تساوی درصد خطا در نفی و اثبات تلسکوپ با درصد خطا در توهم رؤیت هلال با چشم عادی

 

دیدم شخصی فرموده بودند گفته بودند اتفاق افتاده که خودمان ادعای رؤیت کرده‌ایم و مدام می‌گفتم که من دارم هلال را می‌بینم، بعد از نیم ساعت که دیگر مسلم شد همه هلال را دیدند، دیدند هلال در جای دیگری است! یعنی ایشان که مصرّ بود که هلال را دارم می‌بینم، مطمئن شد که اشتباه می‌کرده. چون بعد از نیم ساعت همه حاضرین می‌گفتند هلال اینجا است، ولی شما آن جا را نشان می‌دادی! نمی‌دانم کلمات کدام یک از آن‌ها بود؛ حاج آقای زنجانی بود؟!

شاگرد: آقای موحد نژاد بودند.

استاد: بله. کسانی که اهل این فن بودند خطا را در عباراتشان آورده بودند.

خیلی جالب است؛ با چشم غیر مسلح، درصد خطای آن پانزده درصد است، یک ششمی هم که ایشان می‌گویند حدود شانزده درصد است. ببینید خطای شانزده درصد و پانزده درصد چیزی است که هست. این‌طور نیست که شما بگویید وقتی چشم غیر مسلح شد، در طول تاریخ همه صوم و صیام، خوب شد ولی وقتی تلسکوپ به کار آمد خراب شد. در خود آمارگیری هم می‌بینیم چشم غیر مسلح هم همان است. حدود یک ششم خطا دارد.