نتایج جستجو

  این اولین مطلب. مطلب اول این شد که «اوعیة ثلاثه» نباشد و مطلب دوم این بود: «یحیط به وصف»؛ احاطه‌ی وصف نباشد، «علّل الأوّل بالاقتدار»؛ مقتدر یعنی به ظرف نمی‌آید. بنابراین از کلمه‌ی اقتدار، نفی محاط شدن به وعاء استفاده می‌شود. خواه وعاء زمان، خواه وعاء دهر و ...

  بحمداللّه این مقدمه‌ی اول و دوم تمام شد. مقدمه‌ی بعدی هم در مقصود ایشان نقش حسابی دارد. «ثمّ اعلم، انّه جرت سنّة اللّه تعالى على أن يعطي كلّ مستحقّ ما يستحقّه و لا ريب أنّ بعض المستفيدين مما لا يحتمل بنفسه أن يقبل الفيض الإلهي من دون أن يتوسّط بينه و بين...

  «كما يشاهد»؛ مثال هم می‌زنند. «من أمر الصّور و الأعراض أنّها لا يمكن لها الوجود الّا بالمواد و الموضوعات»؛ ما یک صورت داریم و یک ماده. یک عرض داریم و یک جوهر که موضوع آن است. می‌گویند شما در این‌ها نگاه کنید؛ صور بدون ماده نمی‌شود. می‌گفتند: جوهر پنج تا است...

  بنابراین این‌ها «آلاء» شدند. «فاقتضت العناية الإلهية أن يكون وسائط بين هذه الأمور و حرم الكبرياء»؛ این وسائط، آلاء اللّه می‌شوند. چرا؟  «إذ بها ينعم على فقراء سكنة إقليم الشّهود»؛ به وسیله‌ی این آلاء که وسائط فیض هستند، خدای متعال إنعام می‌کند بر آن فقرای...

  شاگرد: اصل سؤال را نمی‌توان به این صورت مخدوش کرد که رتبه‌ای از صورت بعد از جوهر است؟ استاد: هست؛ خُب، جلوتر باشد. نظام احسنی که ایشان گفتند و نظام ذاتی به همین بر می‌گردد. شما همین مبنا را می‌گویید. یعنی رتبه‌ی او از او موخر است. چرا؟؛ خُب، این طوری است. ...

  این برای قسمت اول. خُب، نتیجه‌ای که ایشان گرفتند چه شد؟ «فظهر معنى اقتداره على الأشياء بالآلاء». «مقتدر بالآلاء». «اقتدر» یعنی ظهور قدرت او می‌شود. ظهور قدرت او به چه چیزی می‌شود؟ به این وسائط. یعنی این وسائط طوری هستند که اگر بالفعل نباشند، آن اقتدار، آن ق...

  آن آقا می‌گفت: دختر من به دنیا آمده بود، بردم تا حاج آقا [مرحوم آیت اللّه بهجت] در گوش او اذان بگویند. بعد از بیست روز یا یک ماه، حاج آقا من را در کوچه دیدند. خیال کردم دارند شوخی می‌کنند. به‌صورت خیلی جدی به من گفتند: حالش چطور است؟ بعد گفتند: با او مباحثه...

  شاگرد ٢: در مورد آیه‌ی «هُوَ اللّه الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ»[1] شاید علامه فرموده بودند که از این قهار استفاده می‌کنیم که وحدت، وحدت عددی نیست و الا اگر مقهور، حیثیت عدد باشد، دیگر قهار نیست. استاد: خیلی قشنگ است. شاگرد ٢: از این «واحد قهار»، می‌توان بیان ...

  عبارت را می‌خواندیم. حضرت فرمودند: «مقتدر بالآلاء و ممتنع بالكبرياء ومتملك على الأشياء فلا دهر يخلقه و لا وصف يحيط به»[1]. بحث ما سر «فلا دهر» بود. این‌که «فاء» تفریع متفرع بر کل خطبه حضرت نباشد. «فلا دهر»، دقیقاً متفرع بر همین سه جمله باشد. این فاء ر...

  خُب، اگر به این معنا شد چه ربطی به وسائط فیض دارد؟! به این صورت: یعنی وقتی یک نعمت و فیض وجودی می‌خواهد به این برسد، خدای متعال «آلاء» را قرار داده است. «آلاء» یعنی تا به او برسد پی در پی وجوداتی هستند که در رتبه‌ی یک دیگر هستند؛ در طول یک دیگر. فیض وجود از...

