جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6419
ج) امکان الامتثال عقیب الامتثال در اتیان به مرتبه نازله ماهیت
ما قبلاً بحث کردیم و به نظرم پنج جور آوردیم؛ وقتی شما یک امری را امتثال میکنید در بعض موارد است که غیر ممکن التدارک است. موارد حسابی هست که میتوانید فرد دوم را بیاورید. و لذا در جماعت مستحبی، حضرت فرمودند جماعت بخوان، «یختار الله احبهما الیه». چرا «لایمکن...
د) تعدد مطلوب بودن ماهیت نازله و ماهیت فاضله؛ استفاده جزء مستحب از تعدد مطلوب
و دعوى : أنه لا يقوى على الحكومة على تلك الأدلة التي هي كالصريحة في الجزئية والشرطية على اختلاف ألسنتها. مدفوعة : إذ هو لا ينفي الجزئية والشرطية مطلقا ، وإنما ينفيها بالنسبة الى بعض مراتب الصلاة ، كما في سائر موارد تعدد المطلوب. ومقتضى الجمع ـ بينه وبين أ...
ه) عدم لحاظ وصف وجوب در ماهیت
استاد: حرفی نیست، حالا سؤالی که من داشتم این بود: صرف الماهیتی که ایشان فرمودند، آیا وجوب جزئش است که وقتی موجود شد، وصف وجوب او باید به جمیع اجزائش سرایت کند؟ چه کسی گفته وجوب در صرف الماهیة است؟ و وصف الماهیة است؟ اصلاً امر بعد از ماهیت میآید. این نکته خ...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: انشاء طولی؛ آثار و فوائد تطبیق بحث انشاءات طولی وضعی در ماهیت صوم موضوعات فرعی: انشاء طولی؛ آثار و فوائد امساکِ بدون تقید به زمان، اقتضاء اولیه صوم در کلام شیخ انصاری تصویر انشائات طولی وضعی در ماهیت صوم بازگشت به انشاء طولی قبلی در مسافر جاهل ...
انشاء طولی؛ آثار و فوائد
عرض شد که اگر این تحلیل انشاء احکام به نحو انشائات طولی ثبوتی و عرضیای که در کنار آن باشد، سر برسد و درست باشد و تصور صحیحی باشد و عرف عقلاء در استظهار از مجموع ادله، این را تأیید کنند، فوائدی دارد؛ یعنی عرف عقلاء استظهار ببینند، نه استحسان؛ ببینند از مجم...
امساکِ بدون تقید به زمان، اقتضاء اولیه صوم در کلام شیخ انصاری
راجع به صوم یادآوری کنم تا به فرمایشات علماء برسیم. راجع به صوم، بیان این بود: اصل اقتضاء ماهیت صوم امساک است. لذا در مقدمه کتاب صوم، مرحوم شیخ انصاری هم در جامعیت تعریف اشکال میکنند و هم در مانعیت آن. بعد میفرمایند: فالأحسن أن يقال: إنّ هذا تعريف للصو...
الف) اصل اقتضاء صوم؛ امساک
بنابراين اگر به این صورت باشد، اصل اقتضاء صوم، امساک بوده؛ بهخاطر اینکه این امساک به نفع عبد است. روحی که در عالم بدن آمده، غایت خلقتی داشته. خدایی که او را خلق کرده میداند. چیزهایی هم ضروریات بدن است؛ چارهای ندارد. اقتضاء صوم برای او خیلی بالا است. به...
ب) امر طولی به امساک در شهر رمضان
اما از آن طرف هم عاجز است. لذا در آیه «فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ»[1]، ضمیر «ه» را به «شهر» بر میگردانیم. پس نهی از صوم وصال، در طول «فلیصمه» است. یعنی اول «فلیصمه» است که اقتضاء امساک است. این خیلی خوب است. [1] البقره ۱۸۵
ج) نهی طولی از صوم وصال
اما «نهی المسلمون عن صوم الوصال»، چرا؟ بهخاطر ملاحظه یسر و عدم عسر؛ بهخاطر شریعت سهله سمحه و عجز عباد. خُب این یک امر طولی شد. یعنی اقتضاء صوم در «فلیصمه» از بین نرفت، بلکه بهخاطر ملاحظه امر سهولت، آمده وصال نکنید. پس وصال بهخاطر عجز است. بهخاطر ضعف ما...
