نتایج جستجو

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال ۱۴۰۳(جلسۀ چهاردهم):  ادامۀ شرح حدیث بیست و نهم بررسی فقرۀ «ولا يقع عليه الوهم و لا تصفه الألسن»؛  بررسی واژۀ «وهم» از دیدگاه فقه اللغة؛ نقش حروف عله در معنای کلمات؛ روش حذف حرف برای دست یابی به معنا در لغت؛ مع...

شاگرد: … . استاد: می‌فرمایند جلسۀ قبل پیرامون «يُثِيرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ اَلْعُقُولِ»[1] صحبت شد، ایشان [یکی از حاضران] می‌فرمایند که در کافی شریف، روایت دیگری هم وجود دارد: «اَلنَّاسُ مَعَادِنُ كَمَعَادِنِ اَلذَّهَبِ وَ اَلْفِضَّةِ»[2]؛ معدن هم خودش یک جو...

ظاهراً از جلسۀ قبل چیزی نماند. این جملۀ حدیث را تمام کنیم. در شرح صفحۀ هفتاد و پنجم، حدیث بیست و نهم بودیم. «عن عبد اللّه بن جرير العبدي، عن أبي عبد اللّه عليه‌السلام، أنه كان يقول: الحمد للّه الذي لا يحس، ولا يجس، ولا يمس، ولا يدرك بالحواس الخمس، ولا يقع...

جالب است؛ در ذهنم آمد که منظور امام علیه‌السلام از «تصفه الالسن» آن زبانی است که خداوند به بشر داده است که با آن توصیف بکند و کاربر اصلی زبان در بشر، عقل او است. کاربر اصلی زبان، عقل بشر است. لذا است که می‌گوییم: «حیوان ناطق». ناطق؛ یعنی آن نطق و حرف زدن، فص...

شاگرد: «لا یقع علیه الوهم و لاتصفه الالسن» دو مرتبه می‌باشند؟؛ یعنی ابتدا باید کسی او را تصور بکند و بعد به زبان بیاورد؟ استاد: شما می‌خواهید، بفرمایید به‌عنوان دو جمله مترتب بر هم هستند؛ نفی جمله دوم، به‌عنوان منفی مترتب بر جمله اول است. چون اگر وهم بر او ...

شاگرد: وهم معنای فلسفی دارد. استاد: آقا که وهم گفتند، خاطراتی در ذهنم می‌آید که واردش نشدم. خاطره‌ای دارم که آن را یادداشت هم کردم. ولی آن زمان این دستگا‌ه‌ها نبود. سال‌ها بعدش آمد. یکی از چیزهایی که می‌خواستم به‌عنوان یک مقاله ممتع جمع‌آوری بشود، کاربرده...

شاگرد: از واو چه استفاده‌ای کردید؟ استاد: الآن برای «واو»، دو معنا به ذهنم می‌آید. یکی به‌معنای جولان دادن و دور دادن و فضا دادن است. شاگرد 2: حسن جبل، واو را به‌معنای اشتمال گرفته‌اند. استاد: شاید از باب عطف گرفته است. الواو للالصاق. شاگرد: باء برای الص...

شاگرد: جایگاه حرف هم معنای خاصی را بروز می‌دهد؟ مثلاً در کلمه «صحو» واوی که در آخر کلمه آمده است، همان نقشی را بازی می‌کند که در ابتدای کلمه «وهم» آمده است یا در وسط کلمه آمده است؟ استاد: اصل نقشی که ایفاء می‌کند، نوعش یکی است. اما جایگاهی که قرار می‌گیرد، ...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال ۱۴۰۳(جلسۀ پانزدهم):  ادامۀ شرح حدیث بیست و نهم:  بررسی فقرۀ «الحمد لله الذي كان إذ لم يكن شيء غيره»؛ تبیین سه احتمال در معنای این فقره؛ تبیین رابطۀ ذات و صفات الهی؛  استظهار اولی حدوث و قدم زمانی از روایات.

تفاوت معنای «لمس» و «حس» در شرح صفحۀ هفتاد و پنج بودیم. به این عبارت رسیدیم: «…ولا يقع عليه الوهم ، ولا تصفه الألسن ، وكل شيء حسته الحواس أو لمسته الأيدي فهو مخلوق ، الحمد لله الذي كان إذ لم يكن شيء غيره ، وكون الأشياء فكانت كما كونها ، وعلم ما كان وما ه...

 حضرت علیه السلام در ادامه فرمودند: سه احتمال در معنای فقره الف) حدوث و قدم ذاتی «الحمدللّه الذي كان إذ لم يكن شيء غيره، وكون الأشياء فكانت كما كونها، وعلم ما كان وما هو كائن». مرحوم قاضی سعید، در شرح توحید صدوق، سه احتمال برای این جمله آورده‌اند. اصلاً ی...

«وكوّن الأشياء فكانت كما كونها، وعلم ما كان وما هو كائن»؛ این قشنگ است. «علم ما کان و ما هو کائن»، نفرمودند «و ما یکون». مرحوم قاضی سعید قمی تعبیر می‌کنند به «الذی یختر بالبال الآن/ یحضرنی الآن». نکته لطیف قشنگی است. می‌گویند این «کان» یعنی هر چه زمانی است و...

تقسیم پایه غیر متشابه الاجزاء به متقوم به ناظر و غیر آن، کار شیء عاملی در وابسته نبودن آن به ناظر،  نمادگذاری در هوش مصنوعی و تشکیل جزء لایتجزی غیر متقوم به ناظر،  غیر متقوم بودن فضای شیء گرا و هوش قوی و ضعیف به ناظر، انطباق نظام اغراض و قیم بر قواعد و و...

بحث ما در فهم نحوه تحقق هوش ضعیف و قوی در دستگاه‌هایی بود که بعداً آثار فقهی دارد. یعنی ببینیم که این‌ها چطور کار انجام می‌دهند که اگر بعداً بخواهیم احکام فقهی را بر آن‌ها بار کنیم، تصور درستی از موضوع داشته باشیم. در هوش ضعیف و قوی یک تقسیم‌بندی داشتند كه ا...

در جلسه قبل عرض کردم که وقتی ما پایه را فراهم می‌کنیم، همه جا و در هر پایه‌ای قرار نیست جزء لایتجزای جدیدی تشکیل شود. به‌عنوان یک پیشنهاد عرض کردم - چون گفتم مورد مناقشه هست، وارد آن نشدیم - هر کجا تجمیع اجزاء یک مرکب، تجمیع متشابه الاجزاء باشد، این یک تجمیع...

یادم می‌آید که اوایل که من با این زبان‌ها آشنا شدم، پیاده‌کردن آن در اشتقاق کبیر برایم جذاب شده بود. چون الآن در فضای کامپیوتر متعارف وقتی a، b، c یا الف، ب، ج می‌گویید، این‌ها یک کارکتر است؛ یک کاراکتری که طبق جدول تبدیل خاص، در آن بایت‌ها ذخیره شده است. ام...

بعد هم جزء لایتجزی برای تشخیص هدف، و برآورده کردن آن در هوش ضعیف را عرض کردم و در هوش قوی هم یک منِ پایه محور که در هوش قوی هم یک جزء لایتجزای منِ پایه محور در حافظه درست می‌کنیم که جلسه قبل فی الجمله توضیح دادم و الآن آن را تکمیل می‌کنم. نکته‌ای که الآن می...