شب بیست‌وچهارساعته کره و مسأله لیل در روایات

شاگرد: بعید نیست که طرف مقابل بگوید حتی اگر لیل‌های مختلفی داشته باشیم، مقصود همان شب اولی است که شروع می‌شود. یعنی مثل یک شخصی که خانه خود را آماده کرده تا از زوار پذیرایی کند و از یک تاریخی به بعد زوار می‌آیند. او می‌گوید وقتی زوار می‌آیند خانه را مرتب می‌کنم. ولو دسته‌دسته و در زمان‌های مختلفی بیایند.

استاد: شب بیست و چهار ساعته که خیلی جالب است. یعنی در لحظه خاص که اهلال هلال می‌شود، یک جایی روی کره زمین شروع شبشان است. «هذه اللیلة»؛ الآن هلال ماه مبارک، طالع شد، الآن هم یک جایی غروبشان است. شما هم اگر همان جا باشید همان وقت، وقت غروب است و همان وقت هلال را می‌بینید. آن شروع شب بیست و چهار ساعته کل کره است. خب تمام شد. در اولین لیله کره زمین که یک جایی از کره غروب است و اهلال هلال می‌شود، آن غروب، نقطه شروع شب است، تا دور بزند بیست و چهار ساعت شب کامل برای کل کره محقق شود. نه خصوص این شب یا آن شب.

شاگرد: طبق این بیان باید سی و شش ساعت حساب کنیم. چون فردا هم که شب آن‌ها می‌رسد امتداد همین شب باشد.

استاد: شاید قبلاً هم صحبتش شد. حالا الآن من دو-سه آدرس می‌خواهم بگویم. هم خیلی وقت مباحثه گرفته نشود و هم این‌که این‌ها تعبیرات قابل تاملی است.