جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8266
فعلیت انشائات طولی در رتبه خودشان و رفع اشکال تضاد
در میان مطالبی که دیروز صحبت شد، مطالب خوبی فرمودند. برخی از آنها را سریع عرض میکنم. در تضاد احکام فرمودهاند: شما تضاد را گفتید که بهخاطر سهولت دستهبندی این فضا حاصل میشود. اما وقتی از آن تضاد و تواطیای که برای سهولت بود، به جایی برویم که وجوب و استح...
تطبیق فعلیت انشائات طولی در آیه حرمت اکل میته و فرض اضطرار
مثالی که من از آیه شریفه عرض میکنم، این است. به گمانم در پنج-شش مورد در جاهای مختلف، قرآن کریم تذکر میدهد که وقتی به خوردن یک چیزی مضطر شدید، خداوند میبخشد. همانی که دیروز هم اشاره کردیم. اما یک آیه شریفه هست که برای مقصود من که میخواهم بگویم دو تا بالف...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: تطبیق نظریه انشائات طولی بر مسأله طلاق و مبغوضیت آن نزد شارع، لزوم پررنگ بودن استظهار از ادله در انشائات طولی و مقبولیت عرفی آنها، استحباب تابعی با تکیه بر نظام فراتر از پنج ارزشی موضوعات فرعی: مفهوم تابع و استحباب تابعی نگاه پنج ارزشی به احکام...
مفهوم تابع و استحباب تابعی
قرار شد که فرمایش سید بحر العلوم را بخوانیم. اما دیروز به من برگهای دادند که به همان مباحث انشائات طولی، مربوط است. سؤالی است که خیلی محل ابتلاء میشود، بهخصوص در این زمانها پیش میآید؛ آیا اگر یک مردی همینطوری و بدون هیچ وجهی، زنش را طلاق بدهد، شرعا مج...
نگاه پنج ارزشی به احکام در تدوین فقه، و جریان نگاه فراتر از پنج ارزش در بستر فقه و تطبیق آن بر استحباب تابعی
علی ای حال من این را عرض میکنم که شارع مقدس وقتی میخواهد احکام استحبابی را بیاورد…؛ ما برای آسان کردن دستهبندی میگوییم آنها بهصورت پنج حکم متضاد هستند. استحباب غیر از وجوب است و … . روی این خیلی تأکید کردم. اگر در ذهن شریفتان این مطلبی که عرض میکنم ن...
لزوم پررنگ بودن استظهار از ادله در انشائات طولی و مقبولیت عرفی آنها
حالا برگردیم به آن چه که مقصود من است. وقتی در این فضا میگوییم انشائاتی است که در طول هم است، منظور ما استظهار است. اگر عرف عقلاء این استظهار را پسندیدند جلو میرویم اگر نپذیرفتند جلو نمیرویم. مثالی که حدود ده سال قبل مطرح کردم چه بود؟ «عَلاَمَاتُ اَلْمُؤ...
معیار بازگشت به انشاء طول اول؛ از بین رفتن اطلاق و تمام ضوابط انشاء طولی ثانی
حالا با این توضیحاتی که عرض کردم به فرمایش شما میآییم. شما فرمودید آیا شوهر میتواند همینطور طلاق بدهد؟ بدون در نظر گرفتن جهت منفی. یک خانوادهای را به هم بزند و بگوید مادر پاشو برو. چرا؟ چون صبح از خواب پاشدم! آیا این جایز است یا نه؟ این طلاق باطل است یا...
عدم تلازم بین حرمت تکلیفی و حرمت وضعی
نکته مهم دیگری که میخواهم عرض کنم؛ ایشان به این صورت پایه ریزی کردند که طلاق مبغوض است؛ حرام است. درحالیکه ما در فقه اموری داریم که اصلا نظیر دارند؛ چیزی که حرام است اما صحیح است. چیزی که حلال است اما باطل است. یعنی فوق استدلال شما این است که کسی که میخو...
تفاوت اضطرار نوعی و اضطرار موردی در تقنین
شاگرد: در مثال طلاق ما مبغوضیت شارع را میفهمیم. ولی اینکه حرمت را به گردن شارع بگذاریم نه. چون با وجود اینکه مسائل اضطراری هست اگر بخواهد از این جواز دست بردارد سخت است. لذا نهایت مبغوضیت در اینجا کراهت است. بله اگر به عناوین ثانویه این کار را حرام کند ب...
عدم حرمت تکلیفی طلاق فی حد نفسه در انشاء پایه
شاگرد: خلاصه به گردن شارع درجاییکه چنین اضطراری در کار نیست، حرمت را میگذارید؟ استاد: تکلیفی یا وضعی؟ شاگرد: تکلیفی. یعنی مجرد طلاق، این حکم را میآید؟ معلوم نیست عنوان ظلم به خود طلاق بهعنوان طلاق صدق کند. استاد: یادم رفت موارد آن را بگویم که اطلاقا...
