جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8266
دلیل عدم اشاره مستقیم شارع به ادله مدیریت امتثال
شاگرد: مطابق بیان حضرتعالی اگر امتثال متشرعه این قدر مهم است که با روایات دست به مدیریت میزنند، خیلی وقتها با یک بیان زائده آوردن که مئونهای هم ندارد، این مدیریت امتثال میشد. مثلاً در روایت «خمسون» میفرمودند برای زمانی است که اختلاف باشد. در روایات بی...
وجود قرائن و حیثیات مختلف، عامل غموض و پیچیدگی علوم انسانی و فقه
شاگرد: خب چرا فقها این قدر اشتباه کردهاند؟ استاد: نمیتوانیم کلمه «اشتباه» را بگوییم. در این سالها که بهعنوان یک طلبه مطالعه میکردیم، در این مدتی که گذشت واقعاً اعتقاد من این بود که علوم انسانی بیسر و در است؛ هر که هر چه میگوید بافتنی است. اما علوم پ...
تعامل با ادله و شکلگیری ارتکاز فقیه
شاگرد: بنابراین قرائن متصله و منفصله و مناسبات خیلی روشن هم نشد؛ یعنی غامض بود. استاد: نه، توجه به آن، آگاهانه تدوین کردن آنها نبود. همه اینها در ارتکاز ما موجود است. چرا ارتکاز این قدر شریف است؟ چون در ارتکاز هزاران چیز هست اما ناخودآگاه است. وقتی گیر م...
معانی نهفته در لایه پنجم زبان
شاگرد٢: این همان نکتهای نیست که قبلاً میفرمودید در علوم پایه لایههای آخر زبان استفاده نمیشود؟ یعنی چون در علوم انسانی استفاده از لایههای زبان رایج است، آنها را غامض میکند. استاد: یعنی لایههای بالا و پنجم زبان است که انسان در آن لایه خودش را نشان می...
تحقق میقاتیت و تعظیم شعائر، مناط ادله رؤیت هلال در مقام مدیریت امتثال
شاگرد٣: فرمودید در بررسی این روایات مهمترین کار بهدستآوردن مناطی است که شارع در نظر گرفته است. فرمودید در اینجا شارع مناط را بر علم نگذاشته است. ولی قرار شد مناط را بفرمایید. این مناطی که در این روایات دیدید ایجاد نظم و میقاتیت شد؟ یا اینکه بناء بر شک و...
عدم موضوعیت شهادت خمسین در بلاد کبیره
شاگرد: پنجاه شاهد، ولو در طول، موضوعیت پیدا کرد؟ استاد: من میگویم پنجاه بهعنوان عزیمت، موضوعیت ندارد. چرا؟ یک استدلالات کلی دارم. به این خاطر که درجاییکه شارع میخواهد یک چیزی را بهعنوان عزیمت در طول قرار بدهد، برای او به یک بیان یا دو بیان اکتفاء نمی...
سلب توفیق حضور معصوم در عید فطر و قربان، مفاد روایت «لا وفقتم لفطر و لا اضحی»
شاگرد٢: الآن فرمودید دامنه مواقیت امت اسلامیه است. خب اگر به این گستردگی مورد نظر شارع بوده، حداقل باید امت اسلامی به این سمت پیش رفته باشند، درحالیکه میبینیم امت اسلامی به خلاف آن پیش رفتهاند. یعنی ماه رمضان آنها مختلف است، حتی عید قربان آنها مختلف م...
سهولت شروع بحث با «هلال» و نه «دخول شهر» در موضوع حکم روزه
من این روایت را مطرح کنم؛ در صفحه شانزدهم به این رسیدیم: و اليقين و کلّ ما يوجبه، کواشف للموضوع الذي هو الهلال، و الطرق إلی الموضوع و الكواشف له لا تزيد عليه شيئًا، فإنّ الموضوع للأحكام الشرعية ليس إلّا الهلال، فإذا حصل اليقين بالهلال فلا معنی لبقاء الشه...
«الاسماء وضعت لنفس المسمیات» و تسمیه هلال
«و الطرق إلی الموضوع و الكواشف له لا تزيد عليه شيئًا»؛ اگر ما هلال داریم طریق بهسوی کشف این هلال، جزء هلال نمیشود. همانی که خود وحید بهبهانی هم با اینکه در آن مسأله مخالف بودند، فرمودند «الاسماء وضعت لنفس المسمیات». نه مسمای به وصف مسمی یا به وصف مرئی. و...
بررسی سندی روایت «اهل بطن نخله»
«قوله(عليه السلام): «… هذا اليوم لليلة الماضية إنّ أهل بطن نخلة حيث رأوا الهلال قالوا قد دخل الشهر الحرام»»؛ در این چند دقیقهای که وقت هست کلیاتی در مورد این روایت بگویم. این روایت از نظر محتوا خیلی پرفایده است. اما از نظر سند، مرحوم سید بحر العلوم در پایا...
