فعال شدن ارتکاز شهر واحد برای کره، در نقشه رویت پذیری هلال ماه رجب و جمادی الثانی
این مباحثه ما از ماه جمادی الاولی از بحث کسوف به این مباحث رویت هلال برگشتیم. شما نمیدانم پسندیدید یا نه؛ ولی بینی و بین الله من که خودم خیلی خوشحال هستم. با اینکه دو-سه سال هم مباحثه کردهایم، ولی همین فاصله ماه جمادی الاولی تا حالا که از برکات ماه جمادی و رجب است که محل اهل البیت علیهمالسلام است؛ بهخصوص حضرت صدیقه سلام الله علیها و امیرالمؤمنین علیهالسلام که در ماه رجب است، برکاتش مشهود است. برای این مباحثه خوبیش این است:
در ماه جمادی الاولی قمر در عرض جنوبی بود. شبی که در تقویم شب اول و دوم بود، برای ما فایده نداشت، ما چه زمانی را اول ماه گرفتیم؟ آن چه که در این نرمافزار شب سوم بود. ما آن شب را گرفتیم. ماه رجب هم همینطور است. اگر خواستید در صفحه فهرست مطالب رویت هلال، یک بخش مطالب کلی دارد، یک بخش مطالب فنی برای هیئت دارد. الآن ذیل آن اضافه کردهام. میبینید نوشته: «هلال ماه جمادی الاولی هزار و چهارصد و چهل و شش». یک صفحه اختصاصی است. در آن صفحه، صفحات رویت هلال را گذاشتمکه هر کدام خواستید سریع ببینید؛ هلال ماه جمادی الاولی، هلال ماه جمادی الثانی، و هلال ماه رجب.
هلال ماه جمادی الاولی و رجب، این خصوصیت را دارد که همان روز اول، هلال جنوبی است و همراه و هم زمان با غروب ما عدهای میبینند اما ما چون شمالی هستیم حتی با تلسکوپ هم نمیتوانیم ببینیم. این قابل استفتاء و تأمل است. این یکی بود. ماه جمادی الثانی چطور؟ ماه جمادی الثانی که گذشت، یک خصوصیت خیلی جالبی در تصویرش دارد. اینها را ثبت و ضبط کنید که بعداً به کار میآید؛ این همان استفتائی است که مکرر عرض میکردم جا دارد در شرائط خودش از مُفتین و مراجع سؤال بشود. الآن این عکس برای روز اول جمادی الثانی است:
ببینید در آمریکای جنوبی تازه شروع میشود. قبلش در اقیانوس اطلس آن را با تلسکوپ میبینند، تا آمریکای جنوبی میآید که با شرائط سختی دیده میشود. بعد از آمریکای جنوبی در اقیانوس آرام، در غرب آمریکای جنوبی هلال بهخوبی دیده میشود.
حالا بهروز دوم بروید. در روز دوم دیگر هلال بزرگ شده است. نقشه را نگاه کنید:
نقشه را نگاه کنید؛ از همین طرف از استرالیا با رویت خیلی واضح هلال دیده میشود. اما استرالیا جنوبی است. هلال هم در ماه جمادی الثانی، در روز دوم، باز جنوبی است. یعنی حتی در منطقه ایران که نگاه میکنید، ایران را دو بخش کرده است. یعنی یک بخش آن نقاطی دارد که با تلسکوپ میتوان دید، یک بخشی از ایران هست که حتی با تلسکوپ هم نمیتوان دید. یادداشت کردن این نقشه روز دوم ماه جمادی الثانی خیلی جالبتر است. یعنی ایران دو بخش میشود. بخش بالای آن حتی با تلسکوپ هم دیده نمیشود، یک بخشی با تلسکوپ دیده میشود، یک بخشی هم اگر شرائط خوب باشد دیده میشود. اما اینکه واضح دیده بشود نه؛ هیچکدام از بخشهای ایران، منطقه الف نیست. جزء لایه دال و جیم و باء است. بالای دال هم دارد یا ندارد، باید ببینیم. اگر شما خواستید بالدقّه نگاه کنید، آن فایل رویت پذیری هلال که دقیقه و ثانیه را میگویند، ببینید شهرهای شمالی ایران کجا قرار میگیرد. کجای آن است که حتی با تلسکوپ هم دیده نمیشود.
شاگرد: الف و ب و جیم و دال، همان a b c d است؟
استاد: بله. الف همان a است. باء همان bاست و … .
خب حالا به مطالبی بیاییم که افاده فرمودهاند. اگر مطالبی جدید فرمودهاند و شما دسترسی پیدا کرده اید که جواب عرض من است، بفرمایید.
شاگرد: ایشان چهار مطلب نوشتهاند؛ یکی اینکه شب اول ماه یا سی ام ماه، اعتباری است. مطلب دوم هم راجع به بیان آیتالله سیستانی است. سومی هم اینکه فرمودید یک ماه در سال است، ایشان در معنای سال مناقشه کردهاند. سال به چه معنا است و …. آیا سال نوعی میشود یا نه؟ بعد هم دو بحث در مورد «إِنَّ عِدَّةَ ٱلشُّهُورِ عِندَ ٱللَّهِ ٱثۡنَا عَشَرَ»[1] و لیلة القدر دارند؛ و نسبت به بحث ارتکازی کنکاش کردهاند.
استاد: سؤال دیروز من را جواب دادهاند یا نه؟ سؤال دیروز من این بود که با تصویر رویت هلالِ همین ماه رجب، چه بگوییم؟ عبارتی که ایشان داشتند این بود: رویت هلال خلاصه مربوط به آفاق و بشر مربوط میشود و قابلیت رویت پذیری. سؤال من این بود: رویت هلال در همین ماه رجب، در شب چهارشنبه چطور میشود؟ شما میگویید باید قابلیت رؤیت پیدا کند. ما پنج شنبه را اول ماه رجب گرفتیم. اما غروب شب چهارشنبه چطور بود؟ هم زمان با غروب ما، کسانی که در نیم کره جنوبی بودند هلال را بهراحتی میتوانستند ببینند و با موبایلشان برای ما مخابره کنند. خب شما میگویید هلال قابلیت رویت پیدا کرده یا نکرده؟ نقشه ماه رجب امسال بهوضوح نشان میدهد که خود هلال قابلیت پیدا کرده است، اگر پیدا نکرده بود که آنها نمیتوانستند ببینند. اما در افق ما که در نیم کره شمالی هستیم حتی با تلسکوپ هم نمیتوانستیم ببینیم. خب حالا هلال قابلیت رویت پیدا کرد یا نه؟ خود هلال که قابلیت پیدا کرده، اهلال هلال شده، چون میتوانند آن را ببینند ولو جایمان را عوض کنیم، اما چون ما در نیم کره شمالی هستیم [نمی توانیم ببینیم،] پس عدم قابلیتِ رائی برای رویت است؛ چون در نیم کره شمالی است رائی نمیتواند آن را ببیند. نه اینکه هلال قابلیت پیدا نکرده است. هلال اندازهای که باید از شمس فاصله بگیرد، اندازهای که نورش بیاید، قابلیت پیدا کرده است و دارند آن را میبینند.
[1] التوبه ۳۶