جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
تشابک شواهد
تشابک شواهد میتواند ما را به قطع برساند. چرا؟ چون اینها پیچ و مهره میشوند. پیچ تنها نمیتواند چیزی را محکم نگه دارد. مهره تنها هم نمیتواند. اما وقتی دو تایی با هم میشوند به نحو اقوی نگه دارد. دو تا نخ باریک نمیتواند ماهی را بگیرد. اینها را شبکه میکنیم،...
معرّفی علوم پایه
[1][علوم پایه آن چیزهایی است که اگر در هر علمی وارد شوید، نوعاً به آن نیاز دارید. شاخص ترین علوم پایه که در زمان ما است، ریاضی و فیزیک است که در هر کجا به اینها نیاز است[2].] [1] برش و تنظیم مطالب مطرح شده در مقاله «بایستگی های حوزوی در عصر حاضر». متن اصلی...
مصادیق علوم پایه
- آیا علوم پایه منحصر در فیزیک و ریاضیّات است؟ فیزیک و ریاضیات نه، این دو تا، اصلیترین از این علوم است. [مقصود من از علوم پایه، لزوماً آنچه امروز اصطلاح شده[1] نیست؛ بلکه مقصودم علومی است که خیلی مجال رفت و برگشت و بحث و نقد ندارد؛ یعنی یا برهان ندارد، یا ...
علوم پایه؛ مبدأ تدوین علوم انسانی
علوم پایه؛ مبدأ تدوین علوم انسانی من مکرر میگویم که در فضای طلبگی اگر ما علوم انسانی را از طریق اطّلاع خوب، بر علوم پایه جلو نرویم، در فضای علوم انسانی هم هیچ کاری نمیتوانیم بکنیم. خیال ما راحت باشد که اینگونه است. یعنی کسی که به سراغ علوم انسانی میرود، ...
علوم پایه و مناظرات علمی
[شما هر رشته ای وارد شوید اگر ریاضیات را خوب کار کرده باشید می بینید جلو هستید، و این جلو بودن را به خصوص وقتی که مناظره ای پیش بیاید-مناظره های سنگین بین مبانی مهم- حس می کنید. ممکن است انسان همین طور در فضای کار فردی حس نکند، ولی وقتی یک فضای مناظره به پا شد...
یک مثال:
مناظره استاد با آتئیست یک مناظرهای بود با یک شخصی که بحثهای آتئیستی داشت. برای جواب او، من یک عبارتی را که متن اصلی هم بود، از یکی از بزرگان علم منطق جدید آوردم به نام آقای "گودل[1]". [گودل، منطقیدان معروف قرن بیستم بود. شاید میگویند از سرآمد منطقیّون تم...
ریاضیات در سابقه حوزه
در خود همین ریاضیات ببینید که علماء بزرگ ما چه سوابقی دارند. من مکرر گفتهام که متأسفانه در قرون اخیر حوزهها از آن فاصله گرفتهاند. و الّا آخرین کتاب علّامه حلی، قواعد است[1]. [1] اقوال در زمینه تاریخ تألیف کتاب قواعد در مورد زمان تالیف کتاب شریف قواعد اخ...
علاّمه حلی و علم جبر
زمان علامه حلی چند قرن از پیدایش علم جبر[1] گذشته بود. الآن در کل دنیا اسم این علم «Algebra» است. یعنی اسم آن عربی است و همه آن را میدانند. هر کجا مراجعه کنید اینگونه است. پیدایش و حدوث علم جبر بعد از اسلام بوده، برای خوارزمی و بوزجانی بوده است. اینها قرن ...
الف) علوم پایه در تحصیلات طلبگی
گام اول: ضرورت اطّلاع عمومی [شاید بهصورت کلی بتوانیم بگوییم کسی که میخواهد در سطوح مختلف عالم دینی باشد، اگر بخواهد هم در اعتقادات دینی و هم در احکام دینی جامع همه اینها باشد، ضروری ترین چیزی که برای او هست، اطلاع او بر معلومات عمومی آن زمان است. یعنی بدان...
ب) روش استفاده از علوم پایه در معارف وحیانی
-علوم طبیعی چقدر میتوانند زمینه مباحث الهیات و فقهی را فراهم کنند؟ مثلاً در مباحث کیهان شناسی مطالبی هست که میتواند له یا علیه مباحثی که در اینجا داریم شهادت بدهد. خلاصه فرمایش شما این است؛ در هر زمانی اینگونه بوده و در زمان ما بیشتر اینگونه است که علوم ر...
