختلاف دارد.
استاد: نه، چون آن [تصویری که گذاشته اند] دقیقاً برای اول مهر نیست. لحظه به لحظه تغییر میکند تا درست روز اول مهرماه؛ اگر در این شکلها یک رؤیت هلالی داشتیم که اول مهرماه با اول ماه در رؤیت هلال یکی شده، آن یک روز کاملاً صاف میشود.