دو قرائت در آیه «و لتکملوا العده»

این‌ها را عرض کردم تا قرائت این آیه را بخوانم. مرحوم طبرسی می‌فرمایند: در همین «ولتکملوا العدة» دو قرائت هست.

 القراءة: قرأ أبو بكر عن عاصم: (ولتكمّلوا) بالتشديد. والباقون:

(لتكملوا) بالتخفيف. وقرأ أبو جعفر: العُسُر، واليُسُر بالتثقيل فيهما. والباقون بالتخفيف.

«… وقرأ أبو جعفر: العسر، واليسر بالتثقيل فيهما»؛ کلمه تثقیل در کتب قرائات کاربردهای متعددی دارد. گاهی مثل همین‌جا به ضمه تثقیل می‌گویند. گاهی تشدید را تثقیل می‌گویند. این خودش رساله خوبی می‌شود که کاربردهای کلمه «ثقل، مثقل و تثقیل» را که در کتب کاربرد زیادی دارد، جمع‌بندی کند و شواهد آن را بیاورد.

«وقرأ أبو جعفر: العسر، واليسر بالتثقيل فيهما»؛ «يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسُرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسُرَ» که ابوجعفر از قراء عشره خوانده است. مدنی است، استاد نافع است. «قرأ أبو بكر عن عاصم»؛ از چیزهای جالب در مانحن فیه این است که قرائت عاصم نداریم. در اصطلاح قرائت در جایی بود که طبق تیسیر –سبع صغری- هر دو راوی مشترک باشند. در اینجا در سبع صغری از عاصم قرائت نداریم؛ نسبت به سبع صغری درجایی‌که هر دو راوی از عاصم و نافع با هم مشترک هستند، قرائت آن قاری می‌شود. اما جایی که آن دو راوی اصلی در چهارده روایت، با هم مختلف هستند، دیگر نزد مسلمین آن قاری، قرائت ندارد. دو راوی دارد. لذا ایشان می‌گویند: «ابوبکر عن عاصم «و لتکمّلوا» و حفص از عاصم «لتکملوا». بعد در الحجه به این صورت می‌فرمایند:

الحجة: حجة من قرأ (ولتكملوا) قوله: (اليوم أكملت لكم دينكم). ومن قرأ (ولتكملوا) فلأن فعل وأفعل كثيرا ما يستعمل أحدهما موضع الآخر قال النابغة: فكملت مائة منها حمامتها، * وأسرعت حسبة في ذلك العدد اللغة: الشهر: معروف وجمعه في القلة أشهر، وفي الكثرة شهور. وأصله من اشتهاره بالهلال، يقال: شهرت الحديث: أظهرته. وشهرت السيف: انتضيته.[1]

[1] همان