د)امر طولی به صوم «من العتمه الی اللیل»
خُب بعدش چه شد؟ «من العتمه الی اللیل» بود. این بهخاطر اقتضاء اثباتی بود.
ه) امر طولی به صوم در روز؛ خروج شب از ظرف امساک
بعد «عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَ...
و) نهی طولی از صوم مسافر
بعدش چه شد؟ برای سفر فرمود. «وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ»[1]. الآن میبینید همه اینها طولی است. یعنی اقتضاء صوم از بین نرفته است. فقط مسافر به این ص...
الف) تکرار یا عدم تکرر کفاره در صوم
یکی از آنها این است؛ میخواهم چند عبارت بخوانم تا اگر این حرف سر برسد، فوائد آن را ببینید. بیان مرحوم حکیم در نقد محقق ثانی در بقاء ماهیت صوم در مستمسک، صفحه سیصد و پنجاه و سه، کلام محقق ثانی را نقل کردند و بعد فرمودند این قول درست نیست و ضعیف است. بع...
ب) صحت یا بطلان اعتکاف در فرض خروج سهوی از مسجد
مراجعه به کلمات فقهای بزرگ خیلی پر فایده است. در همین جلد مستمسک، به صفحه پانصد و پنجاه و سه بروید. در آن جا مطلب قشنگی دارند. به بحث ما مربوط میشود. اما عجیب است. کسی معتکف در مسجد است. یکی از اموری که قوام اعتکاف به آن است لبث در مسجد است. چون باید در مس...
ج) نفی یا پذیرش جزء مستحبی
مطلبی که میخواهم عرض کنم این است: اگر قبول کردیم که حکم وضعی صوم میتواند یک طیف طولی تشکیل دهد و انشائات طولی داشته باشد…؛ نظیرش هم مسأله اجزاء مستحبی بود. در اجزاء مستحبی میگفتند معنا ندارد که بگویند جزء مستحب. نماز واجب است، جزء مستحب یعنی چه؟! مرحوم ...
ارتکاز جلیل و دقیق در مراتب ماهیت صوم
شاگرد: این که با هر بار صوم را افطار کند باز بگوییم امر باقی مانده خلاف ارتکاز است. استاد: من نخواستم از محقق ثانی دفاع کنم. اصلاً منظورم این نبود. دفاع از محقق ثانی یک چیز است، اینکه ذهنیت محقق ثانی را باز کنیم یک چیز دیگری است. من ذهنیت ایشان را میگفت...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: امکان انشاء اولی طولی وجوب واحد صوم در کل شهر، تأثیر نظام انشائات طولی در استظهار از روایات تکرر کفاره، استظهار شیخ الطائفه در انواع حکم وضعی در صوم در سه مسأله، موضوعات فرعی: قبول ارتکاز شهید ثانی از عبادت واحده بودن صوم شهر رمضان و نقد استدلا...
قبول ارتکاز شهید ثانی از عبادت واحده بودن صوم شهر رمضان و نقد استدلال کلاسیک ایشان
در انتهای جلسه دیروز عبارتی را از مستمسک خواندم؛ به مرحوم شهید اشکال کرده بودند. تقریباً از ریخت مباحثهای که داشتیم معلوم شد که من نمیخواستم بگویم فرمایش شهید سر میرسد؛ به ذهن نیاید که من میخواستم از شهید دفاع کنم در مقابل آنچه که ایشان (مرحوم حکیم) می ...
تعدد قرائت در آیه « وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ»
مطلب دیروز به اینجا رسید: چون آیه شریفه داریم، دیگر بحث حدیثیای نیست که خدشه کنیم. این آیه دلالت ظهوری قویای دارد که در آن جا یک چیزی بوده. میفرماید: «عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآن...
تغییر قطعی کیفیت صوم در مفاد آیه «کنتم تختانون انفسکم»
پس طبق این آیه «عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ»، همانطور که ذیل آن در روایات هست، میدانیم که در آن زمان صوم، از نهار بیشتر بود. الآن صومی که از آن ارتکاز داریم و آن را وضعی میدانیم، میگوییم از طلوع فجر تا ...