«عبيد الله بن أحمد الدهقان» وجه تضعیف روایت نزد سیدبحر العلوم؛ وصف «دهقان»
(00:08)جلسه قبل آقا «دحمان» را فرمودند [که احتمال دارد «دهقان» باشد]. من مطلبی را عرض کردم که در ذهنم راجح شد. سید در تنبیه ثالث فرمودند: «روى الكليني (طاب ثراه) في كتاب الروضة، بسند ضعيف، عن عمر بن يزيد…»[1]، منظور ایشان از ضعف چه کسی است؟ طاطری است؟ در جلسه قبل صحبت شد. عرض کردم به کمک تضعیف مرحوم آقای خوئی در مستند العروه معلوم شد که ایشان به شیخِ «حمید بن زیاد الدهقان» تضعیف کردهاند؛ عبید الله بن احمد الدهقان مجهول است. مرحوم آقای خوئی این جور فرمودند. لذا در ذهنمان تقویت شد که زیر کلمه «الدهقان» خط بکشیم. مرحوم سید هم از همینجا «ضعیف» را فرمودند. یعنی حمید بن زیاد عن عبید الله بن احمد الدهقان که ایشان مجهول است. پس بهخاطر مجهولیت ایشان سند ضعیف میشود.
فرمودند: برادر عبید الله، یعنی عبد الرحمن بن احمد بن نهیک که در وصفش دارد که ملقب به «دحمان» است. احتمال دارد که «الدهقان» بوده باشد. لقب های دو برادر قبیلهای بوده است. لذا میتوانیم بگوییم وصف «الدهقان» برای برادرش هم آمده است. پس برای او هم میتواند ثابت باشد. این فرمایش ایشان بود.
مرحوم علامه در خلاصه همین عبارت را میآورند. ظاهرش هم ناظر به عبارت نجاشی است. ولی ضبط میکنند و میگویند: «عبدالرحمن بن نهیک الملقب بالدُحان». تصریح می کنند در خلاصه، یعنی میم ندارد. میگویند «الدال المضمومه و…». خب علامه مستندی داشتهاند که میم «دحمان» را نیاورده اند. در نسخه ایشان نبوده است. تصریح میکنند که «دُحان» است. لذا اینکه «دحمان» تصحیف «دهقان» باشد –مخصوصاً اینکه دهقان «ال» میگیرد- این احتمال ضعیف میشود.
[1] رؤيت هلال، ج۳، ص: ۱۹۸۶