برچسب شب اول در هر بلد
(14:32)
خب حالا میخواهیم بگوییم شب اول کجا است. این مقداری مشکل است. چون در لحظه مقارنه ما هم شب داریم و هم روز. این دوازده ساعتِ اولی که میگذرد و کره زمین نصف دور زده، بگوییم شب اولِ این دور است یا روز است؟ معلوم نیست. چون ما که شب و روز نداریم؛ ماه در دور خودش میرود و کره زمین هم که بیست و چهار ساعت را دارد، نصف شب است اما همین نصف کره که شب است، هر بلدی یک وقتی از شب است. یک بلد، وقت غروبش است. یک بلد، وقت طلوعش است. یک بلد نصف شبش است. یک بلد، دو ساعت بعد از شبش است. خب این را چه کار کنیم؟
این را که در نظر گرفتیم، حالا به مطلب سادهای برگردیم؛ این را هم یک برچسب بزنیم. بعداً میبینید این تطبیق برچسب ها ذهن را برای مطلوب خوب آماده میکند. الآن فرض میگیریم که روز یک شنبه قم است، در غروب، ماه را دیدیم، روی همان رسم مشهور که الآن هم اجراء میشود. الآن ماه در مسیر خودش میرود، هر دو ساعتی هم یک درجه جلو میرود. فرض میگیریم در وقت غروب قم، ماه را دیدیم؛ رؤیت هلال شد. حالا میخواهیم به قوس قمر برویم و برچسب بزنیم. میگوییم الآن قمر کجا است؟ فرض بگیرید بعد از ده درجه از شعاع خارج شده و وقت غروب ما در قم است، میبینیم قمر در قوس خودش ده درجه رفته است. خب ده درجه وقت غروب ما است؛ لذا برچسب میزنیم. فرض بگیرید شب ما تا دوازده ساعت طول بکشد؛ دوازده ساعت شب داریم. از سر ده درجهی این قوس که هلال را دیدیم، روی ده درجه تا دوازده ساعت، چند درجه جلو میرود تا شب ما بشود؟ شش درجه. خب از ده درجه تا شانزده درجه یک برچسب میزنیم و میگوییم شب اول ماه شب قم. به قیود دقت کنید. پس درست از ده درجه تا شانزده درجه برچسب خورد. شب اول ماه شهر مقدس قم. قمر در شب اول ماه این قدر راه میرود.
حالا همینجا اگر به شهری برویم که در غرب ما است، دو ساعت آن طرف تر است. مثلاً شهر بیروت یا قاهره؛ فرض بگیریم بیروت با ما دو ساعت فرق میکند. غروب آن جا دو ساعت با ما فرق دارد. آنها هم که در آن جا زندگی میکنند. وقت غروبشان دو ساعت بعد از ما است، هلال را میبینند. میخواهیم برچسب بزنیم شب اول ماه مبارک برای بیروت یا قاهره، در این قوس کجا را باید برچسب بزنند؟ یک درجه آن طرف ترچون دو ساعت با ما فرق دارند. باید روی یازده درجه تا هفده درجه برچسب بزنیم. شب اول ماه بیروت میشود. حالا همینطور جلو برویم. شهر مقدس قم همینطور تا آخر میرود، برچسب ها را زدهایم. شب اول، روز اول؛ دوازده درجه بعدش است. همینطور شب دوم و روز دوم. تا آخر میرسیم. خب وقتی ما در مقارنه بودیم، درجه دهم را شب اول زدیم. خب قبل از این درجه دهم هم ماه داشت از مقارنه میآمد. روی حساب قم، ما روز شعبان و شب سی ام شعبان حساب کرده بودیم. پس ده درجه قبل، شش درجه اش –از چهار تا ده درجه- برای ما برچسب روز سی ام شعبان میخورد. آن چهار درجه قبلش چه برچسبی میخورد؟ شب سی ام شعبان. این یک چیز خیلی روشن است. شب و روز بقاع را روی خط قمر تطبیق میدهیم. این را برای آن برچسب میزنیم. خب تا اینجا اول ماه در مقارنه برچسب شعبان داشت، از ده درجه برچسب شب اول و دوم شروع شد و تا آخر رفت.
ولی روی این دور قمر، شما دیدید چون بلاد زیاد هستند، هر لحظهای می شود. من به دو ساعت مثال زدم تا یک درجه را بگویم والا هر لحظه اینطوری است که در حال حرکت است. شما باید برای هر لحظهای برای هر بلدی که به طرف غرب میرود، برچسب های جدا بزنید؛ مثلاً بگویید شب اول ماه خرم آباد، بروجرد. همینطور جلو برویم کرمانشاه، بعد هم عتبات را برچسب بزنید و جلو بروید. در اینجا میبینیم ذهن ما فعلاً روی این چیزی که فکر کردیم انس گرفت. با اینکه وقتی قمر در سیر خودش میرود، اگر بخواهیم برچسب بزنیم، مجبور هستیم برای شب اول ماه مبارک برچسب ها بزنیم. چارهای نداریم.