مجهول بودن حسین بن علی بن شیبان قزوینی در مشیخه شیخ به علی بن حاتم
خُب حالا مشیخه چیست؟ خیلی از بزرگان فن حدیث، در طریق شیخ واقع شدهاند. شیخ در مشیخه تهذیب فرمودهاند:
و ما ذكرته عن علي بن حاتم القزويني فقد اخبرني به الشيخ ابو عبد الله و احمد بن عبدون عن ابي عبد الله الحسين بن علي بن شيبان القزويني عن علي بن حاتم.[1]
«و ما ذكرته عن علي بن حاتم القزويني فقد اخبرني به الشيخ ابو عبد الله»؛ منظور از ابوعبدالله، شیخ مفید است. نوعاً ایشان که شیخ میگویند منظورشان استادشان شیخ مفید است. نجاشی برای حسین به عبیدالله غضائری هم گاهی شیخ میگویند. اما مرحوم نجاشی بیشتر وقتی شیخ میگویند منظور شیخ مفید است. و لذا مرحوم نوری ذیل مشایخ مفید… . «و احمد بن عبدون عن ابي عبد الله الحسين بن علي بن شيبان القزويني عن علي بن حاتم». مشکل سر واسطه شیخ مفید با علی بن حاتم است. خُب علی ای حال ایشان از مشایخ مفید است. شیخ مفید و احمد بن عبدون هم از اجلاء ثقات هستند. وقتی اینها از کسی نقل میکنند، انسان دلگرم به این است که این دو، بزرگ شیخ حدیث هستند و این را میگویند. و از علی بن حاتم نقل میکنند. اینطور نیست که بگوییم چون از ابي عبد الله الحسين بن علي بن شيبان القزويني نقل میکنند، بگوییم ما او را نمیشناسیم و مجهول است. این جهالت ما از نظر جرح سند، خیلی ارزش بالایی ندارد. مشایخ مفید هستند، قرار نیست که به این سادگی کنار بگذاریم.
[1] همان ٨٠