نتایج جستجو

موضوع اصلی:بررسی نهی از مطلق روزه‌‌ در یوم الشک  موضوعات فرعی: شواهد حمل روایات نهی از صوم یوم الشک، بر نهی از مطلق روزه چرایی نهی از روزه در یوم الشک تفسیر «یوم وفقت له» در روایت معمّر به موارد فعلیت شک تاثیر فضا در استظهار معنای کلمه لزوم تفکیک فضای تکو...

شاگرد: در روایتی تعبیر «یعنی» آمده بود، می‌‌تواند این کلمه برای خود امام علیه‌‌السلام باشد؟ لذا باید «اعنی» باشد. استاد: روایت پنجم از باب ششم از ابواب نیت؛ عن هشام بن سالم، عن أبي عبد الله عليه السلام قال في يوم الشك: من صامه قضاه وإن كان كذلك، يعني من ...

  بحث ما در روایت هشتم بود. همچنین دیروز مسائلی را از استصحاب عرض کردم. ما در روایت بعدی با مسأله استصحاب کار داریم. من آن را فقط به‌‌عنوان یک استظهار و یک احتمال خدمت شما گفتم. نگفتم که طول بکشد. به آن فکر کنید و ببینید آیا می‌‌تواند محلی از اعراب پیدا بکند ...

شاگرد: این بیانی که دارید را چطور باید در منابع مختلف تفکیک کرد. مثلاً ظنی که در اصطلاح اصول است و ظنی که در آیات استفاده می‌‌شود، چطور باید این‌‌ها را تفکیک کرد؟ استاد: این‌‌که چطور باید بین این‌‌ها تفکیک کرد، عرض من این است: مهم‌‌ترین چیز انس ذهن شما به ع...

11:43 شاگرد: شئون دیگری غیر از قانون‌‌گذاری برای شارع متصور است، لذا اگر فضا تک‌‌ساحتی بود حرف شما درست بود. اما وقتی شئونات دیگری هم هست نمی‌‌شود بگوییم این یقینی که به کار برد از کدام ساحت است. استاد: اینجا همانی بود که من عرض می‌‌کردم. در استظهار، حرف اول...

  شاگرد: در همین مثال «کنت علی یقین» شارع از کدام شأنش حرف می‌‌زند؟ استاد: من گمانم این است که شارع دارد به او یاد می‌‌دهد؛ مولای تو قبلاً یک وظیفه و حکمی برای تو انشاء کرده است، من می‌‌خواهم یادت بدهم که چطور از عهده آن امر، در بیایی. مدیریت امتثال است. «کن...

  در روایت هشتم -«ازیده»- بودیم. طبق روایات شارحه‌‌ای که بود و فهم خود صدوق در فقیه رضوان‌‌الله‌‌علیه و همچنین توضیح خود روایات و فتوای مشهور امامیه که این‌‌طور جمع کرده بودند، «ازیده» حمل بر نیت شده بود؛ ازیده بالنیه فی شهر رمضان: لایجوز، اما اصوم علی انه من...

  استاد: ببینید این روایت برای زمان امام باقر است. اگر شما هم روایتی را پیدا کردید به من هم بگویید. فعلاً در ذهنم تنها روایتی است که لسانش خیلی نزدیک «ازیده» به احتمال دوم است. چرا؟ چون با نیت هم جور نیست. اگر «ازیده» را با نیت جمع کردیم، نیت روشن است. قصد می...

  اینجا مباحث خیلی خوبی هست که به بعدی ها هم مربوط می‌‌شود. فقط «ازیده» را اشاره کنم. چون بعداً در روایت باب ششم، حدیث دهم آن جا عرض می‌‌کنم. در «ازیده» ما گفتیم جمع راجحی که علماء انجام داده‌‌اند به نیت است، اما همان جا روایت بعدی که در فقیه بود، شافعی برایش...

  خب حالا روایت دوم را ببینید. روایت دوم باب پنجم. روایتی است که بحمدالله از حیث سند متفقٌ علیه است. یعنی آن هایی هم که سخت‌‌گیری می‌‌کنند، سند را صحیح می‌‌دانند. شاگرد: نسبت به روایت اول فرمودید که سه معارض دارد. معارض دوم آن، روایت محمد بن مسلم بود. اما مع...

