هلال، موضوع دخول شهر در روایت اهل بطن نخله

عبارت صفحه شانزدهم را دوباره می‌خوانم: «فإنّا إذا رأينا هلال رجب مثلاً فلا معنی لأن نقول هذا الزمان الجاري و الليلة الحاضرة، من الشهر السابق جمادي الآخرة». امام علیه‌السلام چه کار می‌کنند که می‌گویند «کذبوا»؟ استشهاد می‌کنند و صحابه هم قبول کردند. می‌فرمایند وقتی هلال را دیدند گفتند «قد دخل شهر الحرام». یعنی یا برای صحابه یا عرف آن جا به این صورت بود. چون کفار هم قبول داشتند. روی حساب عرفی بیرونی و تعبدی رسم این‌چنین بود که «لما راوا الهلال قالوا دخل..»؟ یعنی می‌خواهند به رسمی اشاره کنند که به این صورت بود؟ یا نه، می‌خواهند به امر ارتکازی اشاره کنند؟ استشهاد ما به این روایت این است. حضرت می‌فرمایند عرف مسلمین و مشرکین وقتی هلال را دیدند، «قالوا دخل الشهر». دیگر معنا ندارد وقتی هلال را دیدیم و برای ماه رجب است، بگوییم امشب را صبر کنیم و هنوز امشب ماه جمادی است؛ صبر کنیم تا فردا که فردا «یدخل الشهر الحرام». هلالش را که دیدید، هنوز دوازده ساعت صبر می‌کنید و بعد می‌گویید «یدخل الشهر»؟!

همان‌طور که تعبیر «من احسنه» آوردم، به گمانم این استظهار در رفت‌وبرگشت، قوی بشود. من در این حدیث، ظهور قوی می‌بینم؛ «قد دخل الشهر الحرام». از این می‌خواهیم استفاده کنیم که هلال، کاره است. وقتی به آسمان چشم انداختیم و چشم ما به هلال رسید، رؤیت ما همه طرق هستند. مرئی ما هلال است. آن است که موضوع دخول شهر است. آن است که دخول شهر را می‌آورد. خب هلال شهر حرام آمده و هلال است، هلال که آمد آن قطعه شهر شروع می‌شود. حالا به آن چیزی برگردیم که چند جلسه قبل عرض کردم.