وضعیت سندی روایت بشیر نبال
در باب پنجم از وسائل بودیم. ابواب وجوب الصوم. روایت اول و دوم خوانده شد. بین آنها هم از روایت دوازدهم، چهارم، هشتم و سوم هم صحبت شد. در روایت سوم میفرمایند:
وبالاسناد عن محمد بن أبي الصهبان، عن محمد بن بكر بن جناح، عن علي ابن شجرة، عن بشير النبال، عن أبي عبد الله عليه السلام قال: سألته عن صوم يوم الشك فقال: صمه، فان يك من شعبان كان تطوعا، وإن يك من شهر رمضان فيوم وفقت له[1]
به نظرم مجلسی اول در کتاب فارسی خود –لوامع صاحب قرانیه- فرمودهاند بشیر تیرتراش!
«عن أبي عبد الله عليه السلام قال: سألته عن صوم يوم الشك فقال: صمه، فان يك من شعبان كان تطوعا، وإن يك من شهر رمضان فيوم وفقت له»؛ تعبیرات پیرامون این روایت از حیث سند، مختلف است. مرحوم مجلسی اول از سند این روایت تعبیر میکنند به «فی الموثق کالصحیح». در نرمافزار هم موثق گفته شده است. شاید بهخاطر «ابن بکر بن جناح» باشد. مجلسی ثانی در مرآت و در ملاذ در یک جا میگویند «حسن» و شاید در جای دیگر میگویند «موثق کالحسن».
خود این روایت در کتابها مکرر آمده است. از آن در کتب فقهی ذکر شده است. من مدتی مستمسک را در اینجا گذاشته بودم تا فرع یوم الشک را از روی آن بخوانم. به همین مناسبت روایت سوم، این قسمت از عبارت مستمسک را میخوانم. ایشان در مستمسک از این روایت به «حسن بشیر نبّال» تعبیر میکنند. شاید تعبیر مجلسی در مرآت همین «حسن» بود. در ملاذ «الموثق کالحسن» بود. الآن یادم نیست. بنابراین مرحوم آقای حکیم از این روایت تعبیر به «كحسن بشير النبال عن أبي عبد الله (ع)» میکنند. این تعبیر را ذیل فرعی که مرحوم سید دارند، میفرمایند. ذیل مسأله هفدهم در صفحه ۲۲۸، جلد هشتم.
[1] وسائل الشيعة - ط الإسلامية ج۷ ص۱۲