نتایج جستجو

  حالا سراغ «کلیة» برویم. «کلیة» یعنی یک طبیعتی که خودش عاجز بود و ممکن الوجود بود، خدای متعال با قدرت خودش آن را موجود می‌کند؛ یوجده و یفطره؛ «فاطر السماوات». به آن فطور می‌دهد و فرد می‌شود. «طبیعت در ظرف وجود به ظهور آمده است در ضمن افراد خودش»، کلش را در ن...

  شاگرد: یعنی حتی در صقع ربوبی؟ استاد: من مکرر عرض کردهام که اصطلاح را درست می‌دانم، اما صقع ربوبیبودنش را غلط می‌دانم. اتفاقا مکرر گفتیم اولیها که این‌ها را گفته‌اند، منظورشان اصلاً صقع نبوده است. در شرح قیصری و … آورده‌اند. آن‌ها که می‌خواستند با ضوابط کلا...

  سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۸ (جلسۀ هشتم)؛  شرح فقرۀ «فلا لها محیص عن ادراکه ایاها»   احاطۀ خدوند متعال بر همۀ طبایع؛  توازن تعبیر «کلیة الاجناس» با آیۀ «عندنا خزائنه»؛ توازن تعبیر «کلیة الاجناس با آیۀ «کن فیکون»؛  استعمال کلمۀ خلق در...

احاطه‌ی خداوند متعال بر همه‌ی طبایع و اجناس چهار جمله بود که امیرالمؤمنین علیه‌السلام، این چهار جمله را به هم مربوط فرموده بودند: «مستشهد بكلية الأجناس على ربوبيته وبعجزها على قدرته ، وبفطورها على قدمته ، وبزوالها على بقائه»[1]. این چهار جمله را با محت...

  یکی از اساتید بزرگوار فرمودند - چندباری هم در یزد محضرشان سؤال و جواب شد - ایشان محکم می‌گفتند که این معنا ندارد که ذیل کلام، قرینه‌ی بر صدر آن شود. مبنای ایشان این بود. می‌گفتند: وقتی کلام جلو می‌رود، صدر می‌تواند ذیل را تفسیر کند. چون صدر در ذهن ما آمده ا...

  شاگرد ٢: مرحوم اصفهانی به این‌جا اشکال می‌کنند و می‌گویند عام استغراقی با آن فرق می‌کند. استاد: بله، حاج آقا هم در مباحث الاصول بحث کرده‌اند. مرحوم اصفهانی حتی به استحاله قائل هستند. حاج آقا زیاد می‌فرمودند. می‌فرمودند: استاد ما در درس فرمود ما داریم بحث م...

  «فلا لها محیص» را عرض می‌کردم. از این‌که «کل جنس» هست، معلوم می‌شود این‌که حضرت علیه السلام فرمودند: «بکلیة الاجناس»، منظورشان «جمعیها» است. تک تکشان به این صورت است. بنابراین آن احتمالی که هفته‌ی قبل گفتم و متفرع بر همین بود، خیال می‌کنیم بیشتر جلو می‌آید....

  شاگرد: طبق این آیه، بین خلق و امر تفاوت است، الآن این اعیان ثابته متصف به خلق نمی‌شوند؟ استاد: بله. خود اعیان. شاگرد: خُب، آن آیه‌ای که می‌فرماید: «خلق کل شیء»، با شیءای که در آیه‌ی «انّما قولنا لشیء اذا اردناه» تفاوت می‌کند؟ استاد: اذا اجتمعا افترقا. ال...

  لذا اگر «خلق کل شیء» به‌معنای مسبوقیت است، تمام فیض اقدس و ثابتات را هم شامل می‌شود. مانعی ندارد. اما اگر به‌معنای خلق و ایجاد با «کن» است، خیر.

  حالا این آیه شریفه را ببینید که چقدر مضمونش عالی است! آیه‌ای که هر باری بخوانید یک چیزی می‌فهمید. «وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَآئِنُهُ»[1]؛ هر چیزی یک خزینه ندارد؛ نمی‌فرمایند: «خزینته». «ان من شیء الا عندنا خزائنه». هر باری که این آیه را بخوانی...

  مطلب دیگری را هم عرض کنم که به ذهنم مناسب است. از مطالبی که در معارف بسیار مهم است، این است که خدای متعال طبیعت ندارد. خدای متعال ماهیت ندارد. نفس‌الامریت به‌معنای موطن روابط و این‌که روابط برقرار کند، ندارد. در همین کتاب شریف بود. حضرت فرمودند: خصوصیت خداو...

  شاگرد: خُب، همه‌ی صرف الشیء‌ها، لایتثنی و لایتکرر. طبیعت غیر خداوند همین‌طور هستند. استاد: «لایتثنی و لایتکرر» نسبت به مرتبه‌ی طبیعت به افرادش. شاگرد: خود طبیعت هم «لایتثنی» است. استاد: ولو طبیعت انسان نسبت به بقر؟ شاگرد: آن‌که طبیعت دیگری است. استاد:...

  استاد: تمام شد و لذا خدای متعال این جور نیست. نکته اش این است: ولو طبیعت انسان در آن معنایی که درست هست و درکش می‌کنیم، «لایتثنی» است. اما محدودیت ذاتی دارد. محدودیت ذاتی را که نمی‌توانید از آن بگیرید. صرافت طبیعت با محدودیت ذاتی خود ماهیت، قابل جمع است. شم...

نفی توصیف از خداوند در علم حصولی و حصول معرفت در اتصال حضوری وجودی شاگرد ٢: اگر ارتباط نباشد، تعطیل پیش نمی‌آید؟ استاد: خیر. تعطیل برای این است که راجع به خدای متعال حرف نزنیم و چیزی ندانیم. من مکرر این را عرض کرده‌ام. از اعجازهای واضح شریعت ختمیه و متدینی...

شاگرد: مخاطب «ک» ذات غیبی نیست؟ استاد:«ک» غایب است؟!  اگر غایب باشد که به «ک» خطاب نمی‌کند. می‌گفتیم: «شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ»[1]. شاگرد ٢: پس خطاب به مقام لااسم و لارسم نیست، به تعیناتی است که پایین‌تر است. استاد: آن مقام، مقامی ا...

  شاگرد: عبادت مقدم بر معرفت شد؟ استاد: معرفت و عبادت، رابطه‌ی تکاملی دارند. ابتدا تا معرفت نباشد، عبادت نخواهد بود و عبادت معرفت را ازدیاد می‌کند. «اول الدین معرفته». شاگرد: اول می‌گوید: «لایوصف»، بعد بگو «اللّه ‌اکبر» تا به «ایّاک» برسی. این جور استفاده ف...