مفسده نوعیه طلاق، دلیل مبغوضیت آن نزد شارع
شاگرد: خُب بغض شارع برای چه بوده؟ استاد: من یک مثال عرض میکنم؛ روایاتی دارد بهتآور! در ثواب اقاله. «من اقال مومنا…»! خُب ما میگوییم یعنی چه؟! معامله انجام دادهایم و بیعی است که لازم شده، حالا ثواب دارد که به هم بزنید؟! بله. گاهی به این صورت است. یعنی ف...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: بررسی اشکال عدم انطباق خط مقسم لیل و نهار با خط نصف النهار و حکم به تفاوت شروع ماه در بلاد واقع در یک نصف النهار، تفکیک تولد ماه و خروج ماه از تحت الشعاع و امکانیت رویت هلال موضوعات فرعی: اشکال: عدم انطابق خط مقسّم لیل و نهار بر نصف النهار؛ مستل...
اشکال: عدم انطابق خط مقسّم لیل و نهار بر نصف النهار؛ مستلزم تفاوت غروب و رؤیت هلال در بلاد واقع بر یک طول جغرافیایی
جلسه قبل برگهای دادند، راجع به بحث رؤیت هلال. چهار صفحه است اما چون تصویر نقشه دارد، متن آن کمتر است. حاج آقای حسن زاده میفرمودند آدم که دست به قلم میگیرد خیلی از زوایای بحث برای خودش و دیگران، روشن میشود. عبارت دیگری داشتند. علی ای حال نوشتن مطلب و تو...
مایل بودن محور زمین عامل تفاوت خط مقسّم لیل و نهار و نصف النهار
این اصل بحث ایشان بود. اولی که من فرمایش ایشان را شروع کردم، یادم آمد که وقتی متن «اسألة حول رویة الهلال» را میخواندیم این تذکر را دادم. عبارت «اسألة» این بود: فتوای قبلی حاج آقا را ذکر کردند و بعد فرمودند که از آن عدول کردهاند. «و ایضا کان یعتقد فی ما...
الف) عدم امکان رویت هلال؛ طبق مبنای لزوم قابلیت رؤیت هلال
23:14 اما مطالب فقهی؛ حالا که طلوع و غروبها یکی نیست، درصورتیکه مبنای شروع ماه قمری برای منطقه، وجود ماه در آسمان باشد…؛ در اینجا دو-سه کلمه به جای هم به کار رفته است. وجود، رؤیت هلال، تولد هلال، در آسمان باشد، معادل هم نیستند. خیلی تفاوت میکنند. مثالی که ...
ب) مبنای کفایت وجود هلال در افق و خروج ازتحت الشعاع: فاصله خروج قمر ازتحت الشعاع و غروب آن، حداقل بیست دقیقه است، لذا قطعاً در تمام بلاد هلال بالای افق بوده
در اینجا مطالبی که متفرع شد، به این صورت است: در تنکابن شب اول ماه نیست، چون غروب شده بود و تولد هلال نشده بود. آن جا ماه ثابت نمیشود. مبنا چیست؟ وجود ماه در آسمان. خب اگر میگویید وجود ماه در آسمان میزان است، این کلمه تولد دو اصطلاح دارد که مدام به جای هم...
نحوه شکلگیری هلال در قمر و حد دانژون
شاگرد: وقتی میخواهد هلال متولد شود چطور ممکن است زمین و خورشید و ماه در یک خط قرار بگیرند ولی کسوف رخ نداده باشد؟ استاد: وقتی یک دور تشریح الافلاک را مباحثه کنید به جواب میرسید. پیشنهاد من این است که آن را تدریس کنید. یعنی شما الآن در شرائطی هستید که وقت...
فعلیت انشائات طولی و جمع بین حکم واقعی و ظاهری
شاگرد: در جمع بین حکم واقعی و ظاهری اشکالی که مطرح میکنند این است که با صرف اختلاف رتبه، جمع نمیشوند. چون حکم واقعی در مرتبه ظاهری، محفوظ هست. استاد: اصلاً من وقتی طولیت را میگویم به همین معنا است. بارها تکرار کردهام. فایدهای که طولیت دارد این است که ...
کسر و انکسار ملاکها در تزاحمات توسط حاکم شرع
شاگرد۲: کسر و انکسار در مرحله انشاء است یا در مرحله فعلیت است؟ استاد: کسر و انکسار قبل از انشاء است. شاگرد۲: فقیه در مقام افتاء، کسر و انکسار انجام میدهد. استاد: فقیه در مقام افتاء نمیتواند کسر و انکسار کند. فقیه در مقام حکم حاکم شرع، میتواند این کار ...
استظهار از ادله شرعیه و استخراج تابع ارزش؛ مثال کراهت در بیان آیتالله بهجت
شاگرد۲: اگر در لسان ادله و روایات به ما روایتی برسد که از میزان مصالح و مفاسد افعالی، به ما خبر آورده باشد که فلان فعل مبغوض شارع و فلان فعل محبوب شارع است و … . این روایت الآن در مقام انشاء است یا اخبار از مقام اقتضاء است؟ استاد: اگر لسان دلیل در استظهار ...