تنظیر نادرست اهلال هلال با طلوع و غروب منوط به ناظر

(00:20)

بحث در این بود که آیا احکام شرعی نسبت به موضوعات سماوی، هیوی و نجومی، دائر مدار همانی است که دیده می‌شود و به چشم انسان‌ها می‌آید؟ یعنی انسان مدار است؟ یا نه، یک واقعیتی دارد که آن اصلِ موضوع است و احکام هم بر آن‌ها بار می‌شود. ملاحظه کردید آقا از مشهد فرموده بودند که یازده سال روی این مسائل زحمت کشیده بودند. کسی که سال‌ها کار کرده از نکاتش استفاده می‌کنیم. نظر ایشان بر این بود که اهلال هلال با طلوع و غروب شمس هیچ فرقی ندارد. شاید تصریح کلام ایشان این بود. یعنی همین‌طور که در طلوع شمس طبق قاعده انکسار نور می‌دانید الآن حاجب شمس و لبه شمس از افق دارد بیرون می‌آید ولی می‌دانید جرم شمس هنوز نیامده و پایین است. نور در اثر انکسار به چشم شما می‌رسد و این تصویر مجازی خورشید در راستای آن زاویه شکست است. فرمودند این مهم نیست؛ وقتی در مسائل شرعی می‌گوییم «طلعت الشمس»، یا «غربت الشمس» می‌دانیم الآن جرم خورشید زیر افق است اما نمی‌گوییم «غربت الشمس»، چرا؟ چون قرص خورشید را می‌بینیم، ولو تحت انکسار نور باشد. ما نمی‌گوییم «غربت الشمس». پس طلوع و غروب، دائر مدار همانی است که بشر می‌بیند. این است که موضوع شرعی استو ربطی به واقعیت امر ندارد.