مرور شبهه پنجم و ششم در یوم الشک

 

روایت دوم از باب پنجم بودیم. حضرت فرمودند «یوم وفقت له». همین جوابی که امام علیه‌‌السلام دادند برای پررنگ شدن توفیق برای ماه مبارک، در روایت دوازدهم ابن خلاد، همین را خدمت امام رضا علیه‌‌السلام عرض کرد. حضرت فرمودند بیا غذا بخور، گفت که امام صادق علیه‌‌السلام فرمودند «وفق له». به همین خاطر من روزه گرفتم. حضرت فرمودند: «أ ليس تدرون أنما ذلك إذا كان لا يعلم أ هو من شعبان أم من شهر رمضان- فصام الرجل فكان من شهر رمضان كان يوما وفق له فأما و ليس علة و لا شبهة فلا فقلت أفطر الآن فقال لا[1]»؛ در این‌‌که شبهه نباشد، فلا؛ دیگر «وفق له» نیست. البته ظاهر روایت است. این حدیث بحث‌‌های خیلی خوبی دارد. ذیل فقه الحدیث روایت ابن خلاد شاید ده‌‌ها بحث خوب مطرح شود تا جوانب روایت خوب حل شود.

جلسه قبل صحبت سر انواع شک و شبهه بود. حضرت فرمودند: «لاعلة و لا شبهة». داشتیم شبهات متصوره را عرض می‌‌کردیم. از شش مورد صحبت شد. پنجم و ششم این بود که شبهه از ناحیه اخبار هیویین و منجمین است. شبهه پنجم مثلا اخبار به این‌‌که امروز در قم رؤیت هلال ممکن است. این از قول او در افق خودمان می‌‌آید. شبهه ششم این بود که نه، آن‌‌ها می‌‌گویند که در قم نمی‌‌توانید ببینید، ولی در مصر و بلاد غربی می‌‌توانید ببینید. سؤال این بود که آیا روز سی‌‌ام شعبان در قم به اخبار منجمین به این‌‌که در قم هلال ندارید اما در غرب دارید، یوم الشک می‌‌شود –شبهه در آن می‌‌آید- یا نه؟ شک آن بالفعل می‌‌شود یا نه؟

شاگرد: به این بیانی که فرمودید شبهه حکمیه می‌‌شود.

[1]  وسائل الشيعة، ج‏۱۰، ص: ۲۴