موضوع اصلی: تبیین مراد از «لحن»، «قاعده فراغ» و «استصحاب»  موضوعات فرعی: معانی متصوّر برای «لحن» در روایت «انا لانعد الرجل... فقیها حتی یلحن له فیعرف اللحن»  سه تصویر برای قاعده فراغ تقریری جدید از استصحاب یقین

   شاگرد: دیروز روایت «یلحن» را فرمودید، می‌‌توانید پنج وجه در معنای آن را بیان کنید؟ استاد: ظاهراً این روایت تنها در یکی از کتاب‌‌های حدیثی آمده است. آن هم در غیبت نعمانی است. عن المفضل بن عمر قال أبو عبد الله ع خبر تدريه خير من عشر ترويه إن لكل حق حقيق...

  وجه دوم شاید معاریض کلام باشد. معاریض کلام یعنی امام علیه‌‌السلام در یک عبارت چند محمل قرار می‌‌دهند. فقیه چه کسی است؟ کسی است که همه محامل را می‌‌داند. این‌‌طور نیست که ذهن او مضیق باشد. «حتی یعرف معاریض الکلام[1]» در روایت دیگری آمده است. معاریض، محامل اس...

  معنای دیگر لحن معنای سیاق است. یعنی این‌‌طور نیست که بگویید ذهن فقیه روی یک واژه‌‌ای متمرکز می‌‌شود و خلاص، چه کار می‌‌کند؟ کل عبارت را؛ صدر و ذیل آن را؛ قرائن داخلیه و خارجیه را در نظر می‌‌گیرد. «حتی یعرف اللحن»، لحن به‌‌معنای سیاق است. یعنی چیزی را که گوی...

  معنای چهارم؛ دیروز عرض کردم این معنا خیلی مهم است. همان تعبیری است که در عرف خودمان هم داریم؛ در آیه شریفه «لَتَعْرِفَنَّهُمْ في‏ لَحْنِ الْقَوْلِ[1]» هم هست. این لحن قول به چه معنا است؟ مثلاً لحن عتاب است؟ شوخی است؟ هزل است؟ از لحن کلام، مدلول تصدیقی کلام ...

  پنجمی که حساب خیلی لطیف‌‌تری از همه این‌‌ها دارد این است: لحن صرف این نیست که بفهمیم دارد عتاب می‌‌کند، دارد سؤال می‌‌کند، دارد انکار می‌‌کند، دارد استفهام تقریری می‌‌کند، استفهام انکاری می‌‌کند یا نه. همه این‌‌ها لحن است. اما لحن اخیر به این معنا است که شم...

  شاگرد: می‌‌توان به مورد پنجم به مذاق شرع یا منظومه فکری تعبیر کرد؟ استاد: بله، ولی مذاق یک چیز روشن‌‌تر واضح‌‌تری است که تحت یک نظامی قابل عرضه است. این هم مبتنی‌‌بر آن مذاق هست اما این‌‌که بگوییم خودش مذاق شرع است، نه. یعنی لطیف‌‌تر از این است که بگوییم م...

10:45 مطالب دیروز به اینجا رسید. برخی تذکر دادند. این‌‌که من روی قاعده فراغ تأکید کردم، نخواستم بگویم که این‌‌ها دلیل است. این‌‌ها در ذهن شریف شما معلوم است. بلکه شواهدی آوردم برای تحریک ارتکازیات. و الا اگر بگوییم در همان طواف واجب، در رکعتین اولتین، قاعده ف...

  حالا خود استصحاب هم چند جور مراحلی در تقریرش دارد. مرحوم مظفر فرموده بودند استصحاب، کنایه است. گفتم از جاهای بسیار لطیف و خوب اصول الفقه بود که مرحوم مظفر جواب مرحوم شیخ انصاری را داده بودند. نمی‌‌دانم نگاه کردید یا نه. در آن جا چهار وجه را فرمودند: مجاز د...

  شاگرد: وقتی بخشی از این مجموعه تکوینا رفته؛ یعنی وقتی یقین نیست دیگر این هم‌‌بافته هم رفته است. در اینجا دیگر نقض صدق نمی‌‌کند. استاد: این همان استدلالات کلاسیک است که مکرر از آن‌‌ها صحبت کردیم. می‌‌گویید وقتی جزئی از کل رفت، کل هم رفته. من مفصلا این را ن...