جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
پیشگفتار(خلاصه)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۷(جلسۀ دوازدهم): شرح فقرۀ «قد ضلت العقول في أمواج تيار إدراكه …» / الفاظ مختلف مستعمل در تفکر خداوند متعال؛ وجه تغییر بیانات سه گانۀ امام علیه السلام به چهارگانه؛ تفاوت ادراک حضوری عقل و نفس، ظهور قلب مدرک در قلب صنو...
منبر اجباری ابوبکر در روز اول خلافت!
آن عالم سنی در کتابش دارد که آیا باید بر خلیفه اجماع شود یا نه؟ میگوید: به اجماع نیازی نیست! خُب، اگر اهل حل و عقد باشند، کافی است. [خُب، باید پرسید:] اهل حل و عقد کل بلاد؟؛ [میگوید:]: خیر. چرا؟؛ میگوید: بهخاطر اینکه در مدینة الرسول صلّیاللّهعلیهوآله...
«ليس بجنس فتعادله الأجناس ...»
به این فقره از خطبهی شریفه رسیدیم: ،ليس بجنس فتعادله الأجناس ، ولا بشبح فتضارعه الأشباح ، ولا كالأشياء فتقع عليه الصفات»[1]. «و لا کالاشیاء»، خیلی نزدیک میکند که منظور از «اشیاء»، افراد ناسوتی و خارجی و عالم دنیا است؛ ما میگوییم: فرد الطبایع. لذا چو...
وجه تغییر فقرات سهگانه خطبه، به فقرات چهارگانه
«قد ضلّت العقول في أمواج تيار إدراكه ، وتحيرت الأوهام عن إحاطة ذكر أزليته وحصرت الأفهام عن استشعار وصف قدرته، وغرقت الأذهان في لجج أفلاك ملكوته»[1]. چهار جمله است. تا به حال، همهی جملات سه تا سه تا بود. این جا چهارتا شد. نمیدانم وجهی به ذهن شریف شما م...
الفاظ مستعمل در تفکر پیرامون خداوند متعال
شاگرد: این چهارتا، قوای ادراکیای است که با آنها طمع میکنیم خداوند متعال را بشناسیم. یعنی تنها حس را نگفتهاند. چون هیچ وقت طمع نمیکنیم با حس خداوند را بشناسیم. یا فهم است یا عقل است یا وهم است یا ذهن است. چیز دیگری داریم؟ استاد: در آن جلساتی که قبلا صحب...
تعطیلی عقل در کشتی چهارموجه و ظهور ادراک حضوری خداوند متعال
شاگرد: قلبی که میفرمایید، مقابل عقل و وهم است، چون ادراکاتشان حصولی است. معلوم است که سنخ ادراک قلب متفاوت است. استاد: بله؛ سنخ ادراکش سنخ وجدان است. حالا به شوخی؛ کارش کار آینه و عکسبرداری نیست؛ کار آنلاین است. قلب، کار دیگری میکند. اینکه حضرت علیه ال...
تأثیر بالاتر نماز در ادراک حضوری خداوند متعال، نسبت به کشتی چهارموجه
بنده جلوترها عرض کردم؛ نمازی که شریعت ختمی به دست مسلمانان داده است - اصلا قدرش را هم نمیدانیم - کاری که این نماز میکند، بالاتر از وقتی است که کشتی چهار موجه میشود. اینها را علمای بزرگی که دیدیم، تأکید داشتند. وقتی میگویند به نماز بایست و «اللّهاکبر» ب...
اذعان حضوری پیرمرد کمونیست به وجود خداوند متعال
یکی از این قضایا برای خود بنده پیش آمده است؛ برایم خیلی جالب است. اینکه میگویند فطرت سر جایش عمل میکند، همین است. تازگی هم [مصاحبهای] از رئیسجمهور روسیه آمده بود. او در جوانیاش کمونیست بوده است. اما در انتخابات، از او پرسیدند: نظرت راجع به خداوند چیست؟...
عدم انعکاس واژهی قلب در فلسفه
شاگرد: در بیان کلاسیک قلب را به چه چیزی ترجمه می کنند؟ استاد: منظورتان ترجمهی فارسی آن است؟ شاگرد: خیر؛ در بیان کلاسیک چه میگویند؟ شاگرد 2: کدام مرتبه از روح و نفس است؟ استاد: منظورتان فقه است؟ یعنی وقتی میخواهند داعی در نیت را بگویند؟ شاگرد: خیر؛ د...
تفاوت سنخ ادراکات حضوری قلب و ادراکات عقل
شاگرد: این مراتب همانی است که ما الآن در صددش هستیم؟ سنخ دریافت خدای متعال؟ استاد:خیر؛ قلب به این معنایی که صحبت شد، به معنایی که گفته میشود، نیست. حضرت علیه السلام فرمودند: «سمّی القلب قلباً لأنّه یتقلّب»[1]. به نظرم روایت دارد. قلب یعنی از حالی به حالی م...
