نتایج جستجو

  استاد: ببینید در همین‌جا اگر شما امر لحظه‌ای باشید، ادراک نمی‌شوید. امر لحظه‌ای مکانی باشید، ادراک می‌شوید. امر لحظه‌ای ثابت باشید، ادراک نمی‌شوید. شما چرا توسط ابصار، ادراک می‌شوید؟ چون شما متصرم هستید. یعنی با هم دارید می‌روید. اگر شما یک چیز ثابت بودید؛ ...

  در جمله‌ای که امیرالمؤمنین علیه‌السلام در این خطبه‌ی مبارک و نورانی فرموده بودند، بحث‌مان در «باء» در «بما ابتدع» بود که متعلق به چه چیزی باشد. عبارت این بود: «وممتنع عن الادراك بما ابتدع من تصريف الذوات». باء در موقعیتی بود که از نظر نحوی می‌توانست متعلق ب...

  الف) تغییر حال اما در مورد «تصریف ذوات» دو احتمال را دادیم. یکی از آن‌ها را بررسی کردیم و یکی از آن‌ها ماند. هم بحث سریع پیش برود و هم این‌که آن مطالبی که در جمله هست و هر چه در اذهان شریف شما می‌آید، بفرمایید تا چیزی نماند. تا اندازه‌ای که ظرف ضعیف ما از ...

  وجه اول) کثرت حجاب وحدت خُب، اگر «تصریف» این باشد، «ممتنع» معنا پیدا می‌کند یا نه؟ ممتنع است خدای متعال را درک کنیم چرا؟ علت آن چیست؟ «بما ابتدع». حالا «ما» به ‌معنای «ما»ی موصوله باشد که ظاهرش هم همین است یا «ما»ی مصدریه باشد که به‌معنای «ابتداعه» است. «ب...

  استاد: در این‌جا هم همین‌طور است. لذا قبلاً عرض کرده بودم، شما هر کتابی را بگردید؛ الآن مهم‌ترین کتاب‌های معارفی زمان ما که در عرفان نظری، حکمت متعالیه یا غیرش بحث می‌کنند، هیچ‌کدام در مبانی کلاسیک خودشان یک توضیح واضح روشنی برای این خطبه‌ی حضرت سیدالشهدا ع...

  شاگرد: تقرر ماهوی هم مستند به جاعل است؟ استاد: جاعل دو جور جعل دارد. جعلی در موطن کُن وجودی است که ماهیت را ایجاد می‌کند. یک جعلی هم در موطن دیگری است؛ موطن علم یا هر چه اسم آن را می‌گذاریم. ابتدا مقصود را بفهمیم تا بعد نام‌گذاری کنیم. در موطن علم و حقایق ...

  شاگرد: جعل ماهیت یعنی در مقام علم … . استاد: یعنی جعل مناسب خودش است. شاگرد: «لا تناله ید الجعل» فقط جعل وجودی را می‌گیرد و الا جعل وجودی آن … . استاد: بله، آن حرف درستی است که ماهیت دون الجعل است؛ در آن موطنی که مقصودمان است. می‌گویند حقیقتش دون جعل است...

  شاگرد: این همانی است که می‌گوییم صور علمی خداوند؟ همانی است که می‌گوییم ماهیات و اعیان ثابته، صور علمی او هستند؟ استاد: خیر؛ این از مواردی است که گفتیم وقتی بحث‌های کلاسیک گیر می‌کند، مظلوم‌تر از خداوند پیدا نمی‌کنیم. بحث با ضوابط کلاس جفت و جور نمی‌شود، ل...

  شاگرد ٢: تصویر این‌که ماهیت مجعول است، چیست؟ استاد: یعنی محال است مجعول باشد. شاگرد ٢: شما اول می‌گویید: مجعول هست. استاد: تا در ذهن از مجعول موطن «کُن» فاصله نگرفتید، مجعول می‌گوییم و مقصودمان هم همان موطن است، بعد می‌گوییم حالا چطور؟! این‌که نمی‌شود. ا...

  سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۶(جلسۀ پنجم)؛  ادامۀ شرح فقرۀ «ممتنع عن الادراك بما ابتدع من تصریف الذوات»   چرایی امتناع ادراک خداوند متعال بر اساس این فقره؛ تقابل عامل ادراک مفاهیم؛وجود فرارابطه ای خداوند متعال و نقش آن در عدم ادارک خداوند؛م...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۶(جلسۀ ششم)؛  شرح فقرۀ «ممتنع عن الادراك بما ابتدع من تصریف الذوات وخارج بالكبرياء والعظمة من جميع تصرف الحالات» چرایی امتناع ادراک خداوند متعال بر اساس این فقره؛استقرار و احاطه، دو احتمال در معنای کبریاء و عظمت؛ضر...

  شاگرد: … این احتمال به ذهن شما مناسب نیامد، فرمودید: عدم ادراک خداوند، به‌خاطر تصریف ذوات است. فرموده بودید: ممکن است بگویند به‌خاطر کثرت و وحدت است. من می‌خواستم بگویم اصلاً کثرات ربطی به ادراک ندارد. چون موجب غفلت از خدا می‌شود. نه این‌که ادراک را از بین ...

  یکی از آقایان فرمودند: فرمایشات مرحوم مجلسی را سر برسانیم. من آن‌ها را خواندم. دوباره عرض می‌کنم. مرحوم مجلسی اول، احتمال «بما ابتدع» را بر خلاف قاضی سعید به همان «ممتنع» می‌زنند. می‌فرمایند: «أی ممتنع عن الادراک بما ابتدع من تصریف الذوات أی أظهر بما ابد...

  الف) استقرار، معنای کبریاء و عظمت در مقابل تصرف حالات و زوال «وخارج بالكبرياء والعظمة من جميع تصرف الحالات»[1]. این جمله بر وزان جملات قبلی است و لذا من عرض کردم اگر «بما ابتدع» مثل «من جمیع» متعلق به «ممتنع» باشد، از حیث سیاق اظهر است. توضیح این را عرض کر...

  شاگرد ٢: «بعظمتک التّی ملأت کل شیء»، وقتی بنا باشد وجود هر شی‌ای زوال داشته باشد، چطور این عظمتی که زوال ناپذیر است، در هر شیء زائلی وجود دارد؟ آیا آن مبدأ، نگهدارش است؟ چگونه است؟ استاد: خیر؛ «بعظمتک التّی ملأت» یعنی آن عظمت پر کرده است، نه این‌که آن شیء،...

  شاگرد: در غضب، خداوند از حال غیر غضب به حال غضب تغییر حال می‌دهد … . استاد: محال است. ذیل آیه‌ی شریفه «فَلَمَّآ آسَفُونَا انْتَقَمْنَا مِنْهُمْ»[1] دارد. محال است که خداوند به این غضب مخلوقین، غضب کند. غضبی که در مورد خداوند متعال می‌گوییم، صفت فعل است. صف...

  استاد: بله. این بحث‌هایی که الآن هست را میل دارم سریع رد شویم. فقط اشاره می‌کنم. اگر بخواهید ذهن شما کاملاً به‌طور مبسوط این‌ها را بررسی کند، اولاً نیاز دارید که فرق صفت فعل و ذات را بدانید؛ بالدقه و با همه‌ی زوایای آن. یکی دیگر، مباحث انواع ایجادهای الهی ا...

  من همیشه عرض می‌کردم؛ بینی و بین اللّه بدون تعصب عرض می‌کنم. آن آقا سید – خدا حفظشان کند - در گذرخان به من رسید و اسم یکی از علمای یزد را برد. به درس مکاسب ایشان می‌رفت. این جور کرد؛ ما به درس ایشان می‌رویم، ما شاء اللّه خیلی فاضل است - وقتی می‌خواست علامت ...

   از چیزهایی که من مثال می‌زدم، جبر و اختیار بود. کسی که روایات معصومین علیهم السلام را می‌خواند، می‌بیند در جبر و اختیار مشکلی ندارد. می‌گویند: تو نفهمیدی. مدام در اشکالات آن‌ها [دیگران] دقت می‌کند، می‌بیند که به زور می‌گویند مشکل داریم. خُب، همه مشکل دارند...

  شاگرد: اشکالی که به ذهن من آمد، این بود: شما کبریاء و عظمت را در یک احتمال به استمرار برگرداندید و در احتمال دیگر به احاطه برگرداندید. اگر این‌طور است، چرا حضرت علیه السلام فرمودند: «خارج بثباته». استاد: من استمرار را نگفتم. استقرار گفتم. شاگرد: بله؛ چرا ...