فقه الحدیث روایت «اهل بطن نخله»
استدلال امام ع به امر عرفی در تعیین یوم و لیله در روایت اهل بطن نخله عمر بن یزید میگوید: به امام صادق علیهالسلام عرض کردم: «إِنَّ الْمُغِيرِيَّةَ»؛ در برخی از جاها «مغیِّره» دارد اما ظاهراً «مغیریّه» مناسبتر است. «يَزْعُمُونَ أَنَّ هَذَا الْيَوْمَ لِهَذِ...
«سفیانی» و «خسف بیداء» کلیدی مهم در نظام فکری شیعه
شاگرد۲: راجع به اعتقادات شیعه چه نکتهای مد نظرتان بود؟ استاد: میخ مسأله غیبت و ظهور را از روز اول پیامبر خدا کوبیدند. حرفها را زدند. آیه قرآن آمده است. حالا به صرف اینکه ابو مسلم آمد و ولوله اجتماعی شد بگوییم «نقدر ان یؤول الامر الیک». حضرت میفرمایند خ...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی:جایگاه طرق اثبات هلال با لحاظ مدیریت امتثال اجتماعی روزه رمضان موضوعات فرعی: جایگاه بینه، شهادت خمسین و حکم حاکم در اثبات هلالطولیت ادله اثبات هلال برای مدیریت امتثال اجتماعی روزه ماه مبارک نقش دو عنصر نظم و سهولت دستیابی در میقاتیت هلال
دلالت روایات «صم للرؤیة» بر استصحاب
ابتدای سال صفحه شانزده از جزوه رؤیت هلال با چشم مسلح را شروع کردیم. چند سطر از آن را خواندیم. الآن میخواهم یادآوری کنم. در ادامه به فرمایش مرحوم صاحب کفایه رفتیم که گفتند به روایات وسائل مراجعه کنید. صفحه شانزدهم این جزوه مربوط به عبارت حاج آقا بود که فرم...
تأکید روی یقین لاحق در مفاد استصحابی روایات رؤیت
شما در روایاتی که راجع به یوم الشک بود و مفصل صحبت شد، ملاحظه فرمودید …؛ در ذهن من طلبه کالشمس است که موضوع واقعی وجوب صوم برای دوره قمر، همان موضوع واقعیای است که صیام به همراه آن بالفعل میشود. بالفعلی که برای جاهل هم میتواند بالفعل باشد. اشتراک الاحکا...
دیدگاه صاحب حدائق درباره موضوعیت علم در رؤیت هلال
6:47 در جلسه پایانی سال ۱۴۰۱ بحث در کتاب حدائق و روایات شیاع بود. هشت روایت بود که عرض کردم خودتان مراجعه بفرمایید. روایات خوبی بود. بحث خوبی هم داشتند؛ یعنی از نظر بحث فقهی و علمی خیلی باید قدر بدانیم. صاحب حدائق فرمودند که ظاهر کلام اصحاب ما این است که ما ...
طولیت ادله اثبات هلال برای مدیریت امتثال اجتماعی روزه ماه مبارک
من عرض کردم از خود ادلهای که ایشان آوردهاند، احتمال دیگری هم بود. این احتمال بود که وقتی شارع مقدس شیاع را به آن لسانها به متشرعه القاء فرموده و ما در بیرون هم شواهد آن را میبینیم، نمیخواهد بگوید که الآن من طرفدار حال علم توی مکلف هستم. این مقصود او ن...
نقش دو عنصر نظم و سهولت دستیابی در میقاتیت هلال
24:44 شاگرد: بر فرض، مبانی طبق هم باشد، اما بحث مدیریت امتثال در زمان حاضر مطرح میشود؟ با توجه به اینکه احراز آن حکم واقعی ممکن است، دیگر مدیریت امتثال کنار میرود. استاد: منظورتان از زمان حاضر چیست؟ شاگرد: یعنی با این وسائل فعلی، امکان درک هلال واقعی هست...
جمع بین ادله حجیت بیّنه با ادله شهادت پنجاه نفر در رؤیت هلال
14:49 شاگرد: پنجاه نفر، یا «الف» چطور با بینه جمع میشود؟ استاد: عرض من این بود که وقتی عدهای باشند، امام فرمودند : «…و ليس الرؤية أن يقوم عشرة نفر فيقول واحد هو ذا و ينظر تسعة فلا يرونه لكن إذا رآه واحد رآه ألف[1]». اینجا بود که وقتی مظنه این بود که در بست...
جایگاه و شروط بیّنه در اثبات هلال
شاگرد: ظاهر فرمایش شما در «خمسین» که فرمودید برای مدیریت امتثال است، این است که در طول اختلاف فعلی است. یعنی ولو در سماء، علت نباشد، اگر اختلافی نبود، همان شهادت بینه هم کفایت میکند. خب در مدیریت امتثال حکیمانهتر این نیست که اختلاف فعلی نگاه شود؟ یا اینک...