مضعف احتمال تصحیف نسخه ناصریات علامه حلی
ولی بخش دوم احتمال، مُضعِف دارد؛ مُضعفش اینکه گفتم نسخه ای از تصحیف زیدیه به دست علامه رسیده است. خب چطور زیدیه در شمال ایران نسخه ای از ناصریات را طبق کتاب موید بالله تصحیح کنند، اما علامه حلی که برای عراق هستند و همان جا بوده اند، این نسخه مصحّف زیدیه به دست ایشان برسد؟! این یک مقداری دور به ذهن میآید. چون اگر علامه در ایران و در مناطق خراسان بودند، میگفتیم کتاب تصحیف شده زیدیه به دست ایشان رسیده. اما اینکه بگوییم ناصریاتِ مصحّحِ طرفداران موید بالله که طبق حرف و تصحیف او تصحیح کردهاند، به دست علامه رسیده، طرف تضعیف کننده این احتمالی است که دیروز عرض کردم. ولی من بدلی برای احتمال دیروز در ذهنم نیست. اگر شما چیزی به ذهن شریفتان آمده بفرمایید.
شاگرد: نمیتوان گفت که طرفداران زیدیه داعیه داشتند بر ترویج ناصریات؟ لذا چون در عراق کار کردند همان نسخه به دست علامه رسیده است. چون در این مدت آنها داعیه ترویج داشتند.
استاد: بله، من میگویم چون ایشان عرب بودند، مضعف احتمال است. اما من نگفتم احتمال صفر است. مؤیّد و مضعّف را خواستم عرض کنم. والا تحصیلات خود علامه حلی مدت مدیدی در همین ایران بوده. یعنی برای تحصیل خودشان سیر کردهاند. زمانیکه شاگرد خواجه نصیر الدین بودند، ظاهرش این است که در ایران بودند.
بدون نظر