اجزاء تلسکوپ براساس کفایت رؤیت در بلاد شرقی

ابتدا نکته را عرض می‌کنم که ساده است. در آن رساله که حاج آقای سیستانی از حرف قبلی خود عدول کردند، مطلب چه بود؟ مطلب مشهوری بود. یعنی شما که سال‌ها مسأله جواب می‌دادید، همین مشهور را می‌گفتید نه فتوای حاج آقا را. چه می‌گفتید؟ می‌گفتید طبق فتوای مشهور باید رؤیت هلال با چشم عادی صورت بگیرد، بلادی هم که نزدیک هم هستند قبول است. نه بلاد دور. بعد این را اضافه می‌کردید؛ می‌گفتید ما که می‌گوییم بلاد نزدیک، یعنی بلادی که در غرب بلد رؤیت هستند. مثلاً اگر در بغداد ببینند و در سوریه و عربستان ببینند برای ما که در شرق آن‌ها هستیم و فاصله زیادی داریم کافی نیست. این نظر مشهور است.  اما اگر در بلد شرقی دیدید، کافی است، بلد غربی هم بعد از شما است. بعد از شما جلو می‌آید. پس رؤیت در بلد شرقی برای بلد غربی کفایت می‌کند. اگر کابل ببینند برای شمال ایران هم کافی است. در بمبئی و دهلی ببینند برای قم هم کافی است.

18:19

نکته این است: کسانی که این حرف را می‌زدند –نه مثل ایشان که عدول کردند- طبق مبنای آن‌ها در بسیاری از موارد وقتی عملاً می‌بینید، مستلزم قول به اجزاء تلسکوپ است. با در نظر گرفتن این لایه‌های سهمی. چون وقتی می‌گفتند در بلد شرقی دیدید –بمبئی، اسلام آباد- وقتی نقشه را نگاه می‌کنیم گاهی می‌شود چون اسلام آباد لایه پایینی است شما به‌راحتی هلال را می‌بینید. اما در بلدی مانند قم که عرض شمالی بیشتری دارد، تنها با تلسکوپ دیده می‌شود. پس بنابر قول کسی که می‌گفت بلد شرقی برای بلاد غربیه کافی است، ما می‌دانیم وقتی در بلد شرقی دیدیم بسیاری از بلاد غربی او رؤیت تنها با تلسکوپ مجزی است. آن‌ها با اطلاقشان می‌گفتند وقتی در اینجا با تلسکوپ ببینند یعنی فردی از هلال است. و هلال هم محقق است. این هم یک نکته است که می‌خواهیم توسعه رؤیت هلال و صدق تلسکوپ را اضافه کنیم.

شاگرد: طبق این مبنایی که فرمودید اگر در بلاد غربی ببینند کفایت می‌کند، صاحب آن مبنا می‌گوید دیدن با تلسکوپ را کالعدم حساب کرده‌ام. چون آن محدوده را نقطه‌ای حساب نمی‌کنم بلکه می‌گویم کل محدوده‌ای از بلاد –شامل بلاد غربی هم می‌شود- همین که رؤیت در نقطه‌ای از آن اتفاق بیافتد کافی است.

استاد: نه، اتفاقا اگر رؤیت را میزان قرار می‌دادند همین می‌شد که ایشان عدول کردند.

شاگرد: رؤیتی که طریق به ابتعاد است.

استاد: نه، رؤیتی که طریق به اهلال هلال است، در ارتکازشان بوده. آن‌ها می‌گفتند رؤیت؛ اهل الهلال و تمام. پس شما نمی‌توانید بگویید درجایی‌که با تلسکوپ می‌بینیم قبول ندارم که اهلال هلال شده. ولی در این منطقه رؤیت شده است. نه، می‌گویند میزان اهلال هلال است.