# پذیرش تواتر قرائات عشر نزد اهل فن شاگرد: «ثلاث» یعنی آن فاصله بین هفت و ده؟ استاد: بله، سه نفری که قراء سبعه نیستند. قراء سبعه را ابن مجاهد درست کرد. کسانی که متخصص فن بودند از دست ابن مجاهد خیلی ناراحت بودند. می‌گفتند چرا تسبیع کردی؟! لذا عرض کردم اگر صنعت چاپ نیامده بود، در بدنه جامعه اسلامی به‌خصوص متخصصین آن‌ها، قرائات عشر لاریب فیه بود. چرا؟ به‌خاطر کار ابن جزری. شهید هم می‌دانست. شهید متخصص کار بود. برایش کالشمس واضح بود که عشر متواتر است. ابن جزری آمد و النشر فی القرائات العشر را نوشت. پشتوانه خیلی خوبی که کار ابن جزری داشت، پشتوانه علمی و تخصصی بود. ابن مجاهد پشتوانه حکومتی بود. با خلافت دستگاه عباسی کار خودش را جا انداخت. اما ابن جزری با پشتوانه تخصص این کار را کرد. ابن جزری مقبول عند الکل است. کتاب «اسد الله الغالب» که راجع به مناقب امیرالمؤمنین نوشته، این‌طور نیست که سر سوزنی او را به تشیع نزدیک کند. نزد اهل‌سنت واضح است. در این کتاب خودش علیه شیعه حرف می‌زند. ولو این کتابش مملو از شواهد عالی است تا بتوان به آن استشهاد کرد. ابن جزری این کار را کرد. اگر مسأله صنعت چاپ نیامده بود، چون پشتوانه علمی و فرهنگی داشت، به‌صورت خیلی عالی ای در بدنه مسلمین جا می‌افتاد. خب صنعت چاپ نگذاشت در بدنه مسلمین جا بگیرد. نتیجه اش چه شد؟! نتیجه آن این شد که زحمات این‌ها، مثل شهید اول و ابن جزری و … امروزه هیچ احدی نیست که در علوم قرآنی پیشرفت بکند…؛ به تعبیر زرقانی «لما اتسع افق اطلاعی علمت ان العشر متواتر»[\[1\]](#_ftn1). یعنی آن‌ها از نظر علمی کاری کرده‌اند که متخصصین امروزی تردیدی ندارند. از نظر پشتوانه علمی هرگز همراه ابن مجاهد نمی‌شوند. این خیلی مهم است. خیلی مهم است که کاری کرده باشند، ولو صنعت چاپ مانع رواج در بدنه امت اسلامیه شد و یک مصحف حفص از عاصم را عثمانی چاپ کرد، اما ابن جرزی کار خودش را کرده. خود من مدتی طول کشید تا این را ببینم. الآن شما در مصر و تمام دانشکده‌هایی که هست ملاحظه بفرمایید؛ تعلیم هایی که می‌دهند، اجازه‌هایی که می‌دهند، استاد و شاگردی که دارند، دیگر قرائت سبع مقدمه عشر است. حتی لوح هایی که می‌گذارند به این صورت است. در فدکیه گذاشته‌ام. آن سایتی که الآن برای قرآن آمده طبق قرائات عشر است. یعنی هیچ کجا محور را روی سبع قرار نمی‌دهند. یعنی حرف شهید اول امروزه برای فضای متخصصین واضح می‌شود؛ یعنی واضح می‌شود که شهید امام در قرائت بود. شهید بی خودی در ذکری محکم نمی فرماید «لثبوت تواتر العشر». شهید جزاف گو نیست.
---
[\[1\]](#_ftnref1) مناهل العرفان في علوم القرآن (1/ 439)