معانی نهفته در لایه پنجم زبان

شاگرد٢: این همان نکته‌ای نیست که قبلاً می‌فرمودید در علوم پایه لایه‌های آخر زبان استفاده نمی‌شود؟ یعنی چون در علوم انسانی استفاده از لایه‌های زبان رایج است، آن‌ها را غامض می‌کند.

استاد: یعنی لایه‌های بالا و پنجم زبان است که انسان در آن لایه خودش را نشان می‌دهد. آن جا است که معلوم می‌شود انسان چیست. لذا اگر از آن پایین‌تر بیایید اصلاً ظرفیت آن را ندارند. «معانی هرگز اندر حرف ناید    که بحر قلزم اندر ظرف ناید[1]». «بحر قلزم» یعنی بزرگ‌ترین اقیانوس. آن را نمی‌توانید در یک لیوان بیاورید. اما ما آن ارتکازات را داریم. در سنین مختلف و با پیشرفت‌ها آن‌ها را داریم. دستگاه ارتکاز و وجدان، عجائب است.

[1] شیخ محمود شبستری،  گلشن راز