نحوه شکلگیری طبیعت جدیده
عرض کردم سر و کار ما با طبائع است. قانون کلی ذهن ما این است که از ترکیب یک طبیعت با طبیعت دیگر، انضمام یک طبیعت با طبیعت دیگر، چون هر دو طبیعت هستند طبیعت ثالثه جدیدی پدید میآید. این کار ذهن ما است. طبائعی هم که الآن میگوییم کاری به نوع و جنس نداریم، طبایع همه آنها را میگیرد. ببینید وقتی شارع رکعت را اختراع میکرده، قید کرده که این نماز ظهر است؟! یا وتر است؟! یا صبح است؟! هیچکدام از آنها است. بعد همان رکعت را سه تا کرده به ضمیمه یک زمان. رکعت، طبیعی بوده. تعدد، طبیعی بوده. خود سه رکعت بودن طبیعی است. هیچکدام از اینها فرد نیست. انضمام آنها به طبیعی المغرب هم مهم است. آنها به طبیعی المغرب اضافه شدهاند، نه به فرد یک زمان خاص. در اینجا یک طبیعت جدید پدید میآید. این طبیعت جدید نوع است یا فصل است؟ مبادی اینها باید حل شود که نوعیت و فصلیت و مقوم را چطور معنا کنید. ولی در اینکه یک طبیعت است، گیری ندارد. چون به این صورت است، این طبائع در مقام سامان دادن نظام تشریع خیلی به کار میآید.