عدم تزاحم حیثیات متعددهی نفس الامریه با وجود واحد
شاگرد: این تعدد با بساطت نفس تضاد ندارد؟ استاد: خیر؛ هیچ تضادی ندارد. شاگرد: اگر مُدرَک بسیط است چطور تعدد لحاظ میشود؟ استاد: تعدد حیثیات نفس الامریه، وحدت یک وجود واحد را، منثلم نمیکند. مثل یک نقطه که مرکز دایره است و هیچ جزئی هم ندارد. فرض نقطه بودن ب...
پیشگفتار(خلاصه)
محال بودن هوش اشراقمحور برای پایه مصنوعی، ترسیم زبان صوری در اتاق چینی و مثال بدیل آن: کودک و جدول ضرب، انواع نمادهاو سه گونه معنا برای هر نماد، عدم موفقیت فرگه در صوریسازی منطق گزارهها
خلاصه: لزوم عینک معنابین و تشخیص معنا از غیر آن
در بحث فقه هوش مصنوعی، ما به دنبال این بودیم که ببینیم کارهایی که یک ماشین دارای هوش مصنوعی انجام میدهد، احکام فقهیای که بر کار او مترتب میشود، چیست؟ ما به دنبال این بودیم که موضوع را دقیقاً تشخیص بدهیم و اینکه این ماشین چه اندازه میتواند موضوعی را که ش...
غیرممکن بودن هوش اشراقمحور در پایه بدنمند
دیروز هم شما یک مطلبی را در اینجا نوشتید. فرمودید: اگر بتوانیم یک هوش پایهمحور در یک ربات ایجاد کنیم یا به تعبیر بهتر آن هوش را به ربات دعوت کنیم، رابطه این ربات با آن هوش چیست؟ آیا این ربات میتواند بدن برای آن هوش به حساب آید؟ فرمودید منظورم از بدن...
درک معنا توسط ماشین و موضوعیت آن در بعضی احکام شرعی
اما به آن چیزی برگردیم که فعلاً بهدنبال آن هستیم که در حد ساخت پایه چه اندازه برای ما ممکن است و برهان بر آن است یا تجربتاً انجام میشود؟ ما بهدنبال اینها هستیم. من عرض کردم برای اینکه بفهمیم قصد و آگاهی و ... در ماشین میآید یا نه، راه بهتر این است که ا...
سطوح پنجگانه زبان
هفته قبل، مقاله «معانی چهارگانه آگاهی» را گفتم؛ چهار معنا را گفته بودند. آن معنای آگاهی پدیداری که در این ماشینها ظهور و بروز پیدا میکند را با سه استدلال رد کرده بودند: استدلال تصورپذیری، استدلال معرفت و استدلال شکاف تبیین که آنجا میخواستند بگویند این آگا...
معانی سهگانه برای هر نماد
خب ما الآن بهدنبال درک معنا هستیم، و عینکی که معنا را در زبان ببیند. جلسه قبل گفتم اساس زبان به نماد بند است. نمادها، دستهبندیهایی دارند؛ قبلاً در مباحثه تفسیر گفته بودم و شاید جلسه قبل هم اشاره کردم. نماد، دستهبندی مفصلی دارد. بحث نشانهشناسی و علم نشان...
اتاق چینی و مثال کودک و جدول ضرب
او(سرل) در اتاق چینی چه گفت؟ گفت یک کسی را داخل اتاق میبریم که فقط انگلیسی بلد است. به او قواعدی را یاد میدهیم و بعد میگوییم هر چه در اتاق تو از الفبای چینی انداختند، به این صورت با هم ترکیب کن؛ قواعد ترکیب کردن این نمادها را به او یاد میدهیم. بعداً هم م...
زبان صوری محض
در اینجا میخواهم یک نکته مهمی را عرض کنم. الآن این بچه که فقط شکلها را میبیند، به اصطلاحی که درعلوم امروزی خیلی کاربرد دارد و برخورد میکنیم، یک سیستم استنتاج صوری محض دارد، بدون زبان. ما زبانهای صوری هم داریم. اما اصل حرف من این است که تشخیص بدهید زبان ...
عدم موفقیت فرگه در صوریسازی منطق گزارهها
لذا عرض کردم این که میگویند سمانتیک منطق گزارهها، سمانتیک صدق است، یا سمانتیک ارجاع است، حرف درستی نیست؛ از آن کتاب خواندم که میگفت ابهام آمیز است و غلط است. این اصلاً یک چیز غلط است و اصلاً جای آن نبوده که وقتی زبان منطق گزارهها را خواستیم معنادهی کنیم،...