جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6438
حِکَم شارع در مدیریت امتثال در یوم الشک
31:21 شاگرد: فرمودید این چهار مورد چه چیزی را تقویت میکند؟ استاد: در هر چهار مورد لسان، لسان این است که چون فریضه است باید با یقین اداء شود. شاگرد٢: سیرش از قبل اینگونه بود: حضرتعالی یک مبنایی را فرمودید؛ فرمودید این فقط استصحاب نیست. در «ازیده» دنبال ای...
روایات اداء فریضه به یقین و موارد مقابل آن در روایات
42:31 برای فردا خودتان مستمسک را نگاه کنید. برای فردا میخواهیم روایاتی را بخوانیم. من یکی از آنها را میگویم که وقتی به منزل رفتید بهخصوص نگاه کنید. همین تعبیری که مرحوم صدوق داشتند با عبارت «لاتؤدّی» که خیلی خیلی عالی بود. خود امام علیهالسلام تعبیر میکن...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: نقش استصحاب در تنظیم رفتارها و حفظ اغراض شارع موضوعات فرعی: جمع جواز ثبوتی صوم یوم الشک با نهی عملی از آن بیانات مختلف شارع از استصحاب و حکمت تاکید بر یقین ثانی اغراض شارع از مدیریت امتثالقاعده «الفریضة لا تقبل الا بالیقین» و برخی مصادیقش
حمل «ازیده» بر نیت توسط شیخ صدوق
کلام در روایت هشتم از باب ششم از ابواب وجوب صوم بود. عبارت فقیه که صاحب وسائل در این روایت هشتم نقل کردهاند، این است: «کان امیرالمؤمنین علیهالسلام یقول»، ظاهراً «کان» نباشد. یادم رفت نسخه آل البیت را نگاه کنم. «لانّ» هست. چه بسا خودشان «کان» آوردهاند ...
استصحاب، وجه دوم در «ازیده»
اما اگر بگوییم این روایت شریفه از سنخ همان روایت ناهیه است؛ نهی به مراتبی که دارد. لذا «نهی» یک معنا است. یا اینکه در روایت دیگری از عامه بود که «من صامه کان بمنزلة من افطر یوما من شهر رمضان»؛ روزه بهمنزلۀ افطار ماه مبارک بود. که حضرت فرمودند «کذبوا»؛ ا...
مکاتبه قاسانی و تأکید بر یقین ثانی در استصحاب
لذا به سؤالی که چند جلسه قبل عرض کردم بر میگردیم. مطلب این بود: در مکاتبه قاسانی عرض کردم حتی بنابر استعمال لفظ در اکثر از یک معنا، اینکه روایت میخواهد منظور از یقین را ماه مبارک بگیرد –نه استصحاب- و یک معنای استقلالی در عرض استصحاب باشد، نیاز نیست. ام...
حکمت تأکید بر یقین دوم در مکاتبه قاسانی
پس میتواند مراد از یقین، ماه مبارک باشد، از استصحاب که جدا نشده. همان استصحاب است با تأکید بر یقین دوم. چرا؟ دیروز هم فرمودند که خب همان استصحاب را میگفت، چرا این بیان را دارد؟ «صم للرؤیة» بگوید که این قدر روی آن اختلاف شود؟ ببینید چرا روی یقین دوم، تأک...
استصحاب، دلیلی کاربردی برای تنظیم رفتارها
با این بیان لسان بسیاری از روایاتی که آمده میخواهد همان استصحاب را بگوید. اما با تأکید بر یقین دوم. لذا اینکه دیروز فرمودید چرا استصحاب را به همان صورت نگفتند، بهخاطر این است که استصحاب، شئون دارد. گاهی حکمت القاء کلام اقتضاء میکند که به بیانی باشد ...
بازگشت قاعده اشتغال به استصحاب
حالا الآن عبارت «لا یقبل شیء من الفرائض الا بالیقین» را ببینید. این چیزی که شارع برای فرائض آورده غیر از لبّ استصحاب است یا نه؟ ممکن است بگویید قاعده اشتغال است؛ اشتغال یقینی است و شما میخواهید امتثال کنید. اشتغال یقینی چه چیز یقینی میخواهد؟ برائت یقینی...
چهار صغری از قاعده «الفریضة لاتقبل الا بالیقین»
26:16 شاگرد: اگر بخواهیم بگوییم یک چیزی که محکمتر مقابل استصحاب باشد همان بحث نظام سنت و فریضه است. گویا یکی از قواعد فضای فریضه مانند «السنة لاتنقض الفریضة»، «لاتؤدّی بالشک» هم هست. لذا در دو رکعت اول چهار رکعتی اینطور میگویند. چون آن فریضه است. استاد...
سه غرض مهم شارع در تصریح به یقین ثانی
33:26 آن چه که من میخواهم عرض کنم، یک احتمال طلبگی است. اینکه شارع در این ادله یک عنایت خاصی را به کار برده که مقصودش جدا کردن اینها بود. خب حالا یک بیان هم این است. با پشتوانه مطالبی که دیروز عرض کردم. ببینید شارع، مستحبات و واجبات دارد. این یک چیز دور...
جمع جواز ثبوتی صوم یوم الشک با قاعده عملی «الفریضة لاتقبل الا بالیقین»
الآن فرمودند در روایات باب نگاه بکن. ما نگاه کردیم. روایت اول چه بود؟ حضرت فرمودند «لأن اصوم یوما من شعبان احب الی من ان افطر یوما من شهر رمضان»، دقیقاً لسان این روایت ثبوتی بود. روشن و واضح. خب چطور میگویید «لاتؤدی الا بالیقین»؟! منافاتی ندارد. در «لاتؤد...
افاضه عرفات، نمود تعظیم شعائر در بدنه امت
«فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ[1]». خود من صحنهای را دیدم. باید این «افضتم من عرفات» را ببینید. متأسفانه –شاید هم تعمدی در کار باشد- اصلاً اینها را نشان نمیدهند. یک تصویر فضایی، یک تصویر بیرونی باشد ت...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: دومین وجه جمع بین روایات صوم یوم الشک موضوعات فرعی: تبیین نهی از صوم یوم الشک با تکیه بر نظریه مدیریت امتثال و حفظ اغراض شارع خودترمیمی شریعت با لحاظ اغراض شریعت اشتباه عامّه در فهم روایات نهی از صوم یوم الشک عدم حسن احتیاط منافی اغراض سهولت ...
حرمت صوم یوم الشک نزد برخی عامه و استحباب آن نزد شیعه
کلام در استظهار حدیث هشتم در باب ششم از ابواب وجوب صوم بود. در فقیه بود: «کان امیرالمؤمنین علیهالسلام یقول لان افطر یوما من شهر رمضان احب الی من ان اصوم یوما من شعبان ازیده فی شهر رمضان[1]». آیا این «ازیده» یعنی ازدیاد به نیت یا نه، «ازیده» مطلق است و لسا...
فاصله گرفتن اهلسنت از معصوم و عدم فهم تشریع احکام
5:55 من اقوال اهلسنت را که در موسوعه فقهیه است، بهصورت مروری عرض میکنم. ببینید چقدر عجیب است. مقدمهای باشد برای مطالبی که امروز میخواهم عرض کنم. در الموسوعه الفقهیه الکویتیه جلد ۴۵، صفحه ٣١٣؛ حُكْمُ صَوْمِ يَوْمِ الشَّكِّ: ۳ - قَال الْحَنَفِيَّة...
کشف اغراض شارع به طریق إنّی در مقام مدیریت امتثال
ببینید دیروز من برای احتمال دوم سه امر مهم را در شرع عرض کردم. اینها واضحات متفقٌعلیه است. یکی مسأله اینکه شارع در مدیریت امتثال احکام خودش مسأله بقاء و استمرار نظم را ملاحظه میکند. بسیاری از قواعد شرعی و احکام شرعی را وقتی شما استظهار میکنید می...
خودترمیمی شریعت با استفاده از اغراض نظم، تسهیل و تعظیم شعائر
حالا به دیدگاه اهلسنت برگردیم. مرحوم علامه فرمودند «اهل البیت ادری بما فی البیت». ببینید از فقهای اهل البیت، از فقهای شیعه یک نفر پیدا نشده که بگوید حرام است. یک نفر پیدا نشده که بگوید صوم یوم الشک مطلقاً مکروه است. فرمودند بهعنوان خاص مستحب است. این یع...
مقابله شرع با احتیاط منافی سهولت و بقای شرع
من یک سؤال ساده میکنم؛ احتیاط در شرع خوب است یا بد است؟ هر کسی که ذرهای با شرع آشنا است و اندک ارتکازی دارد میگوید نزد شارع احتیاط خوب است یا بد است؟ خوب است. کسی در این شک ندارد. «فإن الوقوف عند الشبهات خير من الاقتحام في الهلكات[1]»، «أخوك دينك فاح...
همگرائی و نظم ارگانیک احکام شریعت
شاگرد: اگر احتیاط میکردند چه آسیبی به بقاء آن میزد؟ استاد: ببینید یکی از آقایان هم دیروز فرمودند چه مشکلی دارد که بگویند یوم الشک را همه بگیرند و واجب است؟ در خصوص ما نحن فیه چون غالباً در ماهها یک روز بیشتر یوم الشک نیست، این مشکل پیش نمیآید. اما ...