انعکاس فتوای مرحوم بهجت به اجزاء تلسکوپ در میان اهل علم

و لكن هل يمكن القول بأنّ المسلمين منذ بداية البعثة و إلى الآن كانوا يقعون في هذا الاشتباه و الخطأ مرارًا عديدة و بالتالي سيحرمون من إدراك فضيلة ليالي القدر و يصومون يوم العيد لأنّهم لم يخترعوا جهاز التلسكوب فيصلّون صلاة‌ العيد في اليوم اللاحق (لأنّ الهلال كان موجودًا في الليلة السابقة و لكن الناس لم يروه بالعين المجرّدة). و حتّى الأشخاص الذين يرون كفاية رؤية الهلال بالتلسكوب يجب عليهم الإذعان إلى هذه الحقيقة، و هي أنّهم في السنوات الفائتة و كذلك مقلّديهم كانوا يرون الليلة الثانية لشهر رمضان هي الليلة الاولى و أنّ عيد الفطر يقع في اليوم الثاني من شوّال لأنّهم لم يكونوا يستخدمون سابقًا التلسكوب…[1]

صفحه هجدهم بودیم. از مسائل مهمه در صفحه هجدهم وسط عبارت این بود: «و حتّى الأشخاص الذين يرون كفاية رؤية الهلال بالتلسكوب يجب عليهم الإذعان إلى هذه الحقيقة»؛ این اشخاص، تاریخ جدید روشنی دارد. شاید سال ۱۴۲۴ بود. آن سال بود که برای اولین بار فتاوایی مطرح شد که رؤیت هلال به تلسکوپ مجزی است. تعبیری که در کتاب هیویاتٌ فقهیه بود، «اتفاق الکل» بود بر این‌که تلسکوپ مجزی نیست. این‌که چرا این فضا بود جای خودش. علی ای حال این مطرح شد؛ از سال 1424 این فتوا مطرح شد -نزدیک بیست سال می‌شود- و مورد بحث قرار گرفت. الآن هم هنوز حسابی مطرح است. شاید اولین ردیه همین بود. «حتی الاشخاص الذین…»، ردیه کسانی است که در آن سال فتوا به اجزاء تلسکوپ داده بودند.

نوشته حاج آقا که در اول همین جزوه آمده، پخش شده بود، این ردیه آمده بود. آقازاده ایشان می‌گفتند من این ردیه را به خود حاج آقا دادم. گفتند این چیست؟ گفتم رد حرف شما است! گذاشتم و رفتم. چند روز بعد آمدم و گفتم چه شد؟ سرشان را تکان دادند به این معنا که آن را دیدم. گفتم چه شد؟ گفتند در نظرم محکم‌تر شدم! گاهی که آدم ردیه را می‌بیند چون نظر خودش را مرور می‌کند به این صورت می‌شود. گفتند در نظر خودم محکم‌تر شدم. خلاصه همین‌طور ماند. الآن بیست سال است. در این بیست سال در آن مجله فقه، در کتاب رؤیت هلال دو-سه-چهار رد و جواب هم رخ داده است؛ بین مخالفین اجزاء تلسکوپ و موافقین آن. یعنی مدام جواب دادند و ردیه نوشتند. آقایانی که تشریف آورده بودند این رد و جواب را به من هم دادند.

[1] رؤیة الهلال بالعین المسلحة