نقل عامه از صحابه در رویت قبل از زوال در کتاب الموسوعه الفقهیه

(39:20)

من عبارت موسوعه فقهیه راجع به کلام سید در مخالف عامه بودن اینجا را بخوانم.

رُؤْيَةُ الْهِلاَل نَهَارًا

- وَرَدَتْ عَنْ صَحَابَةِ رَسُول اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُقُولٌ مُخْتَلِفَةٌ فِي حُكْمِ رُؤْيَةِ هِلاَل رَمَضَانَ نَهَارًا، وَهَل هُوَ لِلَّيْلَةِ الْمَاضِيَةِ أَوِ الْمُقْبِلَةِ؟ فَعَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ، وَرِوَايَةٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ التَّفْرِيقُ بَيْنَ الرُّؤْيَةِ قَبْل الزَّوَال وَبَعْدَهُ. فَإِنْ كَانَتْ قَبْل الزَّوَال فَالْهِلاَل لِلَّيْلَةِ الْمَاضِيَةِ، وَإِنْ كَانَتْ بَعْدَ الزَّوَال، فَهُوَ لِلَّيْلَةِ الْمُقْبِلَةِ، وَذَهَبَ أَبُو يُوسُفَ صَاحِبُ أَبِي حَنِيفَةَ إِلَى هَذَا الرَّأْيِ وَعَلَّلَهُ بِأَنَّ الْهِلاَل لاَ يُرَى قَبْل الزَّوَال عَادَةً إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لِلَيْلَتَيْنِ، وَهَذَا يُوجِبُ كَوْنَ الْيَوْمِ مِنْ رَمَضَانَ فِي هِلاَل رَمَضَانَ، وَكَوْنَهُ يَوْمَ الْفِطْرِ فِي هِلاَل شَوَّالٍ[1]

موسوعه فقهيه جلد۲۲ صفحه ۲۸: «رُؤْيَةُ الْهِلاَل نَهَارًا»؛ اصلاً شروع کار این کتاب این است.

«وَرَدَتْ عَنْ صَحَابَةِ رَسُول اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُقُولٌ مُخْتَلِفَةٌ فِي حُكْمِ رُؤْيَةِ هِلاَل رَمَضَانَ نَهَارًا»؛ کلمه " عن صحابه" مشعر به سائر کتاب‌های فقهی آن‌ها است. یعنی از خود پیامبر خدا چیزی نیامده است. حالا آن روایت چه بود، چون بحثها تداخل داشت من یادم رفته.

«وَهَل هُوَ لِلَّيْلَةِ الْمَاضِيَةِ أَوِ الْمُقْبِلَةِ؟ فَعَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ، وَرِوَايَةٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ التَّفْرِيقُ بَيْنَ الرُّؤْيَةِ قَبْل الزَّوَال وَبَعْدَهُ»؛ مصدر این کجا است که می‌گوید از امیرالمؤمنین روایت قبل از زوال شده. یعنی همانی را که سید از امیرالمؤمنین نقل کرده اند، به خلاف روایت شیخ الطائفه که به امیرالمؤمنین علیه‌السلام برعکس را نسبت داده‌اند؛ یعنی برای لیلة ماضیه نیست وقتی قبل از زوال بشود. بلکه باید آن روز را سی ام حساب کنیم.

[1] الموسوعة الفقهية الكويتية نویسنده : مجموعة من المؤلفين    جلد : ۲۲صفحه : ۲۸