  شاگرد: اگر به این صورت بود، حضرت می فرمودند: «مقتدر بالاسباب». این دردسر را هم نداشت. آن آلائی که عرف از این می‌فهمد، با آن اسبابی که عرف می فهمد، یک جور است؟ استاد: ببینید اصلاً در اسباب طولیت نخوابیده است. می‌توانند در عرض هم نیز باشند. شاگرد: طولیت دار...

  در ذهن من سؤال دیگری هم بود؛ شما در جایی یادتان می‌آید؟ در کلمه‌ی «نعمت»، هر دوی آن‌ها را داریم؛ «نعماء اللّه»، «نعمة اللّه». «وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ»[1]، نفرمود «نعماء اللّه». «نعماء» جمع آن است. «نعمة اللّه»، «نعماء اللّه». در آیات شریفه «نعماء...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۸(جلسۀ سوم)؛ شرح فقرۀ «مقتدر بالآلاء و ممتنع بالكبرياء» قهاریت خداوند و مسألۀ وسائط فیض؛ رابطۀ خالق و مخلوق، بررسی واژۀ «آلاء» از دیدگاه فقه اللغة؛ بررسی و توجیه کلام قاضی سعید در تفسیر کلمۀ آلاء؛  لحاظ تتابع ...

  سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۸(جلسۀ دوم)؛  شرح فقرۀ «مقتدر بالآلاء و ممتنع بالكبرياء»   نفی احوال وجود از خداوند در بیان قاضی سعید قمی؛ تفسیر «آلاء» به واسطۀ فیض در کلام قاضی سعید، نظام احسن و مسألۀ قدرت الهی، روایت «اَلْأَلِفُ آلاَءُ اَ...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۷ (جلسۀ اول)؛ ادامۀ شرح فقرۀ «واحد لا من عدد ، ودائم لا بأمد ، وقائم لا بعمد» تنظیر واحدیت غیر عددی خداوند به طبایع صرف؛ قوام عدّ بر انعزال و محدودیت؛ تبیین صرف الطبیعه و تباین طبایع؛ نقد قاعدۀ «بسیط الحقیقه کل...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۸ (جلسۀ چهارم)؛ شرح فقرۀ «فلا دهر يخلقه ولا وصف يحيط به»   خلاصه ای از مباحث مربوط به فقرۀ «مقتدر بالآلاء»؛ برتری خداوند از موطن وجود و طبایع؛  نفی تشبیه و نحوۀ اوصاف الهی؛ شرح عبارت «قد خضعت له ثوابت الصعاب»؛...

چهارشنبه‌ها قرار بود از باب بهانه، توحید مرحوم صدوق را مباحثه کنیم. بهانه، یعنی اگر از باب لیاقت مباحثه‌کردن کتاب توحید صدوق باشد که هیچ، بلکه کتاب را باز کنیم تا بهانه شویم که این‌ها مطرح شود و این بهانه سبب شود کسانی که جدی هستند و اهل هستند، به حق مطلب برسن...

ایشان نسبت به «و لا وصف یحیطه» هم توضیحی داشتند. در این اواخر من نکته‌ای را عرض کرده بودم؛ می‌خواهم ببینم در این‌جا می‌توانیم آن را پیاده کنیم یا نه. عرض شد که اساساً می‌توانیم کل عالم و ادراکات‌مان را به دو شبعه‌ی مهم تقسیم کنیم. موطن فعالیت عقل، موطن فعالیت ...

  شاگرد: این که خودش خودش را وصف می‌کند، می‌توانیم بگوییم شامل آن‌جا هم می‌شود؟ استاد: یعنی خودش، خودش را وصف نمی‌کند؟ شاگرد: فهمی که ما از خداوند داریم، باز تحت آن وصف است. استاد: دارد «لَا أُحْصِى ثَنَاءً عَلَيْكَ! أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ...

  نعوت ذات منشأ نعوت مقابلی مادون العرش استاد: این روایت خیلی مهم است؛ جمعش با سائر مطالبی است که آن‌ها هم در روایت هست. حضرت فرمودند: «اَلنُّعُوتُ نُعُوتُ اَلذَّاتِ لاَ تَلِيقُ إِلاَّ بِاللَّهِ وَ أَسْمَاؤُهَا جَارِيَةٌ عَلَى اَلْمَخْلُوقِينَ»[1]. این روایت...