ج) ضرورت تدوین زبان مشترک
آقای آسید احمد، از اعزّهی ما تشریف آوردند، چند تا از آن مصاحبههایی که در مجلهشان در انجمن حکمت با اساتید فیزیک و… شده بود، آوردند. اسم مجلّه، "ترنّم حکمت" است. مجلّات قطور و بزرگی هم هست. مناظرهای بود بین دو استاد فیزیک مدرن با دو تا از آن کسانی که فلسفه م...
رابطه جسم امام با نفس امام
[1]رمز این که این بدن، بدن امام معصوم است و می تواند جلوه گاه آن نفس راقی باشد ، چیست ؟ آیا فقط به کُن الهی است و رمز و علتی ندارد یا طبق نظام اسباب و مسبّبات است ؟ [1] تقریر مطالب افاده شده در جلسه تفسیر سوره ق ١/ ١٢/ ١٣٩٠
مزاج بدن امام؛ اعدل امزجه
ظاهرا می تواند طبق نظام اسباب و مسبّبات باشد . مزاج بدن ناسوتی امام، أعدل امزجه است . منظور مزاج طبی نیست که به معنای اعتدال دم و صفرا و . . . باشد . بلکه مراد از مزاج، اصل ترکیب بدن به تمام اجزاء و همه ی ذرات تار و پود وجود بدن او است، نه صرفا اخلاط اربعه . ...
اعتدال= انعکاس عوالم بالا
لذا می گوییم : مزاج امام در اعتدال محضه است نسبت به عالَم ناسوت . لذاست که هر چه به اعتدال نزدیک تر باشد ، می شود مثل یک آیینه ی صاف که اصلا خودش را نشان نمی دهد . مثل آیینه ای آنقدر صاف که انسان اصلا آن را نمی بیند و می خواهد از آن رد شود ! مزاج هم وقتی معتد...
تفاوت رشد بدن امام معصوم
لذا همین بدن گر چه در این دنیاست و مثلا دوران طفولیت و رشد دارد ، ولی نسبت به سایر امزجه قابل مقایسه نیست . استکمال بدن امام معصوم؟ کمال و استکمال به این معنا که چیزی را که نداشته پیدا کند ، ندارد . چون از اول، اعدل است . اما به معنای ظهور و بروز، یعنی در ی...
«یجب ان یکون مجتهداً» ؟
[1] «يجب على كل مكلف في عباداته و معاملاته أن يكون مجتهداً أو مقلداً أو محتاطاً[2]» عبارت «یجب علیه أن یکون» کونش کون وصفی و ثبوتی است یا کون واقعی و حدوثی؟ [1] متن پیش رو، تنظیم مطالبی است که در جلسه اول و دوم مبحث اجتهاد و تقلید عروة الوثقی(سال تحص...
١.«یکون مجتهداً…» : ثبوتی
اگر ثبوتی باشد تحت اختیارش نیست. میگویند واجب است بر هر مکلفی در یکی از سه حال باشد؛ یا مجتهد یا مقلد یا محتاط باشد، این دیگر هست. نمیشود گفت که واجب است بر یکی از این سه حال باشد. واجب است بر هر مکلفی یا مجتهد باشد که اگر مجتهد است که دیگر هست، اگر هم مقلد ...
٢. وجوب تخییری
- به معنای «یصیر»، بگیریم، یعنی مقلد یا مجتهد بشود[1]. همین را عرض میکنم که اگر ثبوتی باشد این اشکال مطرح میشود که تحت اختیارش نیست. اگر آن وجه بخواهد باشد که «أن یصیر» یعنی باید برود زمینه اش را فراهم کند، و این مقداری از عبارت دور میشود. بیان مستمسک «أ...
٣.«یکون مجتهداً…»: حدوثیِ موردی
میتوانیم به یک معنا حدوثی بگیریم -البته آن هم معنا دارد- آن خوب است، به معنای موردی واقع ... یعنی «یجب علی کلّ مکلّف فی عباداته و معاملاته» موردیاًّ « أن یکون مجتهداً»؛ یعنی «أن یجتهد»، مسأله برای او پیش آمده و مجتهد که هست، مقلّد هم که هست، اصلاً کاری به ثبو...
جواز تقلید مجتهد از مجتهد دیگر
مثلاً یک فرضش این است که خیلی هم محل ابتلاء میشود برای کسانی که مقداری درس خواندهاند و بعد موانعی پیش آمده است آیا وقتی مجتهد شد میتواند تقلید کند یا خیر؟ آیا وقتی مجتهد شد، بدون اینکه اجتهاد کند میتواند احتیاط کند یا خیر؟ یا حالا که مجتهد است